By KATRIN BENNHOLD, The New York Times

PARIS — When Alexandra Pascalidou, a Swedish-Greek writer and television host, joked on a Greek cooking show that dad rather than mom might make dinner for the children, her producer, she recalled, yelled into her earpiece to “cut that feminist nonsense.”
In Italy, a string of sex scandals involving Prime Minister Silvio Berlusconi did not stop his camp from winning regional elections earlier this year, while further along the Mediterranean coast, the Spanish media routinely obsess more about the defense minister’s outfits than her policies.
Europe’s southern fringe, indebted and uncompetitive, has long been the euro zone’s weak link. But besides a sunny climate and shaky economic fundamentals, it also shares a long-entrenched machismo that is costing it dearly. As it turns out, the share of adult women in the paid workforce in the region lags men by almost 20 percentage points, compared with 12 points across the European Union, 9 in the United States and only 4 in Sweden.
Sexism, of course, is not the cause for Europe’s sovereign debt crisis, and in the short term, the euro’s prospects depend more on the right mixture of fiscal austerity and monetary stimulus than on sisterhood.
But in the longer term, women could well hold the key to overcoming a fundamental economic weakness that plagues not just Southern Europe but much of the rest of the Continent as well: An aging population and a shrinking workforce that is threatening to explode pension and health care budgets.
At stake is the ability of the world’s “lifestyle superpower” to sustain its cushy post-World War II entitlements like early retirement, free medicine and generous jobless benefits — in short, the treasured European welfare state itself.
“If Europeans want to maintain their social infrastructure, they have to get better at integrating women into the labor market,” said Stefano Scarpetta, deputy director of the employment and social affairs directorate at the Organization for Economic Cooperation and Development, the research arm of the world’s leading free-market democracies.
As elsewhere in the developed world, women already make up the majority of university graduates in Europe. Luring more of them into paid work would provide multiple dividends: raise economic output, particularly in services; foster greater consumption; and add more taxpayers today and tomorrow.
Kevin Daly, an economist at Goldman Sachs in London, reckons that fully closing the gap between male and female employment rates in the 16 countries sharing the euro would lift gross domestic product by as much as 13 percent; in Southern Europe, the gain would be closer to 20 percent. By contrast, raising trend productivity levels in the euro zone to the level in the United States would result in a 7 percent rise in G.D.P., Mr. Daly calculates.
“The potential gain from raising female participation is significantly larger than from raising productivity,” he said.
That is not to say that governments shouldn’t try to raise both. Indeed, sometimes the policy levers are identical, Mr. Scarpetta of the O.E.C.D. said, pointing to rigid hiring and firing rules in Greece and Italy that protect some unproductive workers and keep more talented women out of a job.
Similarly, while it challenges social traditions, removing tax incentives that keep women at home or raising the retirement age for women where it is lower than for men (Italy and Greece’s public sector, for example) would provide economic benefits at little or no fiscal cost.
Even generous subsidies for child care pay off: A 2002 study by the German Bundesbank found that public investment in day care in Germany on balance increased government revenues as more mothers returned to work.
And perhaps surprisingly, encouraging women to work out of the home also encourages them to have more babies, thus yielding more future taxpayers. Decades of experience in the Nordic countries show that once women are no longer forced to choose between employment and children, both go up.
Sweden, at the forefront of women’s liberation, boasts a female employment rate of 70 percent and a birthrate of about two children per woman, the highest in Europe along with Norway and France.
In Italy, a mere 46 percent of women work, and the birthrate is stuck at around 1.3. (In case you’re wondering: Sweden’s debt-to-G.D.P. ratio is expected to fall below 37 percent this year, while Italy’s future generations will have to shoulder the carrying costs of a whopping 115 percent burden.)
Southern European countries have the most to gain from courting female labor — precisely because the pool of women outside the job market is so large.
In Greece, the employment gap between the genders is almost 25 percentage points. In Italy it is 22 points; Spain, at 14 percentage points, is a lot closer to the E.U. average but still falls short. Portugal does better, with a 10-point gap, owing in part to its specialization in the textile and garment industries.
As an alternative to endless austerity, some politicians in the region have begun to see the economic potential of policies to help close the gap.<
“Gender equality is no longer just a human rights issue, but an economic necessity,” said Maria Stratigaki, who is in charge of gender equality in the Greek government. She is using the budget crunch in her country to lobby for more “gender-budgeting” — rules that ensure men receive no more resources from the state than women.
Prime Minister José Luis Rodríguez Zapatero of Spain was the first in the region to put the issue on the agenda, appointing a cabinet that is half women, passing anti-discrimination legislation and requiring companies to appoint more women to their boards.
At 53 percent, Spain’s female employment rate remains below the European average. But if its women over 45 have some of the lowest participation rates in Europe, those under 30 are not that far from Swedish levels.
The first thing Ms. Stratigaki did when she was appointed last November was translate Mr. Zapatero’s gender equality laws into Greek and distribute them in government circles.
“It might be difficult to turn Greece into Sweden — at least right away,” she remarked. “But maybe we can start by becoming a little more Spanish.”
Perhaps the current crisis, said Ms. Pascalidou, who moved from Athens back to Stockholm four years ago, will be remembered as a turning point for working women, just like labor shortages in Sweden in the 1960s served as a catalyst there.
“It’s a window of opportunity,” she said. “There’s nothing like a good economic argument to sell gender equality.”

Της Βίκης Τσιώρου, Ελευθεροτυπία, 3 Μαρτίου 2010

Η ΕΛΙΖΑΜΠΕΤ ΜΠΑΝΤΙΝΤΕΡ «ΠΡΟΚΑΛΕΙ» ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ, ΠΗΓΑΙΝΟΝΤΑΣ ΚΟΝΤΡΑ ΣΤΟ ΡΕΥΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ

Ηδη από το 1980 δήλωνε «Το μητρικό ένστικτο είναι ένας μύθος», προκαλώντας έντονες αντιδράσεις. Από τότε, η ιστορικός και φιλόσοφος Ελιζαμπέτ Μπαντιντέρ μοιράζει το χρόνο της μεταξύ του 18ου αιώνα, εποχή που μελετά με μεγάλη ευχαρίστηση, και του φεμινισμού. Σήμερα, δημιουργεί και πάλι σάλο με το νέο της βιβλίο: «Η Σύγκρουση. Η Γυναίκα και η Μητέρα».

Τι συμβαίνει σήμερα από την πλευρά των γυναικών; Πρόκειται για μια «αντίδραση», ενορχηστρωμένη από την Αριστερά, ενισχυμένη από την οικολογία και τους θαυμαστές της επιστροφής στη «Μητέρα Φύση», από τις φεμινίστριες που τελικά πίστεψαν πως η γυναίκα είναι διαφορετική, από τους παιδίατρους, τους ψυχολόγους αυτούς που πιστεύουν στο δεσμό παιδιού και μητέρας μέσα από το θηλασμό, ισχυρίζεται η Μπαντιντέρ στο νέο της βιβλίο. Αυτοί «οι αντιδραστικοί», λοιπόν, επιβάλλουν στις γυναίκες την ιδέα πως η καλή μητέρα είναι εκείνη που αφιερώνεται πλήρως στο μωρό της, στο οποίο οφείλει να προσφέρει τον χρόνο της, το σώμα της και την ελευθερία της. Το βιβλίο φυσικά ενοχλεί, θα λέγαμε ότι έχει προκαλέσει αναταραχή στην κοινή γνώμη αλλά και μεταξύ των επιστημόνων, όμως η ίδια υπερασπίζεται με σθένος τις απόψεις της. Αλλωστε, δεν είναι η μόνη που έχει πάει κόντρα στο ρεύμα της μητρότητας και της υποχρεωτικής ολοκλήρωσης της γυναίκας μέσα από τη γέννηση των παιδιών της. Ηδη από τη δεκαετία του ‘60, η Σιμόν ντε Μποβουάρ το είχε δηλώσει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Σύγχρονες γυναίκες λογοτέχνες το λένε και μάλιστα το γράφουν: Η Marie Darrieussecq στο μυθιστόρημά της «Το μωρό», γράφει για τον θηλασμό: «Κανείς δεν με είχε προειδοποιήσει πως θα ήταν τόσο πληκτικό – ή δεν το είχα πιστέψει». Η Eliette Abecassis στο δικό της «Ενα ευτυχές γεγονός» είναι πιο κατηγορηματική: «Ολοι μπορούν να κάνουν παιδιά και ωστόσο λίγοι μέλλοντες γονείς γνωρίζουν την αλήθεια, δηλαδή πως αυτό είναι το τέλος της ζωής τους».

«Η δυτική μας κοινωνία», λέει στο περιοδικό «Λε Πουάν» η Ελιζαμπέτ Μπαντιντέρ, σε μία από τις πολλές συνεντεύξεις που έχει δώσει πρόσφατα, «είναι σήμερα υπερ-ατομικιστική και ηδονιστική. Κάθε άνθρωπος αναζητά κατά προτεραιότητα την προσωπική του απόλαυση. Η γυναίκα έμαθε να λέει: «Πρώτα εγώ». Ομως όταν αποφασίσει να κάνει παιδί, πρέπει να αντιστρέψει τα δεδομένα και να σκεφτεί: «Πρώτα εκείνο». Ωστόσο, εδώ και τριάντα χρόνια, οι μητρικές υποχρεώσεις που δεν σταμάτησαν να αυξάνονται, κάνουν την κατάσταση των εργαζόμενων μητέρων όλο και πιο ανυπόφορη. Για να βγουν από το δίλημμα έχουν δύο πιθανότητες: είτε να επιστρέψουν σπίτι και να παίξουν το ρόλο της ιδανικής μητέρας με πλήρες ωράριο ή ημιαπασχόληση είτε να μην κάνουν παιδιά και να αποφασίσουν να ζήσουν για εκείνες, τη δουλειά τους και τη σχέση τους. Οι υπόλοιπες διαπραγματεύονται κακήν κακώς τις μητρικές τους υποχρεώσεις και τις απαιτήσεις της επαγγελματικής ζωής, με αποτέλεσμα λιγότερα παιδιά και μια καλή δόση ενοχών, ματαιώσεων και άγχους. Ομως, όταν πάνω από το ένα τέταρτο των Γερμανίδων γυρίζουν την πλάτη στη μητρότητα και σε πολλές χώρες ο αριθμός αυτών των γυναικών χωρίς παιδιά έχει σχεδόν διπλασιαστεί, τότε πρέπει να αναρωτηθούμε γιατί».

Φαίνεται πως δεν είναι οι άντρες που οδηγούν τις γυναίκες πίσω στο σπίτι, αλλά ένας καινούργιος αφέντης, το μωρό…

«Βλέπω να αναπτύσσεται μια υπόγεια, ύπουλη συζήτηση που ασκεί μια ανεπίτρεπτη πίεση στις γυναίκες, μητέρες και μέλλουσες μητέρες. Προσπαθεί να τις κάνει να επιστρέψουν σε μια ξεπερασμένη άποψη της μητρότητας, που ίσχυε τις παλαιές εποχές. Επαναθέτει στην πρώτη θέση τη φύση. Το μωρό έγινε ο στόχος νούμερο ένα της μητέρας του. Και για να έχεις ένα τέλειο μωρό, θερμά υποστηρίζεται η παραμονή στο σπίτι, να θηλάζεις όλη την ημέρα και για όσο χρονικό διάστημα επιθυμεί το μωρό. Αυτή η θέση για επιστροφή στη φύση, που κάποιοι υποστηρίζουν, είναι αντιδραστική. Αγνοούνται τα φεμινιστικά κεκτημένα και οι οπαδοί της εκφράζουν, όπως άλλωστε όλη η σύγχρονη κοινωνία, μια ανησυχητική αμφισβήτηση της επιστήμης και της προόδου. Πολλοί από αυτούς δεν βλέπουν θετικά την αντισύλληψη, γιατί εμποδίζει μια φυσική διαδικασία. Εχει γίνει για κάποιους πηγή άγχους, γιατί θα προδώσουμε τη φύση, παραβιάζοντάς την. Τα φεμινιστικά κεκτημένα θεωρούνται αποτέλεσμα της τυφλής παντοδυναμίας των επιστημών και του ιατρικού σώματος πάνω στο γυναικείο σώμα. Σήμερα, στην ιδέα πως δεν γίνονται σεβαστοί οι νόμοι της φύσης δημιουργείται σύγχυση, καθώς η αποφυγή τους μπορεί να προξενήσει κινδύνους και τιμωρίες. Θα ήθελα να υπενθυμίσω κάτι που έχουμε την τάση να ξεχνάμε. Η φύση δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή. Είναι αυτό που είναι. Και μάλιστα, κάποιες φορές μπορεί να δείξει το σκληρό πρόσωπό της μέσα από φυσικές καταστροφές. Η φύση δεν είναι ένας παράγοντας μπροστά στον οποίο πρέπει να καθόμαστε σούζα, και ξέρω -λέγοντας αυτό- πόσο αντίθετα στο ρεύμα πηγαίνω. Εχω βαρεθεί να ακούω πως αν δεν αλλάξουμε ριζικά τον τρόπο ζωής μας, θα πεθάνουν τα παιδιά μας. Τι φοβερή ενοχοποίηση! Οι μεγάλες κλιματικές κρίσεις είναι μια υπόθεση πολλών αιώνων, που δεν περίμεναν την ανθρώπινη ρύπανση για να εκδηλωθούν. Ζούμε σε μια πλήρη αποποίηση της Ιστορίας!»

Στην ερώτηση μήπως η Ιατρική, με τις πολύ εξειδικευμένες εξετάσεις κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της γέννας, έχει πλέον περάσει σε υπερβολικές πρακτικές, καθιστώντας μια φυσική διαδικασία ιατρικό πρόβλημα, η Γαλλίδα φιλόσοφος απαντά:

«Λιγότερος πόνος για τη μητέρα, μικρότερο ποσοστό θνησιμότητας για τα νεογέννητα. Ρωτήστε τις γυναίκες του Τρίτου Κόσμου τι πιστεύουν… Από τη δεκαετία του ‘50, το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται κατά τρεις μήνες κάθε χρόνο. Αν οι επιλογές μας ήταν τόσο επικίνδυνες για την υγεία μας, θα το είχαμε διαπιστώσει. Αυτά τα εκατομμύρια μωρά που μεγάλωσαν για πολλές δεκαετίες χωρίς να θηλάσουν, αλλά με γάλα από το μπιμπερό, είναι αυτά που σήμερα ζουν πολύ περισσότερα χρόνια. Ισως θα μπορούσαμε να πούμε πως στις δεκαετίες ‘50, ‘60 και ‘70 ασκήθηκαν πιέσεις στις γυναίκες να μη θηλάζουν. Κακώς. Ο δικός μου στόχος είναι να δώσω στην κάθε μία την ελευθερία να κάνει ό,τι θέλει. Το αντισυλληπτικό, η επισκληρίδιος και η ιατρική παρακολούθηση είναι πρόοδος. Ας μην ντρεπόμαστε να το λέμε. Στη Γαλλία οι γυναίκες κάνουν πολλά παιδιά και συγχρόνως εργάζονται. Αντιστέκονται ακόμη, αλλά αισθάνονται σιγά σιγά να κάμπτονται. Εντυπωσιάζομαι να ακούω πολλές τριαντάρες που έχουν κάνει πολύ καλές σπουδές και καριέρα να μου λένε πως σκέπτονται να κάνουν παιδιά και να σταματήσουν τη δουλειά τους για τρία χρόνια. Λες και έχουν ξεχάσει πως ένα ζευγάρι στα δύο ή στα τρία χωρίζει στις μέρες μας, στο δυτικό κόσμο. Λες και θα τους είναι πολύ εύκολο να ξαναβρούν δουλειά».

Εχει αποτύχει ο φεμινισμός;

«Περάσαμε από έναν κραταιό φεμινισμό για όλον τον κόσμο σε έναν άλλο διαφοροποιούμενο και θυματοποιημένο. Τον κατατάσσω πια στα «αντιδραστικά» κινήματα. Πώς φτάσαμε έως εδώ; Απογοητευμένες από τη διατήρηση των ανισοτήτων των δύο φύλων, οι γυναίκες πίστεψαν πως έπρεπε να δώσουν έμφαση στις διαφορές της γυναικείας φύσης, στον αλτρουισμό της και στο ρόλο της τροφού. Να επανατοποθετηθεί η μητρότητα στην καρδιά της γυναικείας μοίρας. Μητέρες κατά βάθος, πρέπει να ενσαρκώνουμε μια νέα ηθική συμπόνιας και φροντίδας του άλλου. Κάτι που αμφισβητώ. Μητέρες ή όχι, οι γυναίκες μπορούν να υπάρξουν το ίδιο σκληρές με τους άντρες. Κάτω από την κάλυψη της «μητρικής φλέβας», θεωρούν «φυσικό» πως ο προορισμός μας είναι η φροντίδα των παιδιών, των ασθενών και των ηλικιωμένων γονέων. Και με αυτή τη λογική, «απαλλάσσουμε» από τον γυναικείο πληθυσμό όλες εκείνες που δεν έχουν παιδιά και δεν θέλουν να έχουν, που αντιπροσωπεύουν ένα ποσοστό από 10% έως 25% των γυναικών, ανάλογα με τη χώρα. Ποσοστό που μπορεί να αυξηθεί στις επόμενες δεκαετίες».

Αν η μητρότητα δεν προσδιορίζει τη γυναίκα, τότε τι είναι η γυναίκα;

«Αυτή τη στιγμή, ένας Θεός ξέρει! Εχουμε χάσει τον ειδικό χαρακτήρα κάθε φύλου. Βέβαια, έχουμε ακόμη τις σωματικές μας διαφορές, αλλά όλοι γνωρίζουμε πως δεν αρκούν για να δημιουργήσουν ένα αίσθημα ταυτότητας. Με το μοίρασμα των ρόλων και των λειτουργιών καταργήσαμε τα όρια. Εδώ και είκοσι χρόνια, δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε την ανδρική ταυτότητα. Βρισκόμαστε στη μέση μιας επανάστασης που αφορά την προσωπική μας ταυτότητα. Αντίθετα με πολλούς που τη φοβούνται, εγώ τη βρίσκω απελευθερωτική και ενδιαφέρουσα».

Ομιλήτριες:
Δήμητρα Κογκίδου, καθηγήτρια Παιδαγωγικής Α.Π.Θ.,
Αθηνά Κοτζάμπαση, αναπλ. καθηγήτρια Νομικής Α.Π.Θ., πρ. μέλος Κ.Δ.Γ./Ομάδας Γυναικείων Σπουδών Α.Π.Θ.,
Άννα Μιχοπούλου, Αρχείο Γυναικών «Δελφύς», επιμελήτρια του βιβλίου,
Νίκη Σταυρίδη, πρ. μέλος Κ.Δ.Γ. / Ομάδας Γυναικών Αμπελοκήπων,
Δανάη Χατζόγλου, επικοινωνιολόγο – δημοσιογράφο, πρ. μέλος φεμινιστικών ομάδων
και η Λιλίκα Μπομπόλου .

Tου Πάσχου Μανδραβελη, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 27 Ιανουαρίου 2010

Έχει ένα δίκιο να υποστηρίζει ο κ. Αντώνης Σαμαράς ότι «το αίτημα για υπουργείο Οικογένειας είναι αληθινά επαναστατικό». Πραγματικά: Τέτοια υπουργεία δημιουργούνται έπειτα από επαναστάσεις ή πιο συγκεκριμένα όταν αυτές εκφυλίζονται σε απολυταρχισμούς και το κράτος προσπαθεί να ελέγξει και τον πυρήνα της κοινωνικής αυτοοργάνωσης που είναι η οικογένεια.

Στην ομιλία του προς τις γυναίκες της Νέας Δημοκρατίας προχθές, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης επεσήμανε επίσης ότι «στον χώρο των ιδεών πρέπει να επαναφέρουμε πρότυπα και αρχές Αξιοπρέπειας και Αξιοκρατίας: Στις προσωπικές σχέσεις, στην πολιτική ζωή, στην κοινωνία – παντού!».

Σύμφωνοι: η αξιοπρέπεια και η αξιοκρατία είναι ζητούμενο στην πολιτική ζωή. Θέλουμε αξιοπρεπείς βουλευτές που δεν θα κρύβονται πίσω από τη βουλευτική ασυλία. Θέλουμε ο δημόσιος τομέας να στελεχώνεται αξιοκρατικά. Αλλά τι σημαίνει «αξιοκρατία» στην κοινωνία και στις προσωπικές σχέσεις; Θα επιλέγουμε τους φίλους με βιογραφικά ή θα συνάπτουμε σχέσεις με διαδικασίες openflirt;

Από την άλλη, ας σκεφτούμε λίγο. Τι θα μπορούσε να κάνει ένα επαναστατικό «υπουργείο Οικογένειας»; Μια ιδέα είναι να προσλάβει τους εκατοντάδες χιλιάδες που δεν έχουν δουλειά. Ολοι ξέρουμε ότι η ανεργία διαλύει οικογένειες, οπότε αν το κράτος φτιάχνει διαρκώς νέους φορείς, θα έχει λυμένα τα χέρια να αντιμετωπίζει τις άλλες αιτίες διαζυγίων, όπως η έλλειψη αξιοπρέπειας στη σχέση των ζευγαριών.

Το «υπουργείο Οικογένειας» θα μπορούσε να ασχοληθεί με το πρόβλημα της υπογεννητικότητας που είναι ένα μόνιμο άγχος των συντηρητικών στη χώρα μας. Είναι ίσως παράδοξο, αλλά οι ίδιοι άνθρωποι που ανησυχούν για την απώλεια της εθνικής συνέχειας λόγω της υπογεννητικότητας, αρνούνται ταυτόχρονα την ένταξη των μεταναστών που μετέχουν της ημετέρας παιδείας. Προφανώς γι’ αυτούς η ελληνικότητα είναι κληρονομική εξ ου και το «Ελληνας γεννιέσαι, δεν γίνεσαι». Ενα «επαναστατικό υπουργείο Οικογένειας» θα μπορούσε να κάνει πράξη την παλιά υπόσχεση «και παιδιά θα σας κάνουμε». Οχι με τον χυδαίο τρόπο, αλλά με μια γενική γραμματεία τεκνοποίησης, η οποία θα είναι συμβεβλημένη με κέντρα εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Επιπλέον, πώς θα μπορούσε ένα κόμμα (ακόμη κι αν είχε την εξουσία) να βοηθήσει τη γυναίκα «να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην οικογένεια»; «Αυτό είναι εφικτό», είπε προχθές ο κ. Σαμαράς. «Με τον άνδρα συμπαραστάτη της, όχι ανταγωνιστή της. Αληθινό σύντροφο, όχι “δυνάστη” της. Ούτε αντίπαλό της». Δηλαδή; Θα δημιουργηθεί κάποια υπηρεσία «οικογενειοφυλακής» που θα ελέγχει αν και κατά πόσο ένας άνδρας είναι «δυνάστης» ή «σύντροφος»;

Μπορεί να ήταν μια άτυχη στιγμή η ομιλία του κ. Σαμαρά, αλλά δείχνει το άγχος του να καλύψει τη συντηρητική ατζέντα. Μόνο που σ’ αυτήν την ομιλία την υπερκάλυψε. Κουίζ: σε ποιο βιβλίο, φυλακισμένου, καταγράφεται με λεπτομέρειες η πολιτική βούληση «να ανυψωθεί ο θεσμός της οικογένειας»; Δεν λέμε ότι οι προχθεσινές προτάσεις κρατικού παρεμβατισμού στον χώρο της οικογένειας είναι εμπνευσμένες από το «Ο Αγών μου», αλλά υπάρχει μια πολύ λεπτή γραμμή μεταξύ συντηρητισμού και φασισμού. Ισως άθελά του, προχθές, ο κ. Σαμαράς την έσβησε. Γιατί η οικογένεια και οι προσωπικές σχέσεις παραείναι ιερά για να υπάρχει έστω σαν σκέψη η κρατική παρέμβαση.

2ο Φεστιβάλ Αλληλεγγύης και Πολιτισμού της Ένωσης Αφρικανών Γυναικών

12, 13 και 14 Ιουνίου

Ζούμε δίπλα, γιατί όχι μαζί
Να μη λείψει καμιά και κανείς.
Ελάτε μαζικά σήμερα. Είναι απαραίτητο!!!!!

Στις 12, 13 και 14 Ιουνίου, η Ένωση Αφρικανών Γυναικών διοργανώνει το 2ο Φεστιβάλ Αλληλεγγύης και Πολιτισμού στην Πλατεία Αμερικής. Στη διάρκεια του 1ου μας Φεστιβάλ, το Σεπτέμβριο του 2008, πλήθος κόσμου, μετανάστες και Έλληνες, τραγούδησαν, χόρεψαν, συζήτησαν μαζί μας, και παρακολούθησαν ποικίλες εκδηλώσεις.

Θα χαρούμε να σας έχουμε κοντά μας ακόμη μία φορά για να γιορτάσουμε μαζί όσα μας ενώνουν, να μοιραστούμε εμπειρίες και να νοιώσουμε συγκάτοικοι.

Ελάτε σε μια συνάντηση πολιτισμών και αλληλεγγύης για να δείξουμε ότι είμαστε όλοι μία γειτονιά.

Το Δίκτυο Γυναικών ΣΥΡΙΖΑ επισκέφθηκε στις 28-4-09, στο ΚΑΤ, την γυναίκα που ακρωτηριάστηκε στα τέσσερα άκρα στις 11-4-09, από τον πρώην σύζυγό της, στην Καλαμάτα. Σκοπός της επίσκεψης ήταν να διαπιστωθεί η κατάσταση της υγείας της, να μιλήσει μαζί της για τις συνθήκες της εγκληματικής ενέργειας, να της ευχηθεί περαστικά, να συμβάλει στην αλληλεγγύη που έχει αναπτυχθεί από τις γυναικείες οργανώσεις και να αναδείξει τα γενικότερα προβλήματα της βίας κατά των γυναικών. Ήδη τις τελευταίες δύο ημέρες υπήρξαν δύο ακόμα γυναίκες θύματα βίας των συζύγων τους, μια στην Αθήνα και μια στη Θεσσαλονίκη.

Η γυναίκα στο ΚΑΤ βρίσκεται ακόμα σε βαριά κατάσταση, τα τέσσερα μέλη της έχουν συγκολληθεί με επιτυχία και έχει κατάλληλη ιατρική φροντίδα, χωρίς όμως αποκλειστικές νοσοκόμες, που είναι απολύτως απαραίτητες γιατί δεν μπορεί να μετακινηθεί καθόλου.

Τα ζητήματα που την απασχολούν άμεσα έχουν ήδη δρομολογηθεί, με τη φροντίδα των γυναικείων οργανώσεων και την απαραίτητη νομική στήριξη που έχει ορισθεί. Όμως καταγγέλλουμε ιδιαίτερα το γεγονός ότι ακόμα δεν την έχει επισκεφθεί ιατροδικαστής για να διαπιστώσει την κατάστασή της και να συντάξει έκθεση.

Επίσης, από το συμβουλευτικό κέντρο της Γραμματείας Ισότητας, υπάρχει παρέμβαση κοινωνικής λειτουργού η οποία συμβάλλει στην επίλυση της σειράς των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η γυναίκα και αφορούν την ίδια και τα παιδιά της.

Οι γυναικείες οργανώσεις που έκαναν δημόσια εκδήλωση στις 15-4-09 για την ανάδειξη του συγκεκριμένου ζητήματος και των ζητημάτων της βίας κατά των γυναικών γενικότερα, έθεσαν ορισμένα αιτήματα, τα οποία και υπογραμμίζουμε με την ευκαιρία της επίσκεψης, και δεσμευόμαστε να τα αναδείξουμε συστηματικά στη Βουλή και στην Ευρωβουλή.

· Διαπαιδαγώγηση από το σχολείο ακόμα για την ισότητα των δύο φύλων και το σεβασμό της προσωπικότητας των γυναικών.

· Απαγόρευση διαφημιστικών μηνυμάτων ή προγραμμάτων που αναπαράγουν τα σεξιστικά στερεότυπα και καλλιεργούν τη βία κατά των γυναικών.

· Αλλαγή του ισχύοντος νόμου 3500/06 για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, σε νόμο για τη βία λόγω φύλου, με φιλοσοφία την υπεράσπιση της αξιοπρέπειας των γυναικών.

· Υποδομές όπου θα προσφεύγουν οι γυναίκες που βιώνουν προβλήματα βίας στις σχέσεις τους, στην εργασία ή στην πορνεία για συμβουλές, νομική, ψυχολογική και οικονομική στήριξη σε περίπτωση βίας και διαζυγίου. Δημιουργία οικογενειακών δικαστηρίων.

· Επαναφορά του μοναδικού επωνύμου για τη γυναίκα, το οποίο καταργήθηκε με νομοθετική ρύθμιση το 2008.

· Πλήρη ιατρική φροντίδα, συνταξιοδότηση σε περίπτωση αναπηρίας, οικονομική στήριξη με ευθύνη της πολιτείας, για την γυναίκα και χορήγηση υπηκοότητας, αν το επιθυμεί, μαζί με τη στήριξη των ανήλικων παιδιών της. Διευκόλυνση της εισόδου και παραμονής των γονιών της στην Ελλάδα για όσο χρειαστεί.

· Τιμωρία του δράστη και του κάθε δράστη.

Στην επίσκεψη του Δικτύου Γυναικών ΣΥΡΙΖΑ συμμετείχαν οι βουλευτίνες Άννα Φιλίνη και Λίτσα Αμμανατίδου, καθώς και η υποψήφια ευρωβουλευτίνα Ελένη Σωτηρίου.

Η τραυματισμένη γυναίκα δεν έχει κανέναν πλέον πόρο ζωής, συνεπώς παρακαλούμε για την οικονομική αλληλεγγύη στο λογαριασμό:

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

346/64184735

www.syriza.gr

Βαλτετσίου 39

210-3829910

]]> http://www.renadourou.gr/index.php/2009/05/arthro-14/feed/ 0 http://www.renadourou.gr/index.php/2009/04/anakoinoseis/ http://www.renadourou.gr/index.php/2009/04/anakoinoseis/#comments Wed, 29 Apr 2009 11:50:10 +0000 Ρένα Δούρου http://renadourou.gr/?p=438

Με αφορμή την κυκλοφορία από τις εκδόσεις Κουκκίδα του βιβλίου της Λιλίκας Μπομπόλου :
Φεμινισμός εσωτερικού χώρου. Ιστορίες γυναικών – Χρονικό μιας πορείας στο φεμινιστικό κίνημα (1979-2005)
σας προσκαλούμε για μια συνάντηση, με ομιλήτριες τις

• Ελένη Παμπούκη, βιβλιοπωλείο για τις γυναίκες «Το βιβλίο» (1975-1993),
• Νίκη Σταυρίδη, πρ. μέλος Κ.Δ.Γ. / Ομάδας Γυναικών Αμπελοκήπων,
• Μαρία Στρατηγάκη, Εργαστήρι Σπουδών Φύλου, Πάντειο Πανεπιστήμιο,
• Άννα Μιχοπούλου, επιμελήτρια του βιβλίου,
• και τη συγγραφέα.

Παρεμβάσεις ευπρόσδεκτες. Ευκαιρία να συζητήσουμε.
Δευτέρα 11 Μαΐου 2009, ώρα 7 μ.μ., στο καφέ-εστιατόριο «Γιάνταη»,
Λεωνίδου 31 και Γιατράκου/Ακαδήμου, τηλ. 210-5238812

Για μια σύντομη παρουσίαση του βίβλίου  από την Άννα Μιχοπούλου  πατήστε:

Λιλίκα Μπομπόλου, Φεμινισμός εσωτερικού χώρου. Ιστορίες γυναικών – Χρονικό μιας πορείας στο φεμινιστικό κίνημα (1979-2005), Επιμέλεια: Άννα Μιχοπούλου, Εκδόσεις Κουκκίδα, Αθήνα 2008, 376 σελίδες, 59 φωτογραφίες και σχέδια .

Πρόκειται για ανθολόγιο 168 κειμένων της Λ.Μ., που έχουν δημοσιευθεί στο Δελτίο της Κίνησης Δημοκρατικών Γυναικών, σε άλλα γυναικεία έντυπα, καθώς και σε ημερήσιες εφημερίδες της Αθήνας.
Η Λιλίκα Μπομπόλου σπούδασε νομικά στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Εργάστηκε στο Δημόσιο για 35 χρόνια. Από το 1979 συμμετέχει στους αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των φύλων.

«Στα κείμενα που ανθολογούνται βλέπουμε να επανέρχονται προβληματισμοί και σχόλια σχετικά με την καθημερινότητα των γυναικών και τις κατά φύλο διευθετήσεις στο οικιακό περιβάλλον, και να τονίζεται η σημασία που έχει η εμπέδωση των σχετικών αντιλήψεων από την παιδική ήδη ηλικία. Η διαμόρφωση των στερεότυπων για τα φύλα ανιχνεύεται σε όλους τους χώρους: στην οικογένεια, στην εκπαίδευση, στην εργασία, στην πολιτική, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ως βασικό όχημά τους καταδεικνύεται η γλώσσα, τόσο στον καθημερινό λόγο όσο και στις χρήσεις της από θεσμικά όργανα και τα ΜΜΕ.
Παράλληλα, αποτυπώνονται σημαντικές καμπές της πορείας των διαφυλικών σχέσεων στη μεταδικτατορική Ελλάδα (όπως οι διεργασίες για τη θέσπιση ενός εξισωτικού Οικογενειακού Δικαίου, οι κινητοποιήσεις γυναικείων οργανώσεων και ομάδων για την αποποινικοποίηση της έκτρωσης, η καταγγελία της σεξιστικής βίας και των βιασμών, η προαγωγή της συμμετοχής των γυναικών στην εργασία, στην πολιτική, στον δημόσιο χώρο γενικότερα), καθώς και θέματα της επικαιρότητας που απασχόλησαν τις φεμινίστριες όλα αυτά τα χρόνια (από τη δράση «δράκων» μέχρι την καταναγκαστική πορνεία, τα προβλήματα των μεταναστριών και τις μεταρρυθμίσεις του ασφαλιστικού). Ξεχωρίζουν τα κείμενα που αποτυπώνουν βιωματικά διεργασίες στο εσωτερικό γυναικείων οργανώσεων, ομάδων και πρωτοβουλιών, στιγμές έξαρσης και ομοθυμίας, όπως και άλλες σύγκρουσης και απογοήτευσης, που σε μικρό μόνο βαθμό έχουν καταγραφεί –κάτι που καθιστά κάθε σχετική μαρτυρία πολύτιμη.
Στον πυρήνα όλων αυτών συναντάμε ένα πρόσωπο, μια γυναίκα, και τον λόγο της για τις γυναίκες. Μια γυναίκα μέλος του συλλογικού υποκειμένου που συναπάρτισαν οι γυναίκες, η οποία μεταφέρει στο χαρτί μέρος του λόγου που καλλιέργησαν. Μια γυναίκα που διαμαρτύρεται για τα όσα βιώνουν οι γυναίκες, ενίοτε οργίζεται, όμως τον λόγο της διατρέχει μια γραμμή αισιοδοξίας και τον τόνο δίνει η τρυφεράδα. Μια γυναίκα που απευθύνεται κυρίως στις άλλες γυναίκες, αλλά και στους άνδρες, στα άτομα όσο και σε σύνολα, στους ανθρώπους της καθημερινότητας όσο και στους παράγοντες χάραξης πολιτικών και διαμόρφωσης ιδεών. Επικαλείται την κοινή –καθόλου κοινή– λογική και τη φιλοτιμία, ασκεί κριτική, επιστρατεύει το χιούμορ. Τα κείμενά της, εκτός από την αξία τους ως τεκμήρια μιας πορείας στο φεμινιστικό κίνημα, παραμένουν λειτουργικά και επίκαιρα για πολλές γυναίκες –και άντρες– του σήμερα και πιθανόν του αύριο».

Άννα Μιχοπούλου
Μ.Α. στις Γυναικείες Σπουδές
Επιμελήτρια του βιβλίου

Ενώ πίνω τον καφέ μου με ρωτά κάτι, δεν καταλαβαίνω όμως. Προσπαθεί να μου εξηγήσει. «Τα ελληνικά μου δεν είναι καλά. Τρία χρόνια εδώ κι ακόμη δεν ξέρω καλά», μου λέει με παράπονο. Δεν το βάζει κάτω, προσπαθεί να σκεφτεί, τις έχει ακούσει τις λέξεις, απλά θέλει χρόνο. Όσο ψάχνει, απολογείται, με τις φίλες της μιλά ουκρανικά και οι περισσότερες «κυρίες» δεν της μιλούν ενώ δουλεύει. Έχει ειλικρινή διάθεση επικοινωνίας. Όταν σου λέει καλημέρα, φαίνεται στα μάτια της ότι δεν το κάνει τυπικά, στο εύχεται πραγματικά. Γι΄ αυτό θέλει να μάθει να συνεννοείται. «Αλλά χωρίς εξάσκηση πώς;» αναρωτιέται. «Προσπαθώ με σίριαλ. Κάθε απόγευμα στις 7.00» συνεχίζει. Είναι ο μόνος τρόπος που της μένει για να ακούσει ελληνικές λέξεις και να προσπαθήσει να τις βάλει μέσα σε ένα πλαίσιο, ώστε να καταλάβει τη σημασία τους.

Οι γυναίκες που βοηθούν τις «κυρίες» στην καθαριότητα του σπιτιού είναι συνήθως μετανάστριες. Η μέση Ελληνίδα «κυρία» από την άλλη είναι συνήθως η ενσάρκωση του μικροαστισμού και αντιμετωπίζει τη γυναίκα που της καθαρίζει ως τη μοναδική ευκαιρία που έχει να γίνει έστω και για μερικές ώρες το «αφεντικό». Κάποιες καθαρίστριες μπορεί να μην είναι καλοί άνθρωποι. Μπορεί να μην εκτιμήσουν ποτέ «το ψωμί που τους προσφέρεις»- για να χρησιμοποιήσω μια αγαπημένη φράση των «αφεντικών». Μπορεί να μην έχουν καμία διάθεση να κάνουν τη δουλειά. Δεν αντιλέγω.

Ωστόσο, παραμένουν εργαζόμενες όπως όλοι μας.

Κάθε εργασιακή σχέση πρέπει να βασίζεται στον αλληλοσεβασμό. Αν τον απαιτούμε από τον εργοδότη μας, υποθέτω πρέπει να τον προσφέρουμε και σε αυτούς που εργάζονται για εμάς. Αν κάτι δεν μας ικανοποιεί, μπορούμε απλά να διακόψουμε τη συνεργασία. Το να τις προσβάλλουμε με τη συμπεριφορά μαςγιατί το να μη μιλάς σε κάποιον, να μην του δίνεις την ευκαιρία να σου πει δυο λόγια, να τον αγνοείς, ισοδυναμεί με προσβολή- δεν ωφελεί κανέναν.

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4512333&ct=1

Μίλησε για την ανάγκη απάλειψης των διακρίσεων μεταξύ των δυο φύλων, υπογραμμίζοντας σειρά από διακρίσεις που υπάρχουν στην ελληνική κοινωνία. Στάθηκε και στο ζήτημα της εκπροσώπησης, αναφέροντας ότι «η εκπροσώπηση των γυναικών στους θεσμούς της πολιτείας και της κοινωνίας βρίσκεται στην Ελλάδα στο χαμηλότερο επίπεδο από όλη την Ε.Ε. και απαιτείται τόσο η πολιτική βούληση και οι κοινωνικές παρεμβάσεις, όσο και οι καταστατικές και νομικές ρυθμίσεις για να προχωρήσουμε στην ισάριθμη εκπροσώπηση των δυο φύλων». Η Ρ. Δούρου κατέληξε λέγοντας ότι » η αριστερά ή θα είναι και φεμινιστική ή δεν θα υπάρχει».

Ομιλία Ρένας Δούρου, μέλος της ΚΠΕ του ΣΥΝ, στη 2η Πανελλαδική Σύσκεψη ΣΥΡΙΖΑ

Λειτουργία ΣΥΡΙΖΑ
Το Δίκτυο Γυναικών επιδιώκει σε μια κρίσιμη συγκυρία για το ΣΥΡΙΖΑ, τον τόπο αλλά και διεθνώς να εμπλουτίσει τις προγραμματικές μας διαδικασίες με τη διάσταση των γυναικείων διεκδικήσεων και του φεμινιστικού προτάγματος. Οι υποδειγματικές για ολόκληρο το ΣΥΡΙΖΑ διαδικασίες του Δικτύου Γυναικών έχουν στόχο την επαφή μας με τις τοπικές επιτροπές, τα συνδικάτα, τις φεμινιστικές οργανώσεις, τις νέες και τους νέους, τις εργαζόμενες και τους εργαζομένους, τις μετανάστριες, τις φοιτήτριες για να καταλήξουμε σε κινητοποιήσεις, στη δράση, στο δρόμο, εκεί που η αριστερά μας παλεύει να υλοποιήσει τα προγράμματά της.

Στον ένα αυτό χρόνο λειτουργίας του Δικτύου κατορθώσαμε να λειτουργήσουμε και να παρέμβουμε σε μία σειρά κρίσιμων ζητημάτων για την αριστερά αλλά και για την κοινωνία, όπως το ασφαλιστικό, το θέμα του επωνύμου των γυναικών, την αμέριστη συμπαράστασή μας στην αγωνίστρια Κωνσταντίνα Κούνεβα.
Η ουσιαστική μας παρέμβαση δεν περιορίζεται στον αριθμό και την πληθώρα των παρεμβάσεών μας, η σημασία της δράσης του δικτύου έγκειται σε αυτό ακριβώς που ακούστηκε αρκετές φορές σε αυτήν την αίθουσα ως ζητούμενο για τη λειτουργία του ΣΥΡΙΖΑ, στην οριζόντια και δημοκρατική, δηλαδή λειτουργία μας.
Χωρίς «ηγετικές» φυσιογνωμίες σε γνωστούς ρόλους, χωρίς διαγκωνισμούς και ηγεμονικές συμπεριφορές με σεβασμό στην εκπροσώπηση της μειοψηφικής άποψης προχωρήσαμε με συναίνεση.
Με περισσή αλαζονεία ίσως για τα αυτιά κάποιων σας καλώ εκ μέρους του Δικτύου να παρακολουθήσετε τις διαδικασίες μας για να αντιληφθούμε τι σημαίνει εξωστρεφή δράση με επίκεντρο τα προβλήματα των νέων γυναικών και όχι τις προσωπικές φιλοδοξίες. Για αυτό και σήμερα είμαστε έτοιμες να καταθέσουμε μια σειρά από προσθήκες στο προγραμματικό λόγο και δράση του ΣΥΡΙΖΑ για την κοινωνία των δυο φύλων.

Για μια κοινωνία των δύο φύλων
Οι σχέσεις εξουσίας των ανδρών επί των γυναικών και η ανισότητα των δυο φύλων δεν αποτελεί καινοτομία του καπιταλισμού. Ήταν εκεί από τα πριν. Η νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση έχοντας ως σύμμαχο τις πατριαρχικές, σεξιστικές αντιλήψεις στην τωρινή κρίση του συστήματος που οι λαοί ασφυκτιούν πολλαπλασιάζει αυτές τις διακρίσεις με τρόπο αδυσώπητο
Σταθερή επιδίωξη της ριζοσπαστικής αριστεράς πρέπει να είναι η ανάδειξη αυτής της σχέσης εξουσίας και ο αγώνας για την εξάλειψή της σε συνδυασμό με τους άλλους αγώνες οι οποίοι τέμνονται με το ζήτημα της ανισότητας φύλου, στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό χώρο.
Ο καπιταλισμός έχει εντάξει στην πολιτική του ατζέντα τον παραδοσιακό-συντηρητικό ρόλο των γυναικών σύμφωνα με τον οποίο πρωταρχική τους αποστολή είναι η υποκατάσταση των κοινωνικών υπηρεσιών το κόστος των οποίων θέλει όσο το δυνατόν περισσότερο να συρρικνώσει.
Οι γυναίκες σήμερα παρουσιάζονται σε διπλάσια ποσοστά άνεργες, επισφαλώς εργαζόμενες, με μεγάλα διαστήματα εκτός εργασίας, με χαμηλούς μισθούς και συντάξεις.
Η φτώχεια πλήττει σε μεγάλο βαθμό τις γυναίκες υπεύθυνες μονογονεϊκών οικογενειών, όπως και τις μετανάστριες.
Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές στην Ελλάδα πλήττουν τα εργασιακά δικαιώματα των γυναικών περαιτέρω, επιδεινώνοντας ένα ήδη σκληρό εργασιακό παρόν και μέλλον.
Οι σεξιστικές αντιλήψεις και οι παραδοσιακοί ρόλοι νομιμοποιούνται με την απουσία κοινωνικού κράτους, συστήματος υγείας και φροντίδας, εκπαίδευσης σε θέματα φύλου, ισάριθμης συμμετοχής των γυναικών σε όλους τους θεσμούς της πολιτείας.
Οι γυναίκες αναγκάζονται να ανταποκρίνονται σε διπλά και τριπλά ωράρια, στην εργασία, στο σπίτι, στη φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων.
Αντί να ικανοποιηθεί το πρόταγμα του φεμινιστικού κινήματος για απελευθέρωση της προσωπικότητας και του σώματος των γυναικών υπό τον έλεγχο των ανδρών, αυξάνεται η εμπορευματοποίηση της εμφάνισης και της σεξουαλικότητας τους μέσα από τα πρότυπα που επιβάλλονται πρωτίστως από τα ΜΜΕ και που αναπαράγουν τους στερεότυπους ρόλους των δυο φυλών και τη βία κατά των γυναικών.
Παγκόσμια, αλλά και στο πλαίσιο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι γυναίκες πεθαίνουν λόγω της ενδοοικογενειακής βίας, οι δείκτες της φτώχειας αυξάνονται, ο ρατσισμός διογκώνεται με πρώτα θύματα τις μετανάστριες, το trafficking εξαπλώνεται θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο πολλές γυναίκες που ζουν σε καθεστώς τρόμου και ανασφάλειας.
Η εκπροσώπηση των γυναικών στους θεσμούς της πολιτείας και της κοινωνίας βρίσκεται στην Ελλάδα στο χαμηλότερο επίπεδο από όλη την ΕΕ, και απαιτείται τόσο η πολιτική βούληση και οι κοινωνικές παρεμβάσεις, όσο και οι καταστατικές και νομικές ρυθμίσεις για να προχωρήσουμε στην ισάριθμη εκπροσώπηση των δυο φύλων.
Έχουμε κατακτήσει την εμπειρία των φεμινιστικών κινημάτων έχουμε αγωνιστεί για αιτήματα και διεκδικήσεις που τώρα είναι ακόμα περισσότερα επίκαιρα.
Αιτήματα για κράτος πρόνοιας, για ίσες ευκαιρίες στην εργασία, στη σύνταξη για όλες μας, για τις μετανάστριες, για εξίσωση των μισθών, για καταπολέμηση των παραδοσιακών αντιλήψεων, για θέσπιση νόμου-πλαισίου εναντία στη βία των γυναικών, για καταπολέμηση του σεξισμού, για τερματισμό των διακρίσεων λόγω επιλογής σεξουαλικής ταυτότητας και προσανατολισμού.
Τα παραπάνω και άλλα πολλά δεν αποτελούν απλώς «ιδιαίτερα» προβλήματα του γυναικείου φύλου, αλλά πολιτικά ζητήματα που εντάσσονται στα οικουμενικά προτάγματα της αριστεράς.
Γιατί η αριστερά ή θα είναι και φεμινιστική ή δε θα υπάρχει.

Την τιμητική τους είχαν οι γυναίκες στις τριήμερες εργασίες της Πανελλαδικής Σύσκεψης του ΣΥΡΙΖΑ στο Τάε Κβον Ντο. Από την ομιλία της Ελένης Σωτηρίου, υποψήφιας στη δεύτερη θέση του ευρωψηφοδελτίου, ως εκείνη της Ρένας Δούρου που έθεσε το δίλημμα η Αριστερά ή θα είναι φεμινιστική ή δεν θα υπάρχει. Μάλιστα, προβλέφθηκε ειδικός χώρος «παιδότοπου» προκειμένου οι «συντρόφισσες» των συνιστωσών να παρακολουθήσουν απερίσπαστες τις εργασίες.

http://blogs.e-tipos.com/paratipies

Και φέτος θα περισσέψουν πάλι τα αφιερώματα στην παγκόσμια ημέρα της γυναίκας, με διαφορετικό επιτονισμό, ανάλογο του χαρακτήρα του μέσου, έντυπου ή ηλεκτρονικού. Θα πλημμυρίσουμε από συνεντεύξεις εξεχουσών γυναικείων προσωπικοτήτων, από δελτία τύπου κομμάτων που θα τιμούν τη γυναίκα, όλα ανεξαιρέτως, με την έμφαση να δίνεται στη μάνα, στη σύζυγο, στην σκληρά εργαζομένη, ανάλογα με το ποια δεξαμενή ψηφοφόρων ιεραρχείται ως σημαντικότερη, από την επικοινωνιακή ομάδα του αντίστοιχου κομματικού επιτελείου.
Εκλογές έρχονται –τουλάχιστον οι ευρωεκλογές είναι σίγουρες…- και ο πολιτικός σύνδεσμος των γυναικών επισκέφτηκε όλα τα κόμματα. Σε όλα τα προεκλογικά προγράμματα ο φεμινισμός είναι παρών, έστω και αν έχει καταντήσει μια άνευρη υπόσχεση ισονομίας, μια ανέξοδη κομματική επαγγελία.
Χρόνια πολλά τώρα η συρρίκνωση των αυτονόμων φεμινιστικών ομάδων και η ουσιαστική απουσία φεμινιστικής κριτικής για όσα συμβαίνουν, περιόρισε την «γυναικεία πολιτική» ή την «πολιτική για τις γυναίκες» μέσα στις γραμμές των κομμάτων. Από κοντά και η παγίωση ενός κρατικού φεμινισμού, με τα ΚΕΘΙ και τη γραμματεία ισότητας. Έτσι, το κέντρο βάρους μετατοπίζεται από τις οργανωτικά ανεξάρτητες γυναικείες οργανώσεις, στα τμήματα των κομμάτων, όπου το όλο «γυναικείο ζήτημα» απλώς οικειοποιείται επιλεκτικά.
Από το κοινό πόρισμα ΚΚΕ-ΕΑΡ του 1988, με το αίτημα του 35% να χαρακτηρίζεται ως προσωρινό διοικητικό μέτρο και την Αλέκα Παπαρήγα να ισχυρίζεται ότι πρέπει «να υιοθετηθεί από το γυναικείο κίνημα σαν στόχος ζύμωσης και να γίνει μια μεγάλη εκστρατεία πίεσης» (Ριζοσπάστης, 7 Δεκεμβρίου 1988, έως το ριζοσπαστικό αίτημα της ισάριθμης εκπροσώπησης που γράφεται, «τροπολογείται», αλλά δεν υιοθετείται από τη σημερινή αριστερά. Έτσι, «το μισό του ουρανού» καταλαμβάνει μονάχα το 2% στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, το 15% στο κοινοβούλιο, το μόλις 29,16% στο ευρωκοινοβούλιο.
Και πώς θα μπορούσε άλλωστε να είναι τα πράγματα διαφορετικά για τη δική μας αριστερά, που κι αυτή αντιστρατεύθηκε το φεμινισμό ως κίνημα για την απελευθέρωση των γυναικών, ερμήνευσε τη συρρίκνωση των φεμινιστικών ομάδων ως κρίση αποτελεσματικότητας και αδιαφόρησε μπρος στις γόνιμες οργανωτικές μορφές του φεμινιστικού κινήματος και τους τρόπους δράσης του, παρ΄ ότι αρκετές φορές νομιμοποίησε εκ των υστέρων και επιλεκτικά την ορθότητα κάποιων διεκδικήσεων και επισημάνσεών του.
Με άλλα λόγια, η διάχυση του φεμινισμού και του φεμινιστικού προτάγματος στην αριστερή πολιτική και στον αριστερό λόγο, έλαβε χώρα ταυτόχρονα με την αδιαφορία για τα εργαλεία που επεξεργαστήκαν οι αυτόνομες φεμινιστικές ομάδες. Βεβαίως το ίδιο συνέβη και με άλλα κινήματα, έως και πρόσφατα που αποφασίστηκε η συμπόρευση με αυτά.
Σε περίοδο, λοιπόν, κρίσης του κινήματος ή σε περίοδο σχετικής αδυναμίας του να παρέμβει, η αναφορά στην ακαταλληλότητα των πρακτικών του, η λοιδορία, εξυπηρέτησε μια χαρά την ιεραρχία των αιτημάτων των παραδοσιακών πολιτικών σχημάτων της αριστεράς. Ωστόσο, η διαπίστωση της αναποτελεσματικότητας του αυτόνομου φεμινιστικού κινήματος (ή και όποιου άλλου, π.χ. οικολογικού), ακριβώς επειδή δεν προκύπτει από μια επεξεργασμένη εσωτερική διαβούλευση, αλλά αποτελεί εξωτερική απόφανση, «πυροβολεί» κυρίως εναντίον της συλλογικότητας και της αυτονομίας ως τρόπου άσκησης φεμινιστικής πολιτικής, «πυροβολεί» εναντίον καταστατικών εννοιών, όχι μόνο για ένα κίνημα αλλά για την αριστερά ολόκληρη.
Το τελευταίο αποτελεί κοινή πεποίθηση όσων συντροφισσών αποφασίσαμε να δουλέψουμε για το Δίκτυο Γυναικών του ΣΥΡΙΖΑ. Με εμμονή για κάποιους/-ες, με συνέπεια για εμάς στις έννοιες της συλλογικότητας και της αυτονομίας, δεν προσπαθήσαμε να επιστρέψουμε σε κανενός είδους ορθοδοξίες. Γνωρίζουμε, όμως, και με το μπόλιασμα της εμπειρίας των μεγαλύτερων συντροφισσών στην οριζόντια και όχι πυραμιδωτή και χωρίς ηγεμονισμούς λειτουργία του Δικτύου, ότι αυτή η ίδια πρακτική των αυτόνομων φεμινιστικών ομάδων στάθηκε ο μοναδικός επεξεργασμένος ενδελεχώς τόπος και τρόπος άσκησης πολιτικής από την πλευρά του κινήματος. Η συλλογικότητα, το Δίκτυο Γυναικών ως διαδικασία αυτοσυνείδησης, και η αυτονομία της καθεμιάς ως διαδικασία αυτοπροσδιορισμού, είναι οι στόχοι μας που δημιουργούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υπέρβαση της πολιτικής/κομματικής μας απομόνωσης και δημιουργούν το πλαίσιο συγκρότησης ενός δραστήριου συλλογικού υποκειμένου.
Σήμερα όλες όσες εργαζόμαστε στο Δίκτυο Γυναικών ΣΥΡΙΖΑ γνωρίζουμε ότι φεμινιστική πολιτική δεν είναι επ΄ ουδενί συρρίκνωση του κινήματος σε τακτική διεκδίκηση πολιτικών και άλλων δικαιωμάτων. Γνωρίζουμε, επίσης, ότι το Δίκτυο Γυναικών ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να είναι το νέο συλλογικό υποκείμενο, που μακριά από θεωρητικές συζητήσεις περί γυναικείας πολιτικής και την περιοριστική διαπραγμάτευση ευνοϊκότερων όρων για τη σύνδεση των γυναικών με την πολιτική, εντός και εκτός ΣΥΡΙΖΑ δίνει τη μάχη για την πορεία προς το σοσιαλισμό, που ή θα είναι φεμινιστικός ή δεν θα είναι σοσιαλισμός

Πατριαρχία, καπιταλισμός, γυναίκα και εργασία.

Αποδοχή της ιδεολογίας του φεμινισμού προϋποθέτει την αποδοχή της ύπαρξης της πατριαρχίας. Η πατριαρχία δεν είναι προϊόν του καπιταλισμού, αλλά μια δύναμη που δρα ανεξάρτητα και ενδημεί σε όλα τα είδη των κοινωνιών. Αποτελείται από ένα ιεραρχικό σύστημα συγκροτημένο πάνω σε δομές που βασίζονται στην υπεροχή των ανδρών και την υποτέλεια των γυναικών. Η φριχτή επέμβαση, όπως συνηθίζεται να λέμε τους πολέμους την τελευταία δεκαετία, στο Αφγανιστάν έκανε γνωστό σε περισσότερο κόσμο, αυτό που οι αριστεροί και αριστερές διατρανώνουν εδώ και καιρό σε όλους τους τόνους, πως δηλαδή δε χρειάζεται αστικές, καπιταλιστικές δομές για να υπάρχει καταπίεση του γυναικείου πληθυσμού.
Ο συνδυασμός του καπιταλισμού και της πατριαρχίας αποτελεί μια δύναμη, η διάσταση της οποίας πρέπει να εκτιμηθεί. Ακόμα και μέσα στην ίδια τους την κοινωνική τάξη οι γυναίκες είναι υποτελείς των ανδρών. Η πατριαρχία εμποδίζει τις γυναίκες και τους άνδρες της εργατικής τάξης να ενωθούν και μαζικά να αντιπαρατεθούν στον καπιταλισμό, κι αυτό συμβαίνει γιατί οι ανθρώπινες ανάγκες και τα συμφέροντα προσδιορίζονται, με όρους ανδρικούς, με αναφορές στα συμφέροντα των ανδρών. Όταν οι γυναίκες προβάλουν τα αιτήματά τους και προσδιορίζουν τα δικά τους συμφέροντα, αυτά ερμηνεύονται ως ιδιαίτερα, εξειδικευμένα αιτήματα και παρουσιάζονται να απειλούν τις θέσεις εξουσίας, αλλά και εργασίας των ανδρών. Στον καπιταλισμό η καταπίεση των γυναικών αποτελεί επομένως συστατικό στοιχείο του συστήματος και το συντηρεί επιφυλάσσοντας στις γυναίκες μια θλιβερή πρωτιά : να κατέχουν οι γυναίκες το υψηλότερο ποσοστό στις στρατιές των άνεργων, που αυξάνονται σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.
Συνεπώς, αυτό που πυροδότησε και βοήθησε το γυναικείο κίνημα στις διεκδικήσεις του, το δικαίωμα στην εργασία, το βλέπουμε σήμερα να υπαναχωρεί, χωρίς, βέβαια, ποτέ η γυναίκα να έχει κερδίσει στην αγορά εργασίας τα ίδια δικαιώματα με τον άντρα. Οι γυναίκες είχαν και έχουν πάντοτε να αντιμετωπίσουν τον αποκλεισμό από διευθυντικές θέσεις, τη μισθολογική ανισότητα, τη μη αναγνώριση των προσόντων. Και ενώ, σε άλλες εποχές οι σκόνες γάλακτος είχαν την τιμητική τους, προκείμενου οι γυναίκες να εισέλθουν στην αγορά εργασίας αποενοχοποιημένες για το ότι αφήνουν αθήλαστο το σπλάχνο τους, σήμερα βομβαρδίζονται από διαφημίσεις, στον κόσμο των οποίων το μητρικό ένστικτο είναι αδιαμφισβήτητο και πραγματικά ευτυχείς είναι μονάχα οι γυναίκες που ασχολούνται αμέριμνες με την ανατροφή των παιδιών της στο σπίτι. Η γυναίκα πιέζεται, κινδυνεύει, της δείχνουν εν ολίγοις με το δάχτυλο να επιστρέψει σπίτι με μορφές ημιαπασχόλησης. Την ηλεκτρονική ημιαπασχόληση, το ηλεκτρονικό φασόν με επεξεργασίες κειμένων, μεταφράσεις, δακτυλογραφήσεις, ερευνητικές δραστηριότητες, καταχώρηση στοιχείων κ.α. Και αν με τα τελευταία η περιγραφή αφορά στη δεινή θέση της γυναίκας με κάποια τυπικά προσόντα, η κατάσταση είναι δυσχερής για τις γυναίκες χωρίς μόρφωση, ενώ τρισάθλια είναι η μοίρα των μεταναστριών στις φιλόξενες, δυτικές μας κοινωνίες, αφού εκτίθενται σε τριπλή διάκριση, εκείνης του φύλου, της τάξης και της εθνοτικής προέλευσης.

Ισότητα, συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική.

Η ισότητα που φαίνεται να αντλεί την ύπαρξη της ως δικαίωμα και ως αρχή από τη φύση, επειδή ακυρώνει και καταργεί μια άδικη, καθεστηκυία τάξη, στην πραγματικότητα έρχεται να επιβάλει μια άλλη τάξη, η οποία, όμως, δεν είναι φυσική και ας είναι πιο δίκαιη. Ο λόγος για το άρθρο 6 της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Επομένως η ιδέα και το δικαίωμα της ισότητας αφορά πρωτίστως στην πολιτική πράξη. Για αυτό άλλωστε στη Λογική, στη φιλοσοφία είναι κάτι που αποδεικνύεται δύσκολα μια και δεν αφορά το πεδίο της αληθείας και της γνώσης, αλλά αναφέρεται στην αναγνώριση μιας αξίας. Εξ ου και η δυσκολία να πείσουμε πολιτικούς αντιπάλους και να αρθρώσουμε συγκροτημένο πολιτικό επιχείρημα, όχι μόνο για την ισότητα των δυο φύλων, αλλά και των φυλών. Αυτή, λοιπόν, η ιδέα που δεν αφορά στη γνώση ενός γεγονότος είναι πολλές φορές αφηρημένη και τείνει να αποδειχθεί για ορισμένες περιπτώσεις έως και περιοριστική. Μια ιδέα τόσο αφηρημένη, εφαρμοζόμενη τυφλά, ενέχει τον κίνδυνο της δημιουργίας ανισοτήτων εκ νέου. Και αφού η καταγωγή της είναι πολιτική και όχι φυσική, το αφηρημένο και χωρίς ευκρινή, καθορίσιμα όρια του χαρακτήρα της απαιτεί επανόρθωση.
Και, όμως, φεμινίστριες, αριστερές γυναίκες που αποδέχονται σε μια αυστηρή δικαιϊκη ισότητα επανορθωτικές αλλαγές, προνομιακά δικαιώματα και εξαιρέσεις για κατηγορίες, όπως οι συνταξιούχοι, οι άνεργοι, τα παιδιά, διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους, όταν ο λόγος αφορά στην ποσόστωση και την ισάριθμη αντιπροσώπευση. Ως εάν ο αποκλεισμός των γυναικών για αιώνες δεν ήταν το αντίθετο της «θετικής διάκρισης», από το οποίο ωφελούνταν παραδοσιακά οι άντρες. Διάκριση τόσο παλιά, που την ενστερνιστήκαμε ως αντικειμενική, κανονική πραγματικότητα. Τη «φυσικοποιήσαμε», όπως θα μας έλεγε ο Ρολάν Μπάρτ, και ενοχοποιούμαστε για τις θετικές διακρίσεις υπέρ των γυναικών, όπως η ποσόστωση.
Ο Pierre Bourdieu υποστήριξε ότι η «συμμετοχή μεγαλύτερου αριθμού γυναικών στην πολιτική μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην πολιτική ζωή, καθώς εισάγει ευαισθησίες τις οποίες ο παραδοσιακός ορισμός της πολιτικής έχει την τάση να αποκλείει». Η επικριτική απάντηση στην παραπάνω άποψη έρχεται χωρίς δυσκολία με την υπενθύμιση του παραδείγματος της Μ. Θάτσερ, και διερωτάται κανείς σε τι διαφέρει η πρακτική της συγκεκριμένης γυναίκας από αυτήν των αντρών πολιτικών. Η αλήθεια είναι ότι σε διεθνές επίπεδο οι γυναίκες που θέλουν να ασχοληθούν με την πολιτική γίνονται όλο και περισσότερες, αν και το ζήτημα παραμένει περίπλοκο, αφού οι πόρτες της πολιτικής μόλις που τους ανοίγονται. Ωστόσο, μπορούμε να υποθέσουμε ότι όταν σε δεδομένο χρόνο και χώρο υπάρχει μια κρίσιμη μάζα γυναικών, τότε σίγουρα αλλάζει και θα αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας και οι κανόνες του πολιτικού τοπίου.
Έχουν ειπωθεί κι άλλα πολλά για τη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική, όπως ότι «… οι γυναίκες κάνουν πολιτική με διαφορετικό τρόπο» κ.α. Για να γίνει, όμως, ένα κόσμος πιο «γυναικείος» – και εδώ ο όρος χρησιμοποιείται για την οικονομία της συζήτησης, παρόλο που το σημαινόμενό του ολισθαίνει στην απόδοση ουσιοκρατικών, μεταφυσικών, a priori ιδιοτήτων στη γυναίκα- πρέπει να γίνει και λιγότερο καπιταλιστικός, όπως ήδη έχει αναφερθεί: ισότητα στην εργασία, πρόσβαση στις υπεύθυνες θέσεις, άρση της μισθολογικής ανισότητας, αυστηρά ισότιμη κατανομή των καθηκόντων του σπιτιού και της ανατροφής των παιδιών, που με τη σειρά τους απαιτούν γενικευμένη μείωση του χρόνου εργασίας για όλους τους εργαζόμενους, ελεύθερο χρόνο, δηλαδή, και για τους άντρες.
Επομένως, η ισότητα μπορεί και πρέπει να έρθει από την Αριστερά. Όμως, οι άντρες και οι γυναίκες της αριστεράς ήταν αυτές που, πιστές στις μαρξιστικές αναλύσεις θεωρούσαν ότι οι επαναστατικοί αγώνες, η επανάσταση θα έβαζαν τέλος σε κάθε μορφή αλλοτρίωσης και άρα και της ανισότητας των δυο φύλων. Από την άλλη πλήθος φεμινιστριών, εξαιτίας ιστορικής και ηθικής συγκυρίας, είχαν ιεραρχήσει άλλες προτεραιότητες, όπως η νομιμοποίηση της έκτρωσης. Και το πολιτικό τοπίο είτε αριστερά, είτε δεξιά δεν είχε χρόνο να ασχοληθεί με την συμμετοχή των γυναικών στην εξουσία. Οι αγώνες για την ισότητα των δυο φύλων- δυστυχώς μιλάμε πάντα για το δυτικό κόσμο- έγινε ζήτημα ήσσονος σημασίας, είτε γιατί περιμέναμε την επανάσταση και τη δικτατορία του προλεταριάτου, είτε γιατί το μερικό κυριάρχησε του καθολικού.
Και ένας από τους καίριας σημασίας πολιτικούς στόχους για την αριστερά, αυτός της ισότητας των φύλων παραμένει όσο πάντοτε επίκαιρος. Στο επικείμενο συνέδριο των νέων του ΣΥΝ, η πραγμάτωση της ισότητας των φύλων οφείλει να μας απασχολήσει με τρόπο πολύ πιο διεξοδικό και ενδελεχή από όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, όχι μόνο σε επίπεδο θέσεων, αλλά πρωτίστως στην καθημερινή μας δράση και άσκηση πολιτικής. Γιατί μόνον ο σοσιαλισμός που οδηγεί στην απελευθέρωση των γυναικών και των ανδρών από κάθε μορφή καταπίεσης, μπορεί να είναι αληθινός σοσιαλισμός.