Της Ρένας Δούρου, Ελευθεροτυπία, 30 Νοεμβρίου 2011

Οι εξελίξεις στους ηγετικούς κύκλους της ευρωζώνης αλλά και της παγκόσμιας οικονομίας είναι ραγδαίες: συναντήσεις επί συναντήσεων, μεταξύ των Μέρκελ και Σαρκοζί αλλά και πέραν του Ατλαντικού, μεταξύ του Μπάρακ Ομπάμα με των βαν Ρομπέι και Μπαρόζο. Διεργασίες λαμβάνουν χώρα νυχθημερόν σε Βερολίνο, Παρίσι, Βρυξέλλες, με διάφορα σενάρια να βλέπουν το φως της δημοσιότητας ενώ ο διεθνής Τύπος προβλέπει μαύρες ημέρες για την ευρωζώνη, κάνοντας λόγο ακόμη και για άμεση διάλυσή της.

Τα όσα δρομολογούνται είναι σίγουρα σημαντικά ωστόσο ο απόηχός τους είναι πολύ μακρινός για εκείνους που ήδη βιώνουν, όχι θεωρητικά αλλά στην καθημερινότητά τους, ακριβώς τις επιπτώσεις αυτής της γερμανικής συνταγής της δημοσιονομικής «αρετής» μέσω ακραίας λιτότητας. Πράγματι, τα πρώτα θύματα μιας κρίσης, που είναι ακόμη στα πρώτα της βήματα, δεν είναι άλλοι από τους παραδοσιακά αδύναμους κρίκους κάθε κοινωνίας: γυναίκες, νέοι, ηλικιωμένοι, άνεργοι…

Ειδικά για τις πρώτες, τις γυναίκες δηλαδή η σοβούσα κρίση ήταν ένα επιπλέον πλήγμα σε μια ήδη πολύ δύσκολη κατάσταση. Πριν από την κρίση οι γυναίκες αντιμετώπιζαν τεράστιες ανισότητες στην αγορά εργασίας σε σχέση με τους άνδρες, αναφορικά με την απασχόληση, την αμοιβή, την ανεργία. Μάλιστα, σε σχέση με την υπάρχουσα κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ανισότητες τις οποίες υφίσταντο οι ελληνίδες εργαζόμενες ήσαν μεγαλύτερες. Το 2008 το ποσοστό γυναικείας ανεργίας ήταν 13% – ποσοστό που σήμερα έχει εκτοξευθεί στο 22.3%, η μία δηλαδή στις πέντε ελληνίδες είναι άνεργη, σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Το 50% των γυναικών ηλικίας 20 – 24 ετών και το 35% εκείνων ηλικίας 25 – 29 που αναζητούν δουλειά, είναι σήμερα άνεργες. Στις δε ηλικίες 30 ως 34 ετών η ανεργία κινείται άνω του 20%.

Το δε φαινόμενο πλήττει αδιάκριτα δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Οι γυναίκες απολύονται λόγω της εφαρμογής του μέτρου της εφεδρείας (ξεκίνησε τη Δευτέρα 28 Νοεμβρίου), των συγχωνεύσεων, της κατάργησης ή της ιδιωτικοποίησης δημοσίων φορέων και επιχειρήσεων. Στον ιδιωτικό τομέα, τα πράγματα είναι πιο απλά: οι γυναίκες, όταν δεν βλέπουν τις αποδοχές τους να συρρικνώνονται, απολύονται…

Και δεν είναι μόνο το καταλυτικό φαινόμενο της ανεργίας που υπονομεύει τη ζωή των γυναικών (όπως και των ανδρών άλλωστε). Η κρίση πλήττει τον γυναικείο πληθυσμό και μέσα από την κατάρρευση των μισθών και των δικαιωμάτων. Οι συνέπειές της λειτουργούν κυκλωτικά και αλληλοτροφοδοτούνται, δημιουργώντας ένα εφιαλτικό περιβάλλον για τις γυναίκες, που βλέπουν να καταρρέουν όσα κάποτε τους εγγυούνταν ένα καλύτερο επίπεδο ζωής – για τις ίδιες, τις οικογένειές τους, τα παιδιά τους, τους ανθρώπους που εξαρτώνται από αυτές.

Ένα μικρό παράδειγμα: λόγω των σκληρών πολιτικών λιτότητας και των απολύσεων χιλιάδων συμβασιούχων (στη συντριπτική τους πλειοψηφία γυναίκες) από τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των δήμων, λόγω του κλεισίματος διαφόρων δομών υποστήριξης ζευγαριών με παιδιά και λόγω του περιορισμού του ωραρίου λειτουργίας του ολοήμερου σχολείου, οι μητέρες, παντρεμένες ή όχι, χάνουν τα στηρίγματα εκείνα που τις βοηθούσαν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, εργαζόμενες…

Ένα άλλο φαινόμενο που μαρτυρά ανάγλυφα την έκταση της κρίσης είναι και το γεγονός ότι πλέον οι ελληνίδες καθυστερούν, όταν δεν αποκλείουν, τη γέννηση ενός παιδιού. Όχι για λόγους ιδεολογικούς, φεμινιστικούς, όπως συνέβαινε μέχρι πρόσφατα, αλλά γιατί τις φοβίζει η κρίση, η αυξανόμενη ανεργία, η επισφάλεια της απασχόλησης, η καταβαράθρωση των αμοιβών, των ίδιων αλλά και των συντρόφων τους… Πριν από την κρίση, σύμφωνα με την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρία, σημειώνονταν περίπου 110 χιλιάδες γεννήσεις το χρόνο στη χώρα μας ενώ φέτος ο ίδιος αριθμός ανήλθε στις 85 χιλιάδες, στις οποίες πρέπει να περιληφθούν και οι τοκετοί μεταναστριών.

Και δεν πρέπει να ξεχνάμε και τις «παράπλευρες» συνέπειες που επιφέρει η ανατροπή χρόνιων προτύπων, όπως π.χ. το γεγονός ότι σε όλο και περισσότερα νοικοκυριά είναι πλέον η γυναίκα η μοναδική εργαζόμενη, με αποτέλεσμα την όξυνση των σχέσεών τους με τους άνεργους συντρόφους τους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε τριβές, συγκρούσεις, κακοποιήσεις…

Το Σεπτέμβριο ο τέως πρωθυπουργός, Γιώργος Παπανδρέου δήλωνε ότι η κυβέρνησή του επιθυμούσε να υπάρχει ένας εργαζόμενος σε κάθε οικογένεια. Κάτι που σύμφωνα με τον Σάββα Ρομπόλη, επιστημονική διευθυντή του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, θα ήταν καταστροφή γιατί θα σήμαινε 1.5 εκατομμύριο ανέργους. Σήμερα βρισκόμαστε αισίως στο ένα εκατομμύριο ανέργους από τους οποίους το 1/5 είναι γυναίκες. Και με την ύφεση να κινείται φέτος πάνω από το 6% και γύρω στο 3% του χρόνου, και με μια αναιμική ανάπτυξη της τάξης του 0.5% το… 2013, με άλλα λόγια με τη χώρα να βρίσκεται στο τούνελ της ύφεσης επί πέντε συνεχόμενα χρόνια, είναι βέβαιο ότι οι γυναίκες θα συνεχίσουν να πληρώνουν το βαρύ τίμημα μιας κρίσης, η οποία τώρα μόλις αρχίζει να ξεδιπλώνεται…

Eκλογές ζητά η κ. Ρένα Δούρου μιλώντας στη «metro», τονίζοντας ότι η κυβέρνηση του κ. Παπανδρέου στερείται πλέον κάθε δημοκρατικής νομιμοποίησης. Παράλληλα, το μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει ότι «οι θεσμοί της χώρας έχουν υποστεί τεράστιο πλήγμα, βρισκόμαστε σε κατάσταση εκτροπής από όσα υπαγορεύει το Σύνταγμα και το πολίτευμα της χώρας», ενώ ζητά παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κ. Παπούλια. Επιπλέον, η κ. Δούρου εξαπολύει επίθεση στο ΛΑΟΣ επισημαίνοντας ότι «έχει φερθεί εξωφρενικά επιπόλαια για την τύχη του τόπου».

-Καλέσατε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αναλάβει πρωτοβουλίες, προκειμένου να αποκατασταθεί η δυσαρμονία που υπάρχει ανάμεσα στη βούληση των πολιτών και τις κυβερνητικές αποφάσεις. Αυτό σημαίνει ότι ζητάτε την παραίτηση του Προέδρου της Δημοκρατίας;

Η χθεσινή συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ήταν προγραμματισμένη από την προηγούμενη εβδομάδα. Βρισκόμαστε σε κρίσιμη ιστορική καμπή. Όχι μόνο γιατί υπάρχει οικονομική κρίση, που τη νιώθουμε καθημερινά στην τσέπη μας και το πετσί μας, αλλά γιατί κινδυνεύει αυτή να μετατραπεί σε γενικευμένη κρίση, η οποία μετά τη Σύνοδο Κορυφής αφορά – και τούτο είναι εξόχως σημαντικό – και στη συρρίκνωση της εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας.

Επισημαίνουμε εδώ και πάρα πολύ καιρό, και μετά την ψήφιση του Μνημονίου και μετά την ψήφιση του Μεσοπροθέσμου, ότι, πέρα από το πρόβλημα του χρέους και του δημοσιονομικού ελλείμματος, αντιμετωπίζουμε τεράστιο έλλειμμα δημοκρατίας. Πιο συγκεκριμένα, και πέρα από τον αυταρχισμό με τον οποίο η κυβέρνηση επιχειρεί να επιβάλλει στο λαό τις αποφάσεις της (βία κατά διαδηλωτών κ.τ.λ.), είναι ενδεικτικό ότι το ίδιο το Κοινοβούλιο έχει μετατραπεί σε ιμάντα εκτέλεσης εντολών της τρόικας και του ΔΝΤ.

Η δανειακή σύμβαση, το Μνημόνιο και το Μεσοπρόθεσμο ακόμα και σήμερα που μιλάμε, δύο χρόνια μετά, δεν έχουν έρθει στη Βουλή για κύρωση. Ο δε υπουργός Οικονομικών έχει εξουσιοδοτηθεί να υπογράφει ό,τι του ζητείται από την τρόικα, παρακάμπτοντας ουσιαστικά το ελληνικό Κοινοβούλιο. Πολλά από αυτά τα σχέδια, που τώρα έχουν γίνει νόμοι του κράτους, ελέγχονται ως ή είναι αντισυνταγματικά. Μεταξύ άλλων, η κατάργηση του αυτοδιοίκητου των πανεπιστημίων, η εργασιακή εφεδρεία, οι απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων…

Νομίζω λοιπόν ότι ήταν χρέος του προέδρου της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ να επισκεφτεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Και με δεδομένο ότι, σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο Πρόεδρος διαφυλάττει το Σύνταγμα και τους νόμους, προστατεύει την εθνική ανεξαρτησία και ακεραιότητα της πατρίδας μας και προφυλάσσει τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των Ελλήνων πολιτών, να του ζητήσει να αναλάβει πρωτοβουλίες.

-Όπως;

Ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ επεσήμανε στον κ. Παπούλια πως οι θεσμοί της χώρας έχουν υποστεί τεράστιο πλήγμα, βρισκόμαστε σε κατάσταση εκτροπής από όσα υπαγορεύει το Σύνταγμα και το πολίτευμα της χώρας και πως παράλληλα, μπροστά στο γεγονός της απώλειας της λαϊκής και εθνικής κυριαρχίας, του ξεπουλήματος του δημοσίου πλούτου, της κατάρρευσης του κοινωνικού κράτους και της φτωχοποίησης όλων μας, ο ανώτατος άρχοντας της Δημοκρατίας οφείλει να παρέμβει. Μπορεί δηλαδή να συγκαλέσει εκτάκτως τη Βουλή, όπως μπορεί να κάνει με βάση το άρθρο 40, παράγραφος 1, ώστε να συζητηθούν παρουσία του οι τελευταίες δραματικές εξελίξεις και αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής…

-Υπάρχει όμως και η εκδοχή να πάμε σε πρόωρες εκλογές διά της παραιτήσεως του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Εμείς δεν προτρέπουμε ούτε υποδεικνύουμε. Δεν έχουμε ζητήσει παραίτηση του Προέδρου της Δημοκρατίας. Είμαστε το πρώτο κόμμα που έχει ζητήσει εκλογές, γιατί πιστεύουμε ότι η κυβέρνηση του κ. Παπανδρέου στερείται πλέον (φάνηκε και στις εκδηλώσεις της 28ης Οκτωβρίου) κάθε δημοκρατικής νομιμοποίησης. Δεν έχει δώσει νομιμοποίηση ο ελληνικός λαός για την εφαρμογή του Μνημονίου ή του Μεσοπροθέσμου.

-Συνεπώς, υπάρχουν άλλες εναλλακτικές για να παρέμβει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χωρίς να παραιτηθεί…;

Βεβαίως. Δυστυχώς, δυνάμεις, όπως είναι ο ΛΑΟΣ, που έχουν φερθεί εξωφρενικά επιπόλαια για την τύχη του τόπου, ψηφίζοντας το Μνημόνιο και μετά συμπεριφερόμενες σαν να μην το είχαν ψηφίσει (!), ουσιαστικά λειτουργούν στα κρίσιμα ως δεκανίκι της κυβέρνησης – εσχάτως ο κ. Καρατζαφέρης ζήτησε κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας. Τέτοιες δυνάμεις, που δεν σέβονται τη Βουλή, και νοσταλγούν δικτάτορες απαξιώνουν τους θεσμούς…

]]> http://www.renadourou.gr/index.php/2011/11/interviews-83/feed/ 0 http://www.renadourou.gr/index.php/2011/10/arthra-120/ http://www.renadourou.gr/index.php/2011/10/arthra-120/#comments Sat, 15 Oct 2011 09:34:46 +0000 Ρένα Δούρου http://www.renadourou.gr/?p=6473 Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Η Αυγή, 15 Οκτωβρίου 2011

Είναι οι απανταχού κινητοποιήσεις των λαών – από την πλατεία Ταχρίρ του Καΐρου ως την πλατεία Λίμπερτι, στην καρδιά του Μανχάταν, σε απόσταση αναπνοής από τη Γουόλ Στριτ, τον «ναό» του σύγχρονου καπιταλισμού των αγορών. Πρόκειται για κινητοποιήσεις απροσδόκητες, αφού κάποιες Κασσάνδρες, και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, είχαν αποκλείσει κατηγορηματικά κάθε πιθανότητα να συμβούν, ενώ όταν ξεκίνησαν, άρχισαν να τις χλευάζουν: «αυτά είναι ξεπερασμένα πράγματα, του περασμένου και του προπερασμένου αιώνα».

Και όμως. Οι λαοί ξαναβγαίνουν στους δρόμους. Μπορεί τα επιμέρους αιτήματα να διαφέρουν, μεταξύ των διαδηλωτών στην Αίγυπτο, την Τυνησία, τη Συρία ή το Μπαχρέιν, και εκείνων του κινήματος «Καταλάβετε τη Γουόλ Στριτ», ωστόσο δεν είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς έναν κοινό πυρήνα: της οργής και της αγανάκτησης των εξεγερμένων ανθρώπων ενάντια στο κατεστημένο. Πολιτικό και οικονομικό.

Οι χιλιάδες που κατέβηκαν στους δρόμους κατά των δικτατόρων Μπεν Άλι και Μουμπάρακ βρίσκονται στο ίδιο μήκος κύματος με τους χιλιάδες που καταγγέλλουν το ανήθικο σύστημα της Γουόλ Στριτ, το οποίο οδηγεί στον πλουτισμό του 1% εις βάρος του 99%, όλων ημών δηλαδή. Πολιτική φαυλότητα, οικονομική αρπακτικότητα – πρόκειται για τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: ενός πολιτικο-οικονομικού συστήματος, του νεοφιλελευθερισμού, της αγοράς που τα πανθ’ ορά.

Πρόσφατα, στις 26 Σεπτεμβρίου, μιλώντας στο BBC, ο Αλέσιο Ραστάνι, ένας άγνωστος μέχρι εκείνη τη στιγμή trader, έλεγε μια αλήθεια γνωστή σε εμάς, γιατί τη βιώνουμε καθημερινά: «Οι κυβερνήσεις δεν κυβερνούν τον κόσμο, η Goldman Sachs τον κυβερνά!». Για να συμπληρώσει λίγο αργότερα, με αφοπλιστική ειλικρίνεια: «Εμάς τους traders λίγο μας νοιάζει να λειτουργεί σωστά η οικονομία, να πηγαίνουν καλά τα πράγματα. Η δουλειά μας είναι να βγάζουμε χρήματα από αυτά. Προσωπικά ονειρεύομαι τη στιγμή αυτή εδώ και τρία χρόνια. Κάθε βράδυ πέφτω να κοιμηθώ και ονειρεύομαι άλλη μία ύφεση» (http://www.bbc.co.uk/news/business-15059135).

Όμως, στις σημερινές συνθήκες κρίσης, μια τέτοια ομολογία φαντάζει ύβρις. Ύβρις προς τους νέους που γνωρίζουν ότι θα ζήσουν χειρότερα από τους γονείς τους, ύβρις προς όλους όσοι δεν διαθέτουν επενδύσεις, assets και άλλα περίπλοκα χρηματοπιστωτικά «οχήματα» παραγωγής απίθανων κερδών, με έδρα φορολογικούς παραδείσους στα νησιά Καϊμάν ή στον Παναμά…

Ενάντια ακριβώς σε αυτό το πρότυπο, του εύκολου κερδοσκοπικού χρήματος, που κινείται παρασιτικά σε σχέση με την πραγματική οικονομία και το οποίο εκφράζει η Wall Street, έχει ξεσηκωθεί σήμερα η Main Street, οι απλοί άνθρωποι δηλαδή. Στην αρχή, όπως συμβαίνει πάντα, οι διαμαρτυρόμενοι ήταν μερικές δεκάδες. Μετά από την αδικαιολόγητη σύλληψη 700 ατόμων για «παρακώλυση κυκλοφορίας», το κίνημα μετατράπηκε σε αυτό που η Ναόμι Κλάιν, η συγγραφέας του «Δόγματος του Σοκ», δικαίως το ονόμασε ως ένα «σημαντικό πράγμα που συμβαίνει σήμερα στον κόσμο».

Οι διαδηλωτές της Νέας Υόρκης, της Βοστώνης, των άλλων αμερικανικών πόλεων, αλλά και της Βρετανίας και άλλων εβδομήντα πόλεων, που μετέχουν στις σημερινές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας σε όλο τον κόσμο, στοχεύουν σωστά. Στοχεύουν τα χρηματιστήρια, τους κερδοσκόπους-αρπακτικά, που πλουτίζουν, π.χ. από τη χρεωκοπία της Ελλάδας, τις τράπεζες, που αφού με κρατικούς πόρους διασώθηκαν στην κρίση του 2008, την οποία αυτές δημιούργησαν, τώρα αρνούνται να ανοίξουν τις στρόφιγγες της χρηματοδότησης επιχειρήσεων και ιδιωτών.

Εμείς που σήμερα διαδηλώνουμε, σε τόσες πόλεις της Ευρώπης κατά των πολιτικών λιτότητας, υπέρ μιας δημοκρατικής και αλληλέγγυας “εναλλακτικής πρότασης που χρειάζεται ενάντια σε αυτή την καπιταλιστική κρίση”, όπως τονίζει στην ανακοίνωσή του το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, γνωρίζουμε πολύ καλά τι θέλουμε. Οι στόχοι μας είναι κάτι παραπάνω από σαφείς – είναι ιστορικά νόμιμοι. Γιατί όταν το 99% κατεβαίνει στους δρόμους, το φάντασμα παύει να πλανάται πάνω από τη γη, παίρνει σάρκα και οστά, γίνεται η πραγματικότητα.

Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα www.aixmi.gr, 14 Οκτωβρίου 2011

Ανακεφαλαιοποίηση των κοινωνιών…

Μαντέψτε ποιος είπε την παρακάτω φράση: «Η κρίση χρέους στην ευρωζώνη έχει αποκτήσει συστημική διάσταση, οι κίνδυνοι να υπάρξει αντίκτυπος στην οικονομία αυξάνονται με γρήγορους ρυθμούς και οι τράπεζες έχουν εισέλθει σε ζώνη κινδύνου».

Πρόκειται, άραγε, για κάποιον πολιτικό της Αριστεράς, ή έστω για έναν αριστερό οικονομολόγο, από εκείνους που ασκούν έντονη κριτική στη μέχρι σήμερα αντιμετώπιση της κρίσης στην ευρωζώνη από το δίδυμο Μέρκελ – Σαρκοζί; Όχι βέβαια.

Ο άνθρωπος που εξέφρασε αυτή τη διαπίστωση, την Τρίτη 11 Οκτωβρίου, ενώπιον επιτροπής της Ευρωβουλής, δεν ήταν άλλος από τον απερχόμενο πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Ζαν Κλοντ Τρισέ, ο οποίος απευθύνθηκε στους ευρωβουλευτές και με την ιδιότητά του ως προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου.

Οποία παραδοχή! Και μάλιστα από τα πιο επίσημα χείλη, ότι η κρίση χρέους δεν συνιστά αποκλειστικό πρόβλημα των «τεμπέληδων και φυγόπονων Ελλήνων» αλλά έχει γίνει συστημικό πρόβλημα, με κίνδυνο να διαχυθεί σε όλες τις οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κανείς στην Αριστερά δεν επιχαίρει για το γεγονός ότι μόλις τώρα, μήνες μετά το ξέσπασμα της κρίσης, εκείνοι που πεισματικά υποστήριζαν ότι αυτή ήταν αποκλειστικά ελληνικό πρόβλημα, δείχνουν να αντιλαμβάνονται το βάθος και τον χαρακτήρα της. Το κόστος που πληρώνουν οι λαοί είναι πολύ υψηλό για να διεκδικεί κανείς δάφνες επιβεβαίωσης.

Το θέμα είναι αν μπορεί η ΕΚΤ να κάνει κάτι τώρα. Μήπως το σπιράλ της τριπλής κρίσης (χρέους, τραπεζικού συστήματος, και ανάπτυξης) έχει πάρει τέτοια μορφή, που πλέον η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη;

Μπορεί στον απερχόμενο κεντρικό τραπεζίτη να πιστώνεται επίδειξη πραγματισμού, προκειμένου να ενσταλάξει λίγες δόσεις ευλυγισίας στο μονεταριστικό δόγμα της ΕΚΤ, αγοράζοντας για παράδειγμα ομόλογα (Ελλάδας αλλά και Ισπανίας και Ιταλίας), παρεκκλίνοντας από την «ορθοδοξία» της ΕΚΤ, ωστόσο παρέμεινε εγκλωβισμένος στη λογική στην οποία στηρίχθηκε και λειτουργεί η ΕΚΤ – της πλήρους ανεξαρτησίας από την πολιτική εξουσία, του δραστικού περιορισμού του πληθωρισμού σε βάρος κάθε άλλης πολιτικής (όπως π.χ. της καταπολέμησης της ανεργίας), με άλλα λόγια της νεοφιλελεύθερης μονεταριστικής ορθοδοξίας.

Προκειμένου να αλλάξει ριζικά η καθοδική πορεία των πραγμάτων, δεν αρκούν περιθωριακές διορθωτικές κινήσεις, που δεν αγγίζουν τον ίδιο τον πυρήνα της λειτουργίας της ΕΚΤ. Με άλλα λόγια, ο Τρισέ περιγράφει μια πραγματικότητα (συστημικός κίνδυνος για την Ευρωζώνη) αλλά δεν είναι σε θέση να προτείνει τη γιατρειά. Αυτή βρίσκεται στη ριζική αλλαγή του ρόλου, της αποστολής και της λειτουργίας της ΕΚΤ – κάτι που δεν έκανε ο Τρισέ, ούτε πρόκειται να πράξει ο διάδοχός του από την 1η Νοεμβρίου, Μάριο Ντράγκι, ένας goldmanian, δηλαδή πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της Goldman Sachs, ταυτισμένο με την κερδοσκοπική ιδεολογία της…

Το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, ήδη από τον Ιούλιο, έχει προτείνει η ΕΚΤ να απορροφήσει άμεσα μέρος των εθνικών χρεών, να χρησιμοποιήσει την εξουσία της προκειμένου να χρηματοδοτήσει σχέδια δημιουργίας απασχόλησης και στήριξης των δημόσιων υπηρεσιών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην κατεύθυνση αυτή κινείται και η πρόταση για την ίδρυση, μέσω της πρωτοβουλίας των ευρωπαίων πολιτών, ενός Ταμείου Κοινωνικής, Οικολογικής και Αλληλέγγυας ανάπτυξης που, σε αντίθεση με το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, θα εστιάσει στην ανάπτυξη και την απασχόληση, δηλαδή στα σημερινά ζητούμενα των ευρωπαίων πολιτών, και όχι στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών σε βάρος των κοινωνιών.

Μια τέτοια ΕΚΤ θα συνιστούσε, πράγματι, εργαλείο ευρωπαϊκής πολιτικής ανάπτυξης, απασχόλησης, αλληλεγγύης. Όμως, μια τέτοια κατεύθυνση δεν πρόκειται να εφαρμοστεί από τραπεζίτες, καθώς προϋποθέτει σαφή πολιτική βούληση. Ακριβώς αυτή που λείπει σήμερα από τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, οι οποίες στοχεύουν αποκλειστικά στην ικανοποίηση τραπεζών και αγορών. «Τις αγορές τις καθησυχάζουν. Εμάς;», έγραφε εύγλωττα ένα πανό σε διαδήλωση κατά την πρόσφατη Ημέρα Δράσης κατά της λιτότητας στη Γαλλία.

Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 11 Οκτωβρίου 2011

Όταν γίνεται διαρκώς λόγος από διάφορους Ευρωπαίους πολιτικούς και αξιωματούχους για “έξυπνο κούρεμα”, “συντεταγμένη” ή “οργανωμένη” ή “ανεξέλεγκτη” χρεοκοπία της Ελλάδας,

όταν ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ρόμπερτ Ζέλιγκ παρατηρεί ότι την εποχή της πτώσης του τείχους του Βερολίνου υπήρχε μια αποφασιστικότητα που δεν υφίσταται σήμερα στην Ευρώπη,

όταν ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο κατηγορεί τις αγορές ότι «καλλιεργούν τον πανικό» αναφορικά με τη συνεχιζόμενη κρίση χρέους της ευρωζώνης, υπογραμμίζοντας ότι οι αγορές δεν είναι «άμεμπτες» διότι “υποτιμούσαν τα προβλήματα χρέους”,

όταν ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Χέλμουτ Σμιτ δηλώνει ότι «οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να βοηθήσουν την Ελλάδα, αλλιώς να τους πάρει ο διάολος»,

αντιλαμβάνεται κανείς ότι έχουν έλθει τα ‘πάνω – κάτω’. Ότι βιώνουμε μέρες που η ιστορία θα κατατάξει στην κατηγορία των κομβικών, με την έννοια ότι δρομολογούνται εξελίξεις που θα επηρεάσουν καθοριστικά και για πολύ καιρό τις κοινωνίες. Ποιά μορφή θα πάρουν; Προς ποια κατεύθυνση; Είναι δύσκολο να πει κανείς ακόμη.

Εκείνο πάντως που είναι σαφές είναι ότι ένα ολόκληρο σύστημα που είχε οικοδομηθεί στη δεκαετία του 1980, από τους Ρέιγκαν και Θάτσερ, αυτό του άκρατου νεοφιλελευθερισμού έχει πλέον φθάσει στο τέλος του, καθώς όχι μόνο δεν μπορεί να επιλύσει τις κρίσεις αλλά τις τροφοδοτεί κιόλας.

Σήμερα η Αριστερά βρίσκεται ενώπιον μιας ιστορικής συγκυρίας – εκείνης της αντιστοίχισής της με τα κοινωνικά κινήματα, τους αγανακτισμένους, τα κινήματα των πολιτών στις πλατείες, που εκφράζουν οργή και αγανάκτηση. Μόνο που επειδή «η αγανάκτηση δεν αρκεί”, όπως παρατηρεί και ο Πιέτρο Ινγκράο, το ιστορικό καθήκον των αριστερών και προοδευτικών δυνάμεων (για να δικαιολογήσουν και το λόγο ύπαρξής τους) είναι να καταφέρουν να αρθρώσουν αυτές τις κραυγές οργής και αγανάκτησης σε συντεταγμένα αιτήματα. Να δώσουν πολιτική διάσταση στις διαμαρτυρίες χωρίς όμως να τις καπελώσουν. Να τις συνοδεύσουν, χωρίς να τις ισοπεδώσουν μέσα από το ξύλινο συνήθως λόγο τους.

Αυτό το είναι το στοίχημα του αιώνα για την Αριστερά. Αν το χάσει, οι δυνάμεις ενός ανεξέλεγκτου, άγριου καπιταλισμού θα κυριαρχήσουν – αυτή τη φορά άνευ αντιπάλου και για τα καλά. Γι αυτό και το στοίχημα πάση θυσία δεν πρέπει να χαθεί για την Αριστερά. Διαφορετικά, δεν θα δύσει μόνο η ελπίδα άμεσης βελτίωσης της κατάστασης αλλά και κάθε προσδοκία για ένα καλύτερο αύριο για πολλά – πολλά χρόνια…

Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 5 Οκτωβρίου 2011

Το σπίτι – Ευρώπη έχει πιάσει φωτιά, οι πυροσβέστες συζητούν ποιός είναι ο καλύτερος δρόμος για να φθάσουν σε αυτό και τι είδους σωλήνες πρέπει να χρησιμοποιήσουν όταν φθάσουν επ τόπου, στο μεταξύ το ισόγειο έχει αρχίσει να υφίσταται σοβαρές ζημιές ενώ σε αυτό έχουν εγκλωβιστεί και άνθρωποι.

Την ίδια στιγμή οι ιδιοκτήτες του διαμερίσματος του ισογείου, αντί να οργανωθούν κατά της επεκτεινόμενης φωτιάς, φαίνεται να κάνουν ό,τι μπορούν για να δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες επέκτασής της: συγκεντρώνουν τα εύφλεκτα υλικά, ανοίγουν το υγραέριο, χρησιμοποιούν σόμπες με ξύλα, κ.α.. Η συμπεριφορά τους θα μπορούσε να χαρακτηριστεί παρανοϊκή αν όχι υπονομευτική έναντι των ανθρώπων που ζουν στο διαμέρισμα. Μοιάζει σα να θέλουν να κάνουν τα πάντα προκειμένου και το διαμέρισμα να καεί και μαζί του και οι άνθρωποι που ζουν σε αυτό…

Ευτυχώς για τον ελληνικό λαό η κυβέρνηση Παπανδρέου δεν έχει στην ιδιοκτησία της τη χώρα. Ωστόσο ο τρόπος που πολιτεύεται ουδόλως διαφέρει από τον προαναφερθέντα. Με άλλα λόγια η κυβέρνηση κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της για να εξαθλιώσει την κοινωνία και να υπονομεύσει το μέλλον των νέων. Ήδη, με την πολιτική λιτότητας, έχει οδηγήσει την κοινωνία στις δεκαετίες του ‘50 και του ‘60, με την ανεργία να καλπάζει και τους ‘Ελληνες να γίνονται μετανάστες, αναζητώντας καλύτερο μέλλον. Ειδικά για τους νέους τα πράγματα είναι περισσότερο από τραγικά αφού η ανεργία πλήττει πάνω από το 40% και τα πράγματα θα γίνουν εφιαλτικότερα το 2012, καθώς η όλο και βαθύτερη ύφεση δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας. Είναι ενδεικτικό του τρόπου με τον οποίο η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την κρίση, το γεγονός ότι εμφανίζει την ύφεση περίπου ως ένα… φυσικό φαινόμενο, το οποίο φέρνει ένα σωρό δεινά: Αυξάνει το δημοσιονομικό έλλειμμα, συρρικνώνει την αγορά, επιδεινώνει τους δείκτες της απασχόλησης, κ.ο.κ.

Ομως, είναι η κυβερνητική πολιτική, η εφαρμογή του μνημονίου, του μεσοπρόθεσμου προγράμματος, η εφαρμογή όλων των τερατωδών περικοπών της πολιτικής λιτότητας που επιβάλλει, που οδηγεί στο βάθεμα της ύφεσης. Είναι δυνατόν να μην το γνωρίζουν αυτό οι κ.κ. Παπανδρέου, Βενιζέλος, Πάγκαλος και κομπανία; Αποκλείεται. Πέραν λοιπόν της παραπληροφόρησης, που εσκεμμένα επιχειρούν προκειμένου να παραπλανήσουν την κοινωνία – «δεν φταίμε εμείς, αλλά αυτή η κακιά ύφεση τα κάνει όλα αυτά» – η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να παίζει το ρόλο του πειραματόζωου, τον οποίο επέλεξε από την αρχή, ενόψει των καταλυτικών εξελίξεων στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

Γιατί είναι πλέον κοινά αποδεκτό ότι το «πρόβλημα ελληνικό χρέος» συνιστά δομικό πρόβλημα της ευρωζώνης, που αποκαλύπτει τις συστημικές της ελλείψεις – ελλείψεις που την απειλούν με κατάρρευση, εξ ου και ο «πόνος» των Μέρκελ, Σαρκοζί για τη διάσωση του «στρατιώτη Παπανδρέου». Μόνο που η συνταγή που προτείνουν (όχι μόνο στην Αθήνα πλέον, αλλά και στη Ρώμη και τη Μαδρίτη) – σκοτώνει τον ασθενή (εξαθλιώνει δηλαδή τις κοινωνίες, αλλά αυτό ουδόλως τους απασχολεί) και – προετοιμάζει το έδαφος για ριζική μεταρρύθμιση του μέχρι σήμερα γνωστού ως «ευρωπαϊκού μοντέλου» (ό,τι, τέλος πάντων, εννοούσαμε με αυτή τη φράση, δηλαδή, ύπαρξη σε διαφορετικούς βαθμούς, ανάλογα με την περίπτωση, κράτους πρόνοιας, κοινωνικών παροχών, δημόσιου τομέα, κ.α., σε αντίστιξη κυρίως με την κατάσταση στις ΗΠΑ). Σήμερα με τις πολιτικές που προωθεί το γερμανογαλλικό δίδυμο μοιάζει να εφαρμόζεται το σκληρότερο μοντέλο του καπιταλισμού της καταστροφής (αυτού που επιβάλλεται μετά από μια καταστροφή, φυσική ή οικονομική).

Τα χαρακτηριστικά του, έτσι όπως αναδεικνύονται μέσα από τις προσταγές της τρόικας, με αποδέκτες τα κακά Pigs αλλά και την Ιταλία, είναι τα εξής: Υψηλή ανεργία, συρρίκνωση όσο το δυνατόν του κόστους της εργασίας (δηλαδή μισθοί πείνας), ελαστικές αγορές εργασίας για να μπορούν οι επιχειρήσεις να απολύουν άνετα, εξαφάνιση του δημόσιου τομέα και των κοινωνικών παροχών, ιδιωτικοποίηση εθνικού πλούτου και τούτα με παράλληλη συνταγματοποίηση του λεγόμενου «χρυσού κανόνα», προκειμένου να αποτρέπονται τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Επιστροφή, με άλλα λόγια, στον 19ο αιώνα, την εποχή του Καρόλου Ντίκενς, της εργασίας για ψίχουλα, της εκμετάλλευσης των εργατών χωρίς όρια, της εξαθλίωσης για ένα κομμάτι ψωμί.

Να είναι άραγε ο Ντίκενς ο αγαπημένος συγγραφέας του κ. Παπανδρέου;

Αποσπάσματα συνέντευξης της Ρένας Δούρου, υπεύθυνης ευρωπαϊκής πολιτικής του ΣΥΝ, στο Κόκκινο 105,5 (στην Μπουλίκα Μιχαλοπούλου) για τα αποτελέσματα της χθεσινής συνάντησης Σαρκοζί – Μέρκελ στο Παρίσι

• Δεν υπήρξαν προσδοκίες παρά τις κάποιες προσπάθειες της κυβέρνησης. Και αυτό μπορεί κανείς δει, παρακολουθώντας τον διεθνή Τύπο των τελευταίων εβδομάδων, όπου τονιζόταν η «εμμονή της Γερμανίας», να μη συζητήσει δηλαδή καθόλου για το ευρωομόλογο.

• Ως δεύτερη επισήμανση θα έλεγα ότι ο βασικός λόγος για τον οποίο ο ισχυρισμός του Βερολίνου και της κ. Μέρκελ ότι η έκδοση ευρωομολόγου θα μειώσει, όπως ακούσαμε χθες, τα κίνητρα νοικοκυρέματος των δημοσίων οικονομικών στις υπερχρεωμένες ευρωπαϊκές χώρες, νομίζω ότι είναι το γεγονός ότι ένα κοινό ομόλογο θα οδηγούσε αναπόφευκτα το υπερβολικά χαμηλό σήμερα κόστος δανεισμού του γερμανικού δημοσίου σε υψηλότερα επίπεδα.

• Τρίτη επισήμανση: τα γραφόμενα σήμερα από τις γερμανικές εφημερίδες: τα ευρωομόλογα θα εκδοθούν, είναι αναπόφευκτο, όπως λένε. Το ζήτημα όμως δεν είναι αυτό καθαυτό το ευρωομόλογο αλλά να υπάρξει συντεταγμένη αλλαγή πορείας έτσι όπως τονίζει και ο Συνασπισμός και το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς και ο ΣΥΡΙΖΑ, τόσο στο ευρωπαϊκό όσο και στο εθνικό κοινοβούλιο. Απαιτείται λοιπόν πραγματική αλλαγή σε επίπεδο ΕΕ, φοβάμαι όμως ότι, όπως έλεγε πριν από 1.5 μήνα η γαλλική Λε Μοντ, «τα παλιόπαιδα που μας κυβερνούν» έχουν επιλέξει εδώ και καιρό μεταξύ των ευρωπαίων πολιτών και των αγορών, τις αγορές, μεταξύ των αναφαίρετων δικαιωμάτων πολιτών στην εργασία και την αξιοπρεπή ζωή και των τραπεζών, τις τράπεζες.

• Ακόμη κι ο τρόπος που αντιμετώπισαν χθες στη συνέντευξη Τύπου οι δύο ηγέτες το ζήτημα της περαιτέρω πολιτικής και οικονομικής ενοποίησης είναι πολύ ανησυχητικός: με προτάσεις που πόρρω απέχουν από τη δημοκρατία που οφείλει να υπάρχει στην ΕΕ, ανακοινώνοντας χθες για παράδειγμα ότι ο κ. Ρομπάι θα μπορούσε να αναλάβει για 2.5 χρόνια έναν θεσμικό ρόλο, χωρίς αυτό να έχει περάσει όπως τόσα και τόσα άλλα θέματα από την ευρωβουλή ή τα εθνικά κοινοβούλια!

• Η Ευρωπαϊκή Αριστερά, εδώ και δύο χρόνια, και σε επίπεδο ευρωβουλής αλλά και χωριστά κάθε δύναμη σε κάθε κράτος μέλος, έχει δώσει μια μάχη και είναι χαρακτηριστική η δουλειά της Die Linke μέσα στη Γερμανία, τη χώρα που έχει ξεκινήσει εδώ και 1.5 χρόνια να μας λέει πώς οι τεμπέληδες του ευρωπαϊκού νότου ευθυνόμαστε για όλα. Έχει ξεκινήσει λοιπόν η ευρωπαϊκή αριστερά και προωθεί ένα συγκεκριμένο πακέτο δράσης και προτάσεων για τη διαγραφή μέρους του χρέους, για την αλλαγή του ρόλου και της αποστολής της ΕΚΤ, για τη δημιουργία Ταμείου Ανάπτυξης Αλληλεγγύης σε αντίθεση με το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το EFSF, που λειτουργεί τιμωρητικά και είτε αυξηθούν είτε όχι τα κονδύλιά του, είναι ένα ταμείο από το οποίο δεν μπορούμε να περιμένουμε πολλά.

• Χωρίς τις δυνάμεις τις αριστεράς και χωρίς τα κοινωνικά κινήματα δεν μπορούμε να δούμε να αλλάζουν σήμερα οι συσχετισμοί τόσο στην ελληνική όσο και στις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Στις νέες συνθήκες, η Αριστερά καλείται να βρει τρόπους να ενοποιήσει τη δράση της, να συνθέσει τις αναγκαίες αντιστάσεις όχι μόνο έναντι της κατασταλτικής δράσης που θα οξύνεται όλο και περισσότερο αλλά και σε αυτή την οικονομική λαίλαπα που μας εξαθλιώνει. Άρα ο ρόλος της Αριστεράς μαζί με τα κοινωνικά κινήματα και τους πολίτες είναι περισσότερο κρίσιμος από ποτέ άλλοτε».

To Γραφείο Τύπου ΣΥΝ, 17 Αυγούστου 2011

Αποσπάσματα συνέντευξης της Ρένας Δούρου, μέλους της Π.Γ. του ΣΥΝ, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής, στο ραδιόφωνο του Antenna, στον Κ. Λασκαράτο:

«Η εικόνα για την κρίση πολιτικής κυριαρχίας στην Ευρώπη δεν επιτρέπει αισιοδοξία. Το ίδιο ισχύει και στις ΗΠΑ, μετά από υπαναχωρήσεις του προέδρου Ομπάμα στους εκβιασμούς των Ρεπουμπλικάνων αντιπάλων του για περικοπές στο κράτος πρόνοιας».

Για τα σενάρια για αποχώρηση της Ελλάδας από την ευρωζώνη και σχετικές αναλύσεις γερμανών αναλυτών
«Δυστυχώς είμαστε αναγκασμένοι να μιλάμε για το μέλλον της Ευρώπης, παίρνοντας υπόψη μας την μικροπολιτική που αφορά το γερμανικό πολιτικό σκηνικό. Υπάρχει σήμερα παιχνίδι μεταξύ της Άνω και της Κάτω Βουλής, ένα παιχνίδι μεταξύ των συσχετισμών των κομμάτων και της κυβέρνησης συνεργασίας, και δυστυχώς τα μικροκομματικά οφέλη των κυβερνώντων έχουν τρομερό αντίκτυπο για το τι μέλλει να συμβεί στην Ευρώπη. Υπάρχει δε και το σενάριο που θέλει τη Γερμανία να αποχωρεί η ίδια από το ευρώ. Πρόκειται για καταστροφικά σενάρια όχι μόνο για το ευρώ ή τους ανολοκλήρωτους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αλλά για τους πολίτες που εξαθλιώνονται, όπως βλέπουμε σε Βρετανία, Πορτογαλία, Ισπανία αλλά και Ιταλία».

Για τη νέα ομάδα δράσης στη χώρα μας
«Είναι λυπηρό να χρειαζόμαστε τεχνική υποστήριξη για την είσπραξη φόρων, για το πώς θα κατανεμηθούν ευρωπαϊκά κονδύλια όπως το ΕΣΠΑ, για την επιτήρηση της εφαρμογής σειράς προτάσεων. Η κυβέρνηση τι κάνει μόνη της;»

Για την ευθύνη σε περίπτωση μη επίτευξης των στόχων
«Η ευθύνη δεν μπορεί να μοιραστεί. Απαισιόδοξο αλλά αληθές: εδώ και 1.5 χρόνο σειρά προτάσεων που είχαμε καταθέσει ως ΣΥΝ, ΣΥΡΙΖΑ είχαν λοιδορηθεί. Ένα παράδειγμα: το Φεβρουάριο του 2010 στη Βουλή ο κ. Τσίπρας αναφέρθηκε στο ευρωομόλογο. Τότε ο κ. Παπακωνσταντίνου είχε πει ότι πρόκειται για επικίνδυνες προτάσεις και ο κ. Σαμαράς δεν έκανε καν τον κόπο να το σχολιάσει. Σήμερα οι κκ Παπανδρέου, Σαμαράς, Βενιζέλος ερίζουν για την πατρότητα ενός μέτρου που ούτως ή άλλως από μόνο του δεν είναι πανάκεια. Οι ευθύνες λοιπόν δεν μοιράζονται το ίδιο. Και ούτε αν έλθουν κλιμάκια 60 ή 100 ατόμων θα επιλυθεί το πρόβλημα. Χρειάζεται αλλαγή πολιτικής. Δυστυχώς με τεράστιες ευθύνες ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, οδηγούμαστε σε φοβερές καταστάσεις. Το Σεπτέμβριο θα φθάσουμε επισήμως το 1 εκατομμύριο ανέργους, με την πλειόνοτητά τους να είναι νέοι και νέες!».

Το ΓραφείοΤύπου ΣΥΝ, 12 Αυγούστου 2011

Μιλώντας στην πρωινή τηλεοπτική εκπομπή του Alter «Στο Ρυθμό της Ημέρας», η

· Για το θέμα του ΙΚΑ και της διασφάλισης των συντάξεων
Δεν καταλαβαίνω τον εκβιασμό για τη ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου και του Μνημονίου προκειμένου να πληρωθούν οι συντάξεις, τη στιγμή που δεν υπάρχει τέτοιο θέμα, σύμφωνα με τα όσα λέει ο κ. Ρ. Σπυρόπουλος.

Ποια είναι τα πολιτικά εχέγγυα ότι σήμερα σε περίοδο βαθιάς ύφεσης και εξαθλίωσης των εργαζομένων σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, το ΙΚΑ θα καταφέρει να κάνει ό,τι δεν μπόρεσε στα 20 χρόνια διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ και 5 χρόνια διακυβέρνησης ΝΔ;

· Για την κυβερνητική πολιτική
Οι διαρκείς κυβερνητικές παλινωδίες, π.χ. για το ΦΠΑ, δημιουργούν τεράστια αναστάτωση στην αγορά, με αποτέλεσμα το Σεπτέμβριο να έχουμε περισσότερους ανέργους. Τα μέτρα αυτά είναι κυβερνητικά και δεν προέρχονται από την Τρόικα, όπως για παράδειγμα το θέμα των οδηγών ταξί.

Οι περικοπές οδηγούν στο ξεχαρβάλωμα του δημόσιου τομέα. Αντιθέτως μόλις χθες ξεκινά καινούργια επιτροπή για το θέμα των περιβόητων ‘τυφλών εξοπλιστικών συστημάτων’ που είχαμε πληρώσει το 2000. Δεν γίνεται δηλαδή καμία προσπάθεια να σωθούν χρήματα από υποβρύχια που γέρνουν και αντιλαμβανόμαστε την περικοπή των δαπανών με το να στέλνουμε στην ανεργία νέους ανθρώπους και να συρρικνώνεται το κράτος πρόνοιας.

Συζητάμε για τα ευρώ που μπορεί να δεσμεύσουν οι τράπεζες, τα cds, κ.α., αλλά απλά χρεοκοπία σημαίνει ότι γυρνάμε πίσω πολλά χρόνια. Ότι δεν υπάρχουν σχολεία, νοσοκομεία, Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών.

· Για προτάσεις της Αριστεράς για την κρίση
Επανεκκίνηση της οικονομίας μπορεί να γίνει, όχι με τη μείωση της φορολόγησης όπως έκανε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, αλλά με σοβαρή φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου, αν λειτουργήσει διαφορετικά η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αν το ευρωομόλογο, για το οποίο ερίζουν ετεροχρονισμένα οι κκ Παπανδρέου και Σαμαράς, δεν γίνει τοξικό.

Και σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο ο Συνασπισμός έχει καταθέσει υπεύθυνες προτάσεις, που ΠΑΣΟΚ και ΝΔ λοιδορούσαν, όπως π.χ. το ευρωομόλογο ή την αλλαγή του ρόλου της ΕΚΤ. Η καραμέλα περί μιας Αριστεράς που μιλά διαρκώς για ανεφάρμοστα πράγματα, αποδεικνύεται από την πραγματικότητα ξεπερασμένη. Αν είχαν ακολουθηθεί οι προτάσεις του ΚΕΑ και του ΣΥΡΙΖΑ, μπορεί να μην είχαμε κατρακυλήσει τόσο πολύ.

Το Γραφείο Τύπου ΣΥΝ, 11 Αυγούστου 2011

Εκείνο που βυθίζεται σήμερα δεν είναι μόνο οι δείκτες των μεγάλων και μικρών χρηματιστηρίων ανά την υφήλιο, αλλά ένα συγκεκριμένο μοντέλο ανάπτυξης που στηρίζεται σε κερδοσκοπικές λογικές σε βάρος της πραγματικής οικονομίας, της ανάπτυξης και της απασχόλησης.
Σήμερα πλέον αποδεικνύεται περίτρανα ότι όσοι έσπευσαν να θριαμβολογήσουν, ισχυριζόμενοι ότι η κρίση του 2008 είναι πλέον πίσω μας, πλανήθηκαν πλάνη οικτρά. Τα προβλήματα της παγκόσμιας οικονομίας, αυτό του χρέους στην Ευρώπη και της αναιμικής ανάπτυξης στις ΗΠΑ, δεν λύνονται με ευχολόγια αλλά με πολιτική βούληση των ηγεσιών, προκειμένου να αλλάξει επιτέλους ρότα η οικονομική πολιτική.
Το βασικό πρόβλημα δεν είναι τα ελλείμματα, τα χρέη ή ο πληθωρισμός αλλά η παντελής έλλειψη προοπτικής ανάπτυξης και δημιουργίας θέσεων εργασίας. Δυστυχώς σήμερα στον πλανήτη διαδίδονται γρηγορότερα οι εύκολες κακές ιδέες και όχι οι πολιτικές της λογικής της ανάπτυξης.

Το Γραφείο Τύπου ΣΥΝ, 11 Αυγούστου 2011

Με αφορμή τη συνεχιζόμενη οικονομική αναστάτωση σε Ευρώπη και ΗΠΑ, η Ρένα Δούρου, υπεύθυνη ευρωπαϊκής πολιτικής του ΣΥΝ, παρατήρησε:

Οι ευρωπαίοι πολίτες παρακολουθούμε την κατάρρευση, σε δόσεις, ενός οικονομικού συστήματος, του οποίου οι πάντες, πλην των ευρωπαϊκών ηγεσιών, έχουν αντιληφθεί τη χρεοκοπία. Όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φθάνει στο σημείο να κάνει ενέργειες τις οποίες στο παρελθόν απέρριπτε μετά βδελυγμίες, ως παραβιάζουσες τις αρχές της, όπως, π.χ. τη μαζική αγορά ομολόγων χωρών που δέχονται τις κερδοσκοπικές επιθέσεις των αγορών, τότε αντιλαμβάνεται κανείς εύκολα το πόσο ριζικά έχουν αλλάξει τα δεδομένα, απαιτώντας γενναίες πολιτικές αποφάσεις αλλαγής πορείας. Όσο οι ευρωπαϊκές ηγεσίες των Μέρκελ, Σαρκοζί, Θαπατέρο, Κάμερον, Παπανδρέου και λοιπών επιμένουν ότι τα ελλείμματα, το χρέος και ο πληθωρισμός είναι σημαντικότερα από την ανάπτυξη, την απασχόληση και την προστασία των μισθών, τόσο η Ευρώπη και οι ΗΠΑ θα βυθίζονται στην ύφεση.

Και μπορεί οι συνθήκες σήμερα να μη συγκρίνονται με το κραχ του 1929, δημιουργείται όμως εύφορο έδαφος για την ανάπτυξη της ρατσιστικής, ξενόφοβης ακροδεξιάς που προσφέρει τις απλοϊκές της απαντήσεις σε μια αποπροσανατολισμένη από τις ευρωπαϊκές ηγεσίες και τις λάθος εμμονές τους, κοινή γνώμη. Η σφαγή στη Νορβηγία είναι το σύμπτωμα αυτού του νέου κόσμου, τον οποίο ήδη έχουμε αρχίσει να βιώνουμε στο κέντρο της Αθήνας, όπου δρουν ανεξέλεγκτες ομάδες χρυσαυγιτών (δεν είναι άσχετες οι αναφορές του νορβηγού δολοφόνου Μπρέιβικ στους έλληνες ομογάλακτούς του), ξυλοκοπώντας και φοβίζοντας μετανάστες?

Οικονομική κρίση και κοινωνική οπισθοδρόμηση: τα δύο συστατικά στοιχεία του Μεσοπολέμου που αναβιώνουν σήμερα με εφιαλτική επικαιρότητα. Όπως σημειώνει και ο γνωστός οικονομολόγος Πωλ Κρούγκμαν στο μπλογκ του: «Υπάρχει παντού αυτή η αίσθηση που θυμίζει τη δεκαετία του 1930».

Το Γραφείο Τύπου ΣΥΝ, 8 Αυγούστου 2011

Της Ρένας Δούρου, Ελευθεροτυπία, 4 Αυγούστου 2011

Η δίνη στην οποία έχει εισέλθει η Ευρωζώνη, και πλέον έχει καλύψει το θέμα «Ελλάδα», αφού πλέον οι πάντες έχουν αντιληφθεί, έστω και με καθυστέρηση, ότι το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό αλλά δομικό και αφορά συνολικά τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν έχει τέλος. Μετά από τη χώρα μας, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, είναι πλέον φανερό ότι στο στόχαστρο των αγορών έχουν μπει η τρίτη και η τέταρτη οικονομία της Ευρωζώνης, η Ιταλία και η Ισπανία.

Θα νόμιζε κανείς ότι η αντίδραση θα ήταν άμεση και ριζοσπαστική. Κι όμως, οι ευρωπαίοι ηγέτες απλώς καλύπτονται πίσω από την απόφαση της 21ης Ιουλίου. Μια απόφαση με πολλά σκοτεινά σημεία και πασιφανή την αδυναμία της, αφού η ανάληψη βαριών ευθυνών από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας, EFSF, δεν συνοδεύτηκε από τα ανάλογα «πυρομαχικά», δηλαδή κεφάλαια, καθώς δεν έχει δικαίωμα να τυπώσει χρήμα.

Μάλιστα, ψηφίζοντας την απόφαση, όλοι οι ευρωπαίοι ηγέτες υπογράμμιζαν τον αποσπασματικό της χαρακτήρα, ότι δηλαδή αφορά μόνον την Ελλάδα, και συνεχίζουν να εθελοτυφλούν, μαζί με τους τεχνοκράτες των Βρυξελών, παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, το φαινόμενο δηλαδή της εξάπλωσης του ντόμινο σε Ιταλία, Ισπανία, αλλά οσονούπω και Γαλλία. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, κάνουν δηλώσεις όπως αυτή την Τετάρτη, 3 Αυγούστου, του προέδρου της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, σχετικά με το γεγονός ότι ο τρόπος συμπεριφοράς των αγορών έναντι της Ιταλίας και της Ισπανίας αποτελεί «αιτία βαθιάς ανησυχίας». Των οικιών ημών εμπιπραμένων, ημείς άδομεν…

Τα ιταλικά και τα ισπανικά σπρεντ έχουν πάρει την ανηφόρα, ενώ κάθε έξοδος των δύο αυτών χωρών στις αγορές καθίσταται όλο και ακριβότερη και οι πάντες συμφωνούν ότι ενδεχόμενη διάσωση της μιας ή της άλλης, ή και των δύο οικονομιών, υπερβαίνει κατά πολύ τις δυνατότητες της ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ευρωζώνης. Τελευταίο «καμπανάκι», που θα έπρεπε να βγάλει τους ευρωπαίους ηγέτες και τεχνοκράτες από τον επικίνδυνο λήθαργό τους, η έκθεση του βρετανικού think tank, του Κέντρου για Επιχειρησιακή και Οικονομική Έρευνα, που δόθηκε στη δημοσιότητα την Πέμπτη, 4 Αυγούστου, και επισημαίνει τις πολλές πιθανότητες χρεοκοπίας της Ιταλίας ενώ υποστηρίζει ότι η Ισπανία μπορεί να αποφύγει την εξέλιξη αυτή. Συγκεκριμένα, το Κέντρο θεωρεί ότι η Ιταλία μπορεί να αποφύγει την πτώχευση μόνο στην περίπτωση ενός μεγάλου άλματος ανάπτυξης (ωστόσο στο πρώτο 4μηνο φέτος η ανάπτυξή της ήταν μόλις 0.1%), παρά το γεγονός ότι η κυβέρνησή της δεσμεύτηκε να εξαλείψει το έλλειμμά της ως το 2014 και ήδη έχει εξαγγείλει πολιτική αυστηρής λιτότητας. Το Κέντρο υπολόγισε ότι το χρέος της Ιταλίας θα ανέλθει από το 128% στο 150% το 2017, με την ανάπτυξη να παραμένει στάσιμη και τις αποδόσεις των ομολόγων να συνεχίσουν να κινούνται σε επίπεδα άνω του 6%…

Με τούτα τα δεδομένα, οι ευρωπαίοι πολίτες εξακολουθούν να είναι θεατές ενός υπό εξέλιξη δράματος, με πρωταγωνιστές αφενός τους εθελοτυφλούντες ηγέτες και αφετέρου τις αγορές και τους οίκους αξιολόγησης.
Η περιδίνηση που δημιουργείται και οι τριγμοί που προκαλούνται, στο πλαίσιο ενός διεθνούς περιβάλλοντος όπου η ύφεση δεν είναι μακριά (η αμερικανική οικονομία σε πτώση, «ξεφούσκωμα» της κινεζικής ανάπτυξης, στροφή των επενδυτών σε σταθερές αξίες όπως ο χρυσός ή το ελβετικό φράγκο), είναι φανερό ότι απαιτούν τολμηρές, ριζοσπαστικές αποφάσεις. Αποφάσεις που να υπερβαίνουν το σημερινό, χρεοκοπημένο μοντέλο στο οποίο στηρίζεται η Ευρωζώνη.

Αποφάσεις που θα δίνουν επιτέλους έμφαση σε γενναία μέτρα ανάπτυξης και όχι λιτότητας που οδηγεί σε βαθιά ύφεση. Αποφάσεις που θα δίνουν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μια άλλη αποστολή, αυτή του ενισχύειν τις δημόσιες επενδύσεις (και όχι μόνο τις ιδιωτικές τράπεζες, όπως συμβαίνει σήμερα) για τη δημιουργία θέσεων εργασίας καθώς και της απορρόφησης μέρους των εθνικών δημόσιων χρεών. Το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ) έχει προτείνει, μέσω του νέου θεσμού τού δημοψηφίσματος εντός της ΕΕ, την ίδρυση ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου για την κοινωνική ανάπτυξη και την αλληλεγγύη, στον αντίποδα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Σταθερότητας, που στόχο θα έχει τον αφοπλισμό των κερδοσκόπων και την απελευθέρωση των δημοσίων επενδύσεων από τις αγορές.

Αλλά οι προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της ΕΚΤ δεν ακούγονται μόνο από αριστερούς «αιρετικούς» μα και από εφημερίδες όπως οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς: «Για να σταματήσει η κρίση χρειάζεται ριζική αναθεώρηση των θεσμών της ευρωζώνης. Το πιο σημαντικό σημείο αυτής της αναθεώρησης, όμως, είναι να αναλάβει η ΕΚΤ πλήρη ευθύνη ως έσχατος πιστωτής και για την αγορά κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης. Χωρίς αυτόν τον παράγοντα, οι αγορές δεν θα σταθεροποιηθούν και η κρίση θα λάβει διαστάσεις πανδημίας» έγραφε πρόσφατα ο αρθρογράφος τους, Paul de Grauwe.

Οι ημέρες που βιώνουμε είναι κρίσιμες. Η Ευρωζώνη και η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά χρειάζονται επανίδρυση. Όπως όμως η «ελευθερία χρειάζεται αρετή και τόλμη», τα ίδια χαρακτηριστικά χρειάζεται να επιδείξουν οι ευρωπαϊκές πολιτικές ηγεσίες, για να θέσουν σε ριζικά νέες βάσεις το εγχείρημα της ευρωοικοδόμησης, με τους λαούς και το σεβασμό των δημοκρατικών και κοινωνικών τους δικαιωμάτων στο επίκεντρο. Ειδάλλως η ΕΕ, κι όχι μόνο το ευρώ, μετράνε ώρες…

Δήλωση της Ρένας Δούρου, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής πολιτικής του ΣΥΝ, για την επιδεινούμενη οικονομική κατάσταση στην Κύπρο και τις οικονομικές δυσκολίες σε Ιταλία και Ισπανία:

«Το έργο αυτό, στην Ελλάδα, το έχουμε ξαναδεί. Την Κομισιόν να δηλώνει ότι δεν υπάρχει ανάγκη βοήθειας της κυπριακής οικονομίας ενώ την ίδια στιγμή οι διαβόητοι πλέον οίκοι αξιολόγησης την έχουν θέσει υπό επιτήρηση ετοιμάζονται να υποβαθμίσουν την δανειοληπτική ικανότητα της χώρας, προκαλώντας οικονομική ασφυξία. Το σενάριο εξελίσσεται ακριβώς όπως και στην περίπτωση της Ελλάδας.

Παράλληλα, σήμερα οι αποδόσεις των ισπανικών και των ιταλικών δεκαετών ομολόγων άγγιζαν το υψηλότερο επίπεδό τους από τη δημιουργία της Ευρωζώνης ενώ σε επίπεδα ρεκόρ διαμορφώνονταν και τα σπρεντ των δύο χωρών σε σχέση με τα γερμανικά δεκαετή ομόλογα.

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Ότι η συνεχιζόμενη εμμονή των ευρωπαϊκών ηγεσιών και θεσμών, όπως η Κομισιόν και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), στα προγράμματα λιτότητας ως πανάκεια στην κρίση και η πεποίθηση ότι η σύνοδος της 21ης Ιουλίου «έλυσε το πρόβλημα», βαθαίνουν την κρίση και οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε ένα αδιέξοδο που θα κληθούν να πληρώσουν οι λαοί όλης της Ευρώπης. Σήμερα γίνεται πλέον επιτακτική η ανάγκη αποδέσμευσης από τη λογική της λιτότητας και των περικοπών, αλλαγής ρόλου της ΕΚΤ, αλλαγής, με λίγα λόγια, οικονομικού μοντέλου καθώς είναι ηλίου φαεινότερη η αποτυχία της νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας».

Η Κύπρος βιώνει σήμερα μια από τις δυσκολότερες περιόδους της ιστορίας της, μετά από εκείνη της τουρκικής εισβολής του 1974. Τότε ο εχθρός ήταν εξωτερικός, σήμερα είναι εσωτερικός: η χώρα έχει απολέσει το 55% της δυνατότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που έχει δρομολογήσει πέραν της οικονομικής και πολιτική κρίση. Είναι μάλιστα η πρώτη φορά από ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας που στο στόχαστρο της λαϊκής οργής βρίσκεται ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που μέχρι πρότινος βρισκόταν στο απυρόβλητο. Και η τύχη το έφερε, ο Πρόεδρος που βρίσκεται στο επίκεντρο της σημερινής αναταραχής και λαϊκής απόρριψης να είναι ένας από τους δημοφιλέστερους μέχρι πρότινος πολιτικούς, ο πρώτος αριστερός πρόεδρος της χώρας, ο Δημήτρης Χριστόφιας του ΑΚΕΛ…

Είναι όμως γνωστό ότι στην πολιτική το τυχαίο είναι ίσως ο πιο σημαντικός παράγοντας, για το οποίον κανείς πολιτικός δεν προετοιμάζεται και δεν μπορεί να διδαχθεί από την ιστορία. «Χριστόφια δολοφόνε», «Παραιτήσου, όλη η ευθύνη είναι δική σου», «Από την εισβολή μέχρι το Μαρί, αυτή η πολιτική θέλει ανατροπή», «Ανίκανε, ψεύτη», είναι μερικά από τα συνθήματα που ακούγονται τούτα τα βράδια έξω από το προεδρικό μέγαρο της χώρας. Η δημοτικότητα του Κύπριου προέδρου έφθινε τους τελευταίους μήνες (βρισκόταν κάτω από το 30%), αλλά καθοριστικό ρόλο στην καταβαράθρωσή της έπαιξε το φοβερό, πολύνεκρο δυστύχημα στις 11 Ιουλίου στη ναυτική βάση της Εθνικής Φρουράς, που προκάλεσε ενεργειακή καταστροφή στο Μαρί. Πλέον το νησί αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα στην τροφοδοσία ηλεκτρικού ρεύματος, με καθημερινές διακοπές ώς και τρεις φορές, διάρκειας 2 ώς 3 ωρών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε αρνητικές επιπτώσεις στην παραγωγικότητα.

Το γεγονός αυτό ήλθε ίσως στη χειρότερη στιγμή: όταν οι δείκτες της κυπριακής οικονομίας γύριζαν στο κόκκινο, αναγκάζοντας την κυβέρνηση, που αντιμετωπίζει ήδη έλλειψη ρευστότητας, να προσφύγει σε εσωτερικό δανεισμό προκειμένου να αποφύγει τον εξωτερικό λόγω των υψηλών επιτοκίων. Και την περασμένη Τετάρτη ήλθε και η υποβάθμιση κατά δύο μονάδες της πιστοληπτικής ικανότητας της Κύπρου από τον οίκο Moody’s για να επιδεινώσει την κατάσταση…

Το γεγονός που πυροδότησε τη σημερινή οικονομικο-πολιτική κρίση -η έκρηξη στη ναυτική βάση των αποθηκευμένων εκρηκτικών υλών- μπορούσε σίγουρα να είχε αποφευχθεί, απαλλάσσοντας τον Δημήτρη Χριστόφια από ένα σοβαρό βάρος. Λαϊκή οργή, παραιτήσεις ιθυνόντων και υπουργών, αμφισβήτηση, τέλος, του ίδιου του Προέδρου της Δημοκρατίας – κάτι το αδιανόητο για τα δεδομένα της Κύπρου. Οι ευθύνες της κυβέρνησης χειροπιαστές – προειδοποιήσεις είχαν υπάρξει και είχαν αγνοηθεί από υψηλά ιστάμενα κλιμάκια…

Με τις προβλέψεις για εξομάλυνση να ανέρχονται σε δύο με τρεις μήνες και αυτές για την πλήρη αυτάρκεια στον ένα χρόνο τουλάχιστον, η χώρα έχει εισέλθει σε οικονομικό-πολιτική δίνη με άγνωστη κατάληξη. Την ώρα που γράφονταν τούτες οι γραμμές, τα μέλη της κυβέρνησης έχουν καταθέσει τις παραιτήσεις τους στον Πρόεδρο Χριστόφια, που αναμενόταν να προχωρήσει σε ευρύ ανασχηματισμό. Θα είναι αυτός αρκετός για να κατευνάσει τα πάθη και να υπάρξει οικονομική ανασυγκρότηση προκειμένου να αποφευχθεί η προσφυγή στον ευρωπαϊκό μηχανισμό βοήθειας; Μάλλον όχι, ωστόσο με δεδομένο ότι ουσιαστικά κανείς από τους αντιπάλους του δεν επιθυμεί να διαδεχθεί τον Χριστόφια στη συγκεκριμένη συγκυρία, αυτός θα παραμείνει στην εξουσία ώς το 2013 που λήγει η θητεία του, εξαιρετικά όμως αποδυναμωμένος και ουσιαστικά σε πολιτική ομηρεία του κυβερνητικού του συνεργάτη, του ΔΗΚΟ, του Μάριου Καρογιάν, που δεν κρύβει τις προεδρικές του φιλοδοξίες.

Παράλληλα και η διαπραγματευτική ικανότητα του Χριστόφια έναντι του Τουρκοκύπριου ηγέτη Έρογλου (τη Δευτέρα έγινε η πρώτη από τις 19 συναντήσεις τους) εμφανίζεται μειωμένη, ειδικά τη στιγμή που ο Τούρκος πρωθυπουργός Ερντογάν φαίνεται να υιοθετεί προκλητική στάση, δηλώνοντας ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να κάνει εδαφικές παραχωρήσεις και ότι θα παγώσει τις σχέσεις της με την Ε.Ε. στη διάρκεια της κυπριακής προεδρίας, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2012. Μιας προεδρίας που σίγουρα ο Δημήτρης Χριστόφιας την είχε φανταστεί πολύ διαφορετική. Τώρα, θα είναι ευτυχής αν μέχρι τότε έχει αποκατασταθεί πλήρως η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος και δεν έχει τεθεί η χώρα του υπό οικονομική επιτήρηση…

Συνέντευξη της Ρένας Δούρου, Έθνος της Κυριακής, 24 Ιουλίου 2011

Τη δημιουργία μιας Ευρωζώνης πολλών ταχυτήτων και τον εξαναγκασμό της Ελλάδας σε μια λιτότητα με διάρκεια έως και 50 ετών, χωρίς την προοπτική ουσιαστικής μείωσης του χρέους βλέπει ως έκβαση της έκτακτης συνόδου κορυφής η Ρένα Δούρου, μέλος της Π.Γ του Συνασπισμού, που αναμένει την επιβολή νέων μέτρων από τον Σεπτέμβρη. Η λύση για την έξοδο από τη συστημική κρίση της Ευρωζώνης εκτιμά ότι βρίσκεται στις προτάσεις της Αριστεράς, μακριά από τον νεοφιλελευθερισμό.

Πώς κρίνετε τα αποτελέσματα της έκτακτης συνόδου κορυφής;
Σε ό,τι αφορά στα αποτελέσματα της έκτακτης συνόδου, ο πρωθυπουργός έσπευσε να εκφράσει την ικανοποίησή του, ο ελληνικός λαός όμως εξακολουθεί να είναι στην «πρέσα», στην οποία θα παραμείνει για πολλά χρόνια ακόμη, υφιστάμενος την καλπάζουσα ανεργία, τη διογκούμενη ύφεση και τη δραματική εξαθλίωση του επιπέδου ζωής του. Για άλλη μια φορά, η Ελλάδα παίζει τον ρόλο του πειραματόζωου σε μια διαμορφούμενη ευρωζώνη πολλών ταχυτήτων, μπαίνοντας στην προκρούστεια κλίνη της θεσμοποιημένης -και με την ευρωπαϊκή «βούλα»- λιτότητας, με διάρκεια 30 ή και 50 ετών, χωρίς μάλιστα να διαφαίνεται η πιθανότητα κάποιας ουσιαστικής μείωσης του χρέους. Καλά, πιστεύει κανείς στα σοβαρά, είτε πολιτικός είναι είτε οικονομολόγος, ότι μπορούν να καθορίζουν με τέτοιο ασφυκτικό τρόπο το μέλλον ολόκληρων γενεών και λαών;

Πού οφείλεται η ασυνεννοησία στους κόλπους της ΕΕ, που επιδείνωσε την κρίση στη Ευρωζώνη;
Δεν πρόκειται απλά για ασυνεννοησία εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η ορολογία αυτή μάλλον τους αθωώνει ως ανήμπορους. Το θέμα είναι ότι οι διαδοχικές πολιτικές των Μέρκελ, Σαρκοζί, Παπανδρέου, Θαπατέρο και λοιπών, που στοχεύουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος του δημόσιου χρέους μέσω δραστικής λιτότητας και άγριων περικοπών των δημόσιων δαπανών, αποτυγχάνουν: και οι λαοί ματώνουν και η ύφεση βαθαίνει και το χρέος διογκώνεται. Κι αν ξεπεράστηκε ο κίνδυνος για έναν δύο μήνες, και η γραφειοκρατία των Βρυξελλών πάει διακοπές, το πρόβλημα παραμένει και από Σεπτέμβρη μάς περιμένει στη γωνία, με νέα μέτρα.

Εχετε μιλήσει για συστημική κρίση της Ευρωζώνης. Ποια είναι η συνταγή που προτείνει η Αριστερά για την αντιμετώπισή της;
Πράγματι. Ο Συνασπισμός, ο ΣΥΡΙΖΑ και το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ) είχαμε μιλήσει για συστημική κρίση, όταν εντός κι εκτός Ελλάδας γινόταν λόγος για τους «τεμπέληδες» Ελληνες. Το πρόβλημα της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη είναι σύνθετο και πηγαίνει πολύ πίσω, στον τρόπο που οικοδομήθηκε η περιβόητη νομισματική ένωση.
Εμείς από την αρχή υπογραμμίζαμε την ανάγκη επίλυσης της κρίσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο σε βάρος των κερδοσκόπων, διαγραφής μεγάλου τμήματος του χρέους, με επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής καθώς και βελτίωση των τοκογλυφικών επιτοκίων του υπολοίπου, έκδοσης ευρωομολόγου, μεταφοράς μεγάλου κομματιού του χρέους, φορολόγησης των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, η σύσταση ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου Κοινωνικής Ανάπτυξης και Αλληλεγγύης σε αντίθεση με το τιμωρητικό ουσιαστικά EFSF και την αλλαγή του ρόλου της ΕΚΤ (προκειμένου να απορροφήσει μέρος του δημόσιου χρέους), θα λειτουργήσει στην κατεύθυνση ενός νέου μοντέλου της ευρωοικοδόμησης, μακριά από τον νεοφιλελευθερισμό, στη βάση της αλληλεγγύης και των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Κρίνετε ότι η Ευρωπαϊκή Αριστερά κινήθηκε έγκαιρα για να πιέσει προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης των προτάσεών της;
Η Ευρωπαϊκή Αριστερά κινήθηκε απολύτως εγκαίρως, προτείνοντας ριζική αλλαγή κατεύθυνσης.
Σε αντίθεση με τη Ν.Δ. του κ. Σαμαρά, που ήθελε επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου, αλλά όχι του χρέους, που εσχάτως ανακάλυψε το ευρωομόλογο, ενώ εμμένει σε χρεοκοπημένες συνταγές, όπως αυτή της μείωσης της φορολογίας, και δεν απαντά στο γιατί, όταν η κυβέρνηση Καραμανλή μείωσε τους φορολογικούς συντελεστές, ούτε ανάπτυξη είχαμε ούτε ελαττώθηκε η φοροδιαφυγή…

Κάλλιο αργά παρά ποτέ. Μόνο που στην περίπτωση της έκτακτης συνόδου των ηγετών της Ευρωζώνης, την Πέμπτη 21 Ιουλίου, υπάρχει ο κίνδυνος μη εφαρμογής του γνωστού ρητού για τον απλούστατο λόγο ότι μπορεί πλέον να είναι πάρα πολύ αργά – όχι για την Ελλάδα αλλά για το σύνολο της ευρωζώνης, καθώς εδώ και μήνες η ευρωπαϊκή Αριστερά, ο Συνασπισμός και ο ΣΥΡΙΖΑ, τονίζουν ότι δεν πρόκειται για ένα «ελληνικό πρόβλημα» αλλά για συστημικό. Εξ ου και η ανάγκη άμεσης αλλαγής του ίδιου του προσανατολισμού της ευρωζώνης: μακριά από το χρεοκοπημένο δόγμα του νεοφιλελευθερισμού, μακριά από τις αγορές, που έχουν εξελιχθεί σε υπέρτατους κριτές, κοντύτερα στους ευρωπαίους πολίτες, οι οποίοι υφίστανται εξοντωτικά προγράμματα λιτότητας.

Παρόλα αυτά οι ηγέτες της ευρωζώνης φαίνεται ότι επιμένουν στην επιλεκτική αντιμετώπιση του κινδύνου, βάζοντας την Ελλάδα ξανά στη θέση του πειραματόζωου, στο οποίο τώρα, μετά από τα προγράμματα λιτότητας που βάθυναν την ύφεση, θα δοκιμαστεί η λύση της «επιλεκτικής χρεοκοπίας». Πρόκειται για μια «λύση», που, όπως τόνισαν Σαρκοζί, Μπαρόζο, Τρισέ, κ.α., αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, η οποία γίνεται έτσι το πρώτο μέλος της ευρωζώνης των δύο ταχυτήτων – μια χώρα με τον «ορό» της ευρωστήριξης σε βάθος πολλών δεκαετιών, χωρίς ουδείς αυτή τη στιγμή να μπορεί να πει με βεβαιότητα το πώς θα εφαρμοστούν όλες οι διατάξεις της απόφασης των 17. Εξ ου και η χρησιμότητα του πειραματόζωου…

Το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ) εδώ και καιρό προτείνει σειρά μέτρων στην κατεύθυνση αυτή, όπως διαγραφή μεγάλου τμήματος του χρέους, έκδοση ευρωομολόγου, μεταφορά μεγάλου μέρους των εθνικών χρεών στην ΕΚΤ, δυνατότητα απευθείας δανεισμού των κρατών από αυτή με πολύ χαμηλά επιτόκια, αλλαγή της ίδιας της φιλοσοφίας της ΕΚΤ, κοινωνικοποίηση τραπεζών, εθνικοποίηση των τραπεζών εκείνων που, όπως η Deutsche Bank, από την καταστροφή αποκομίζουν κέρδη, καθώς και αναδιανομή του πλούτου. Στο πλαίσιο αυτό άλλωστε το ΚΕΑ έχει αναλάβει και την πρωτοβουλία για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Ταμείου Κοινωνικής Ανάπτυξης και Αλληλεγγύης, προκειμένου να τεθεί η ευρωοικοδόμηση σε νέες βάσεις. Ζητάμε, τέλος, αναθεώρηση των συνθηκών που θεμελιώνουν το νεοφιλελευθερισμό και τον μονεταρισμό στην Ευρώπη. Πρόκειται για προτάσεις που κάνουν και άνθρωποι όπως ο γνωστός οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς, φίλος του κ. Παπανδρέου, τον οποίο όμως ολοφάνερα ο πρωθυπουργός εδώ και καιρό πλέον αγνοεί…

Η Ευρωπαϊκή Αριστερά κινήθηκε απολύτως εγκαίρως, προτείνοντας ριζική αλλαγή κατεύθυνσης. Σε αντίθεση και με την κυβέρνηση, που κατακεραύνωνε ως «μη πατριωτική» όποια διαφορετική από τη δική της άποψη για την επίλυση του προβλήματος του χρέους, και σε αντίθεση με τη Νέα Δημοκρατία του κ. Σαμαρά, που θέλει επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου, αλλά όχι του χρέους, και η οποία εσχάτως ανακάλυψε το ευρωομόλογο ενώ εμμένει σε χρεοκοπημένες συνταγές, όπως αυτή της μείωσης της φορολογίας, χωρίς να απαντά στο γιατί, όταν η κυβέρνηση Καραμανλή μείωσε τους φορολογικούς συντελεστές, ούτε ανάπτυξη είχαμε ούτε ελαττώθηκε η φοροδιαφυγή…

Οι αποφάσεις της συνόδου της Πέμπτης δεν προσφέρουν βάση για ιδιαίτερες θριαμβολογίες αλλά μάλλον για σκεπτικισμό. Τι θα συμβεί αν οι καρχαρίες των αγορών μυρίσουν το ιταλικό αίμα; Πώς θα αντιδράσει τότε η ευρωζώνη, καθώς τα νούμερα, στην περίπτωση της Ρώμης, είναι ιλιγγιώδη; Και μάλιστα σε ένα διεθνές περιβάλλον που ουδόλως ευνοϊκό θα είναι με τις ΗΠΑ να γνωρίζουν πρωτοφανή οικονομικά προβλήματα (χρέους, ανάπτυξης, κ.α.); Ίσως τελικά να επαληθεύονται όσοι υποστηρίζουν ότι η σύνοδος της Πέμπτης ήταν μια κλασική ευρωσύνοδος: πάντα ένα βήμα πίσω από τα γεγονότα…και εις βάρος των ευρωπαίων πολιτών.

Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στο www.aixmi.gr, 17 Ιουλίου 2011

Δεν υπάρχει χειρότερη στιγμή για το εγχείρημα της ευρωπαϊκής οικοδόμησης από τη σημερινή συγκυρία που βιώνουμε όλοι εμείς, οι Ευρωπαίοι πολίτες, που βλέπουν με τρόμο να κυβερνώνται από ηγέτες που δεν ξέρουν να φέρουν το όνομα αυτό – τόσο ανίκανοι φαίνονται να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων. Όλοι μας παρακολουθούμε καθημερινά τους Μέρκελ, Σαρκοζί και λοιπούς να πνίγονται σε μια κουταλιά νερό – δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι η γαλλική «Μοντ» πριν από λίγες ημέρες είχε τίτλο στο κύριο άρθρο της «Αυτά τα παιδαρέλια που μας κυβερνούν», θέλοντας έτσι να υπογραμμίσει την παιδαριώδη συμπεριφορά των ευρω-ηγετών.

Ωστόσο, είναι φανερό ότι το πρόβλημα ηγετών όπως η Μέρκελ, ο Σαρκοζί, ο Κάμερον ή ο Παπανδρέου, ο Θαπατέρο, κ.α., δεν εντοπίζεται αποκλειστικά και μόνο στην έλλειψη προσωπικότητάς τους, δηλαδή στο ανθρώπινο επίπεδο αλλά – κυρίως – στο ιδεολογικο-πολιτικό. Με άλλα λόγια, “αθωώνουμε” τους ηγέτες αυτούς, τους απαλλάσσουμε των ευθυνών τους, αν κάνουμε αποκλειστικά λόγο για “ανίκανους” ή για “κατώτερους των περιστάσεων”. Και τούτο γιατί αυτή η “ανικανότητα” ή η “έλλειψη πρωτοβουλίας” οφείλεται στην ΕΠΙΛΟΓΗ που οι ίδιοι έχουν κάνει, να σταθούν στο πλευρό του τραπεζικού και του χρηματοπιστωτικού συστήματος και όχι σε εκείνοι των ευρωπαίων πολιτών.

Ακούω συχνά τον τελευταίο καιρό ότι από την Ευρώπη λείπουν οι “μεγάλοι ηγέτες” τύπου Ντελόρ ή Κολ. Δεν διαφωνώ – ειδικά τη δεκαετία του 1980 έγιναν σοβαρά βήματα στη θεσμική ανάπτυξη του ευρωοικοδομήματος με πρωταγωνιστές τη Γαλλία και τη Γερμανία – ωστόσο θεωρώ ότι το πρόβλημα είναι καθαρά πολιτικό, λόγω της συγκεκριμένης και συνειδητής επιλογής την οποία προανέφερα και την οποία κάνουν οι σημερινοί ηγέτες. Επιλέγουν πλευρά. Όχι γιατί δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά ή από άγνοια – ακριβώς το αντίθετο: Και μπορούν να πράξουν αλλιώς και γνωρίζουν τα δεδομένα. Απλά επιλέγουν, στη σημερινή συγκυρία οικονομικής κρίσης, να στηρίξουν, όχι τον ευρωπαίο πολίτη, όχι την κοινωνία και τις ανάγκες της, αλλά τους τομείς εκείνους (τράπεζες, αγορές) που έχουν προκαλέσει την κρίση και/ή ωφελούνται από αυτήν… Πρόκειται δηλαδή για μια ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ επιλογή και όχι απλά για πολιτική ανεπάρκεια.

Η ευρωπαϊκή οικοδόμηση έχει άμεση ανάγκη αυτή τη στιγμή ηγετών που να διέπονται από έναν βαθύ ευρωπαϊσμό και όχι από τη νεοφιλελεύθερη ιδεοληψία, η οποία, στις περιπτώσεις Μέρκελ και λοιπών, τυφλώνει και οδηγεί στις συγκεκριμένες επιλογές. Η Ευρώπη χρειάζεται σήμερα ηγέτες που να επιδιώκουν την ανάπτυξη των ευρωθεσμών για τους πολίτες και όχι να καθορίζουν την πολιτική τους στη βάση των συμφερόντων των εθνικών τους τραπεζών – π.χ. η κ. Μέρκελ που καθορίζει τις αντιδράσεις της από το βαθμό έκθεσης των γερμανικών τραπεζών σε ελληνικά κρατικά ομόλογα (αναμένοντας, δηλαδή, το πότε αυτή η έκθεση θα ελαχιστοποιηθεί προκειμένου να αναλάβει θεσμική πρωτοβουλία επίλυσης της κρίσης) και όχι στη βάση του συμφέροντος των ευρωπαϊκών κοινωνιών ή ο κ. Σαρκοζί, του οποίου το πρόσφατο σχέδιο “διάσωσης” της ελληνικής οικονομίας, ουσιαστικά, διασφάλιζε τα συμφέροντα των γαλλικών τραπεζών. Θέλετε κι άλλο παράδειγμα για το πόσο ιδεολογικές είναι οι επιλογές των ευρωηγετών; Ο διάδοχος του Ζαν Κλοντ Τρισέ στα ηνία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι ο Μάριο Ντράγκι, πρώην μεγαλοστέλεχος της γνωστής και μη εξαιρετέας «Γκόλντμαν Ζακς»… Δεν χρειάζεται να είναι κανείς μέγας μάντης για να αντιληφθεί το πού θα είναι η καρδιά του κεντρικού τραπεζίτη…

Η ιδεοληψία που διακατέχει αυτού του είδους τους ηγέτες, η εμμονή τους στη νεοφιλελεύθερη ορθοδοξία που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε όλο και βαθύτερη ύφεση και κοινωνικό μαρασμό, τους κάνει να μοιάζουν με τους ενοίκους διαμερισμάτων – ρετιρέ μιας πολυκατοικίας της οποίας ήδη το ισόγειο και οι πρώτοι όροφοι φλέγονται κι εκείνους τους απασχολεί αν πρέπει να βάλουν θυροτηλέφωνο ή όχι…

Αυτού του είδους οι ευρω-ηγέτες δεν λειτουργούν μόνο βραχυπρόθεσμα καταστροφικά υπονομεύουν μακροχρόνια και το ευρωπαϊκό οικοδόμημα που ξεκίνησε στη δεκαετία του 1950, στη βάση των αξιών της Δημοκρατίας, των δικαιωμάτων των λαών και της μεταξύ τους αλληλεγγύης. Υπάρχουν σήμερα ηγέτες που να μπορούν να στηρίξουν πειστικά αυτές τις αξίες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε αυτή που χρειάζεται σήμερα περισσότερο – την αλληλεγγύη; Η αρνητική απάντηση δεν πρέπει να αποθαρρύνει τους λαούς από την ανάγκη να πιέζουν προς την κατεύθυνση της «περισσότερης Ευρώπης» για την υπέρβαση των εθνικών συμφερόντων και όχι προς εκείνη της εσωστρέφειας και των επικίνδυνων ξενόφοβων εθνικισμών.

Η Ρένα Δούρου, μέλος της Π.Γ. του Συνασπισμού, υπεύθυνη Ευρωπαϊκής πολιτικής, μιλώντας στην εκπομπή του Μπάμπη Αγρολάμπου, στο ραδιοσταθμό «Στο Κόκκινο 105,5» τόνισε, αναφερόμενη στην υπό εξέλιξη κρίση στην ευρωζώνη:

«Η περίοδος είναι πολύ κρίσιμη. Ο Αλ. Τσίπρας, πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ με την ιδιότητά του ως αντιπροέδρου του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς αλλά και οι ίδιοι λαοί, από την Πουέρτα ντελ Σολ ως το Σύνταγμα, έχουμε την ευκαιρία, έστω και στο παρά πέντε, να ανατρέψουμε τους σχεδιασμούς, συνεπικουρούμενοι βέβαια από την έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού σε επίπεδο ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Την προηγούμενη εβδομάδα είχαμε την ευκαιρία, σε συμβολικό επίπεδο, για λόγους αλληλεγγύης, να συνεδριάσει το προεδρείο του ΚΕΑ στην Αθήνα προκειμένου να συζητήσουμε προτάσεις που υπερβαίνουν το ελληνικό πρόβλημα και αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο κ. Τσίπρας αύριο μεταβαίνει στο Τρέβι της Ιταλίας, σε μια πολύ σημαντική συνεδρίαση του κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, όπου, μπορούμε να πούμε από τώρα θα επικυρωθούν αυτά τα πολύ σημαντικά και αναγκαία που διαβάσαμε στην κοινή διακήρυξη Die Linke και Συνασπισμού για την κρίση του ευρώ, επίσης την προηγούμενη εβδομάδα, και τα οποία, δυστυχώς έχουν δικαιωθεί τον τελευταίο 1.5 χρόνο. Οι προτάσεις αυτές, εν συντομία, αφορούν στην έκδοση ευρωομολόγου, τη φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, την αποφασιστική επένδυση πόρων της ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και μια σειρά άλλα μέτρα, που αν πριν από 1.5 χρόνο είχαν ακολουθηθεί, τα πράγματα θα ήσαν για όλους διαφορετικά».

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την ύπαρξη βάσης συναίνεσης με την κυβερνητική πολιτική, η Ρ. Δούρου, παρατήρησε: «Δεν υπάρχει βάση για συναίνεση. Και όχι από στείρο καταγγελτισμό. Όποιος αυτή την περίοδο παρακολουθεί σοβαρά και καλοπροαίρετα τα πράγματα, αντιλαμβάνεται ότι με τις συνεχείς προτάσεις μας τόσο σε επίπεδο ελληνικού κοινοβουλίου, όσο και ευρωομάδας- της GUE- αλλά σε εκείνο των διεργασιών του ΚΕΑ, εδώ και δύο χρόνια, βρισκόμαστε ακριβώς στον αντίποδα όλων των επιλογών της κυβέρνησης Παπανδρέου και των Βρυξελλών. Και είναι εξωφρενικά αστείο οι κ.κ. Παπανδρέου, Βενιζέλος και προηγουμένως Παπακωνσταντίνου, που υποτίθεται ότι πηγαίνουν στις Βρυξέλλες για να διαπραγματευτούν, να γυρίζουν πίσω για να στείλουν επιστολές, με τις οποίες ζητούν τη φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, ενώ για όσους έχουν διαβάσει τον εφαρμοστικό νόμο και το μεσοπρόθεσμο, κάτι τέτοιο απουσιάζει σε εθνικό επίπεδο!»

Μιλώντας στην πρωινή εκπομπή του Γιώργου Αυτιά, «Καλημέρα», στον τηλεοπτικό σταθμό Alter, η Ρένα Δούρου, μέλος της Πολιτικής Γραμματείας του Συνασπισμού, υπεύθυνη Ευρωπαϊκής πολιτικής, απαντώντας στο ερώτημα για τις εμπράγματες εγγυήσεις που προωθεί η κυβέρνηση για περαιτέρω δανεισμό της χώρας, τόνισε:

«Δεν είναι λύση. Ακόμη και την Ακρόπολη να πουλούσαμε, πράγμα που δεν έγινε ούτε επί Χαρίλαου Τρικούπη ούτε το 1932 επί Βενιζέλου, όταν η χώρα βρισκόταν ξανά σε δύσκολη κατάσταση και δεν τέθηκε θέμα ιδιωτικοποιήσεων, ακόμη λοιπόν κι αν κατορθώσουμε να έχουμε πουλήσει ως τις 20 Αυγούστου, που έρχεται ξανά στην Αθήνα η «Τρόικα», δεν θα οδηγηθούμε πουθενά. Και τούτο γιατί το χρέος είναι αναλωθέν κεφάλαιο – δεν γίνεται να πουλήσουμε τα πάντα για να πληρώσουμε ένα χρέος που το 2015 θα έχει φθάσει τα 400 δις!».

Αναφερόμενη στη σημερινή επιδείνωση της κατάστασης η Ρ. Δούρου επισήμανε ότι «όταν πριν από δύο χρόνια κάποιοι μιλούσαμε για την προοπτική επιλεκτικής χρεοκοπίας, μας κατηγορούσαν ως αντιπατριωτικές δυνάμεις και έλεγαν ότι κινδυνολογούμε. Σήμερα γίνεται προσπάθεια εξεύρεσης του επιθετικού προσδιορισμού που θα κάνει να ηχεί καλύτερα στα αυτιά των συνταξιούχων η χρεοκοπία!»

Σχολιάζοντας τη στάση της κυβέρνησης και των αμερικανικών οίκων αξιολόγησης, η Ρ. Δούρου παρατήρησε: «Το θέμα δεν είναι ότι η κυβέρνηση δεν γνωρίζει, αλλά ότι επιλέγει πλευρά – τους τραπεζίτες και όχι τους πολίτες. Μόλις χθες η ευρωπαία επίτροπος Ρέντινγκ διέρρηξε τα ιμάτιά της για τους κακούς οίκους αξιολόγησης. Αλλά μέσα στην εγκληματική τους συμπεριφορά, αυτές οι εταιρείες λένε και κάποιες αλήθειες. Μπορεί η Moody’ s να λειτουργεί εγκληματικά για τους ευρωπαϊκούς λαούς, αλλά λέει ότι η Πορτογαλία, η καλή μαθήτρια που ακολουθεί κατά γράμμα τη συνταγή του Μπαρόζο, καταρρέει!»

Τέλος, η κ. Δούρου αναφερόμενη στη στάση του αρχηγού της Νέας Δημοκρατίας, υπογράμμισε: «Ο κ. Σαμαράς, επικεντρώνεται στη φορολογία, όπου έχει δίκιο, αλλά δεν μας λέει ότι όταν επί Καραμανλή η Ν.Δ μείωσε την φορολογία χωρίς να αυξηθούν τα έσοδα. Μας λέει ότι μπορεί να επαναδιαπραγματεύεσαι μόνο το μνημόνιο και όχι το χρέος».

Η Ρένα Δούρου, μέλος της Π.Γ. του Συνασπισμού, υπεύθυνη Ευρωπαϊκής πολιτικής, δήλωσε μετά από τη συνάντηση

«Ώδινεν όρος και έτεκεν μυν. Μετά από μια μαραθώνια συνεδρίαση οκτώ ωρών χθες στις Βρυξέλλες, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης αποφάσισαν ουσιαστικά να συνεχίσουν την ίδια πολιτική που έχει οδηγήσει σήμερα στην άκρη του γκρεμού το σύνολο του του νομισματικού ευρωοικοδομήματος. Μια πολιτική που συνεχίζει να είναι στραμμένη στην ικανοποίηση των αγορών κι όχι των αναγκών των κοινωνιών, είναι εκ των προτέρων καταδικασμένη σε αποτυχία, όπως άλλωστε φαίνεται από τη μέχρι σήμερα εξόχως αρνητική εξέλιξη της κατάστασης.

Μόλις σήμερα, πάνω από έναν χρόνο από το ξεκίνημα της κρίσης της ευρωζώνης, η οποία δεν περιορίζεται στο θέμα της Ελλάδας, οι ευρωκράτες έχουν πλέον αρχίσει να αντιλαμβάνονται αυτό που ο Συνασπισμός και αριστερές δυνάμεις της Ευρώπης υποστηρίζουν από την αρχή, ότι δηλαδή δεν πρόκειται για κρίση ΜΙΑΣ χώρας μέλους του ευρώ αλλά για ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ κρίση της ευρωζώνης. Ωστόσο η διαπίστωση αυτή των τελευταίων ημερών, δεν διατυπώθηκε στις αποφάσεις της Δευτέρας. Οι υπουργοί Οικονομικών εμμένουν στη λάθος συνταγή – εκείνη που εξουθενώνει τους πολλούς, περιφρονεί τις κοινωνίες και τις ανάγκες τους, για χάρη του τραπεζοπιστωτικού τομέα και των κερδοσκοπικών αγορών. Οι χθεσινές αποφάσεις, που συμβάλλουν σε αυτή τη λάθος κατεύθυνση, είναι βέβαιο ότι δεν πρόκειται να ανατρέψουν το σκηνικό.
Εκείνο που χρειάζεται σήμερα είναι να αλλάξει ριζικά κατεύθυνση η ευρωοικοδόμηση: με άξονα την κοινωνική αλληλεγγύη, να δοθεί έμφαση στις χρήσιμες κοινωνικές δαπάνες και στην ανάπτυξη, με κεντρικό μοχλό την αλλαγή της αποστολής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Αυτού του είδους ο προσανατολισμός θα καταστήσει ξανά την Ευρώπη διακύβευμα των λαών και όχι των απρόσωπων αγορών».

Της Ρένας Δούρου, Η Αυγή της Κυριακής, 10 Ιουλίου 2011

Το ζητούμενο σήμερα είναι, ούτε λίγο ούτε πολύ, το είδος της Ευρώπης που θέλουμε: από την απάντηση που θα δώσουμε θα εξαρτηθεί εν πολλοίς και το μέλλον του ίδιου του εγχειρήματος, που ξεκίνησε ως δημοκρατική απάντηση της Ευρώπης στο σκοτάδι των απειλών του ολοκληρωτισμού…

Ο 21ος αιώνας ή θα είναι ο αιώνας της Ευρώπης των λαών ή της πλήρους κατάρρευσης της ευρωπαϊκής ιδέας. Σήμερα, που πια οι πάντες παραδέχονται ότι πλέον η ελληνική κρίση χρέους έχει μετατραπεί σε βαθιά κρίση της ίδιας Ένωσης, της δημοκρατικότητας των θεσμών της, είναι επιτακτική η ανάγκη επανίδρυσης του ευρωοικοδομήματος, αυτή τη φορά σε διαφορετικές βάσεις από τις σημερινές. Σε βάσεις αλληλεγγύης, έμφασης στις κοινωνικές δαπάνες, παροχής δημοσίων υπηρεσιών, σε ευρωπαϊκή και εθνική κλίμακα – προτάσεις τις οποίες ακριβώς ανέπτυξε την Τρίτη, στη συνεδρίασή του στην Αθήνα και στη συνάντησή του με συνδικάτα και ενώσεις, το Προεδρείο του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς και τις οποίες θα επεξεργαστεί περαιτέρω την ερχόμενη Παρασκευή, στο Τρέβι της Ιταλίας, όπου θα ξεκινήσει η διαδικασία εκπόνησης σειράς προτάσεων για το πρόβλημα του χρέους, του ρόλου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, των νέων προσανατολισμών της ευρωοικοδόμησης. Προτάσεις που από το τέλος του καλοκαιριού θα τεθούν προς δημόσια συζήτηση, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο την εξεύρεση των απαραίτητων συγκλίσεων μεταξύ αριστερών κομμάτων, συνδικάτων, κινημάτων, «Αγανακτισμένων».

Πράγματι, η συνάντηση της Αθήνας έδειξε για άλλη μια φορά ότι, σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα των Μέρκελ και Σαρκοζί, τους Ευρωσοσιαλιστές του κ. Παπανδρέου και τους Φιλελεύθερους του Όλι Ρεν, η Ευρωπαϊκή Αριστερά είναι ο μοναδικός πολιτικός χώρος που εκφράζει πραγματική αλληλεγγύη στον αγώνα κατά της νεοφιλελεύθερης λιτότητας που δίνει σήμερα ο ελληνικός λαός και όχι προς τον τραπεζικό ή τον χρηματοπιστωτικό τομέα. «Η αντίσταση του ελληνικού λαού ανοίγει νέους δρόμους ελπίδας και αλληλεγγύης, ενάντια στον φόβο, στην απομόνωση και την κοινωνική καταστροφή στην Ευρώπη» τονίζεται στην ανακοίνωση που εξέδωσε το Προεδρείο του ΚΕΑ την Τρίτη, ζητώντας παράλληλα «ριζική αλλαγή στην αντιμετώπιση του ελληνικού δημοσίου χρέους» και προτείνοντας την άμεση λήψη μέτρων, όπως τη «διαγραφή μεγάλου μέρους του δημοσίου χρέους, την ανάληψη από την ΕΚΤ μέρους του χρέους και την προώθηση επενδύσεων για την κοινωνική ανάπτυξη».

Πρόκειται για τη συμπύκνωση προτάσεων που προωθεί εδώ και καιρό το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, επιδιώκοντας να ανοίξει ένας δημόσιος διάλογος για ριζικό επαναπροσανατολισμό της ευρωπαϊκής οικοδόμησης – τίποτε δεν είναι θέσφατο, τίποτε δεν υπάρχει που να μην μπορεί να ανατραπεί, αρκεί να δημιουργηθεί ο κατάλληλος συσχετισμός κοινωνικών δυνάμεων. Την οικοδόμηση αυτού του νέου συσχετισμού πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων προωθεί το ΚΕΑ, λαμβάνοντας υπόψη του τα νέα κινήματα που αναπτύσσονται στις πλατείες της Ευρώπης, ακούγοντας τις φωνές των Αγανακτισμένων πολιτών, προωθώντας πρωτοβουλίες όπως αυτή για τη δημιουργία ενός Ταμείου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (αντί του σημερινού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που στοχεύει στη διασφάλιση τραπεζικού και χρηματοπιστωτικού τομέα).

Το ζητούμενο σήμερα είναι, ούτε λίγο ούτε πολύ, το είδος της Ευρώπης που θέλουμε: από την απάντηση που θα δώσουμε θα εξαρτηθεί εν πολλοίς και το μέλλον του ίδιου του εγχειρήματος, που ξεκίνησε ως δημοκρατική απάντηση της Ευρώπης στο σκοτάδι των απειλών του ολοκληρωτισμού, μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και σήμερα έχει καταντήσει να βρίσκεται δεμένη χειροπόδαρα στο άρμα ενός συστήματος, που, ελέω νεοφιλελευθερισμού, απαιτεί αγορές και τράπεζες να έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν τις κρίσιμες οικονομικά και πολιτικά αποφάσεις και όχι οι λαοί και οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποί τους. Πρόκειται για διαστρέβλωση της δημοκρατικής διαδικασίας: ο CAC 40 και ο DAX αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες του πολιτικού και οικονομικού σκηνικού και όχι οι κοινωνίες και οι λαοί, που έχουν φθάσει να ψηφίζουν για να… μην αλλάξει τίποτε, όπως συνέβη πρόσφατα στην Πορτογαλία, όπου τα δύο κόμματα εξουσίας, Σοσιαλιστές και Σοσιαλδημοκράτες, είχαν προκαταβολικά συμφωνήσει με την τρόικα (ΔΝΤ, ΕΚΤ, Κομισιόν) στο νέο πακέτο λιτότητας! Και αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή η προωθούμενη έκπτωση των δημοκρατικών αξιών της Ευρώπης στον βωμό της γενικευμένης λιτότητας που επιβάλλεται στους λαούς της Γηραιάς Ηπείρου, προκαλώντας μάλιστα και τις ανησυχίες του ΟΗΕ (βλ. «Αυγή», 23 Ιουνίου 2011, ετήσια έκθεση του ΟΗΕ για την κοινωνική κατάσταση στον κόσμο, http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=624181), δεν επιφέρει καν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα: η «καλή μαθήτρια» Πορτογαλία είδε αυτή την εβδομάδα τον οίκο Moody’s να υποβαθμίζει κατά τέσσερις μονάδες την πιστοληπτική της ικανότητα…

Με άλλα λόγια, σήμερα η Ευρώπη αντιμετωπίζει κρίση δημοκρατίας που ήρθε να προστεθεί στο οικονομικό αδιέξοδο που προκαλεί η κρίση δημοσίου χρέους πολλών χωρών της. Ωστόσο η δύσκολη αυτή συγκυρία μπορεί να αποτελέσει και την ευκαιρία / εφαλτήριο για μια – επιτέλους – διαφορετική πολιτική. Οι διαδικασίες έχουν ήδη ξεκινήσει: από την Πουέρτα δελ Σολ, το Σύνταγμα, τη Βαστίλη… Οι φωνές των Αγανακτισμένων πολιτών, αυτές που προσβλητικά ο υπουργός Δικαιοσύνης κ. Παπαϊωάννου χαρακτήρισε πρόσφατα «τσαντίρια», ακούγονται σε όλες τις πρωτεύουσες: ως Αριστεροί και Ευρωπαίοι πολίτες έχουμε χρέος να στρατευθούμε στον αγώνα στον οποίο μας καλούν. Έναν αγώνα δύσκολο, αντιφατικό, πρωτόγνωρο (καθώς τα διακυβεύματα είναι καινούργια) αλλά αναπόφευκτο: από την έκβασή του κρίνεται το μέλλον εκατομμυρίων πολιτών που επιμένουν να ελπίζουν στο ιδανικό της Ευρώπης της αλληλεγγύης, της κοινωνικής προόδου και των δικαιωμάτων.

Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική εφημερίδα Ελεύθερη Ζώνη, 29 Ιουνίου 2011

Ακούω τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου στη Βουλή να καλεί τους βουλευτές να υπερψηφίσουν το Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για «πατριωτικό καθήκον»!

Ακούγεται όμορφο αλλά στις δεδομένες συνθήκες υπάρχει ουσιαστική αντιστροφή της πραγματικότητας: Το πατριωτικό καθήκον δεν είναι η ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια α) στο ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας και β) στη χρεοκοπία της χώρας εντός των επόμενων μηνών…

Και δεν καταστροφολογώ – ο επικεφαλής του οικονομικού τμήματος μιας γνωστής… αριστερής εφημερίδας όπως οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς έγραφε τη Δευτέρα άρθρο που προκάλεσε (απολύτως δικαιολογημένα) αίσθηση με τον εύγλωττο τίτλο: «Ίσως οι Έλληνες βουλευτές πρέπει να πουν όχι».

Και μάλιστα στο κομμάτι του ο Βόλφγκαγκ Μίνχαου τονίζει μεταξύ άλλων ότι το προς ψήφιση Μεσοπρόθεσμο «αποτελεί πολιτική πρόκληση και πράξη οικονομικού βανδαλισμού», προσθέτοντας ότι «Θα εκτροχιάσει όλη τη διαδικασία αντιμετώπισης της κρίσης».

Πού είναι λοιπόν το «πατριωτικό καθήκον»; Στην υπερψήφιση ενός νομοθετικού κειμένου, που όχι μόνο να το ψηφίσει «αλλά ούτε να το διαβάσει καν κανείς μπορεί», όπως εύστοχα απάντησε στον πρωθυπουργό ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας; Ή στην καταψήφισή του; Στην επιλογή μεταξύ «ενός ψέματος και μιας καταστροφής»;

Σήμερα το πατριωτικό καθήκον όλων των βουλευτών είναι να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων, να μην υποχωρήσουν στις έξωθεν πιέσεις και τις ερινύες, να ακούσουν τις φωνές των αγανακτισμένων στις πλατείες και να πράξουν όπως ορίζει η συνείδησή τους: να πουν «όχι», ανοίγοντας νέο δρόμο για τη χώρα μας.

Της Ρένας Δούρου,  Ελεύθερος Τύπος, 23 Ιουνίου 2011

Σήμερα, ακριβώς έναν χρόνο μετά το μνημόνιο και τον μηχανισμό στήριξης του ευρώ, φωτιές παίρνουν τα μπατζάκια των ευρωκρατών, ακριβώς αυτών που με ύφος εκατό καρδιναλίων θεωρούσαν «λήξαν» το θέμα της Ελλάδας και της θωράκισης του κοινού νομίσματος, αρκεί βέβαια η χώρα μας να «κατάπινε» αδιαμαρτύρητα το δηλητήριο που της επέβαλαν σε αντάλλαγμα της οικονομικής «βοήθειας». Έκτακτες διασκέψεις, συναντήσεις των Μέρκελ – Σαρκοζί, δηλώσεις περί ευρωομολόγων του Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, σκέψεις που μέχρι πριν από λίγο καιρό θα χαρακτηρίζονταν «αιρετικές», φαίνεται ότι αρχίζουν να συζητιούνται σε κατεστημένους κύκλους…
Και ο λόγος; Η ανομολόγητη αποτυχία της πρώτης «συνταγής», που και ύφεση έφερε και την ανάπτυξη υπονόμευσε και έχει οδηγήσει τη χώρα μας ένα σκαλί πριν από τη χρεοκοπία, με ό,τι αρνητικό αυτό συνεπάγεται για το μέλλον του ευρώ. Γιατί οι «επαΐοντες» έπεσαν έξω και στο δεύτερο στόχο, τη θωράκισή του, με αποτέλεσμα το «Σπίγκελ» να κυκλοφορεί αυτές τις μέρες με εξώφυλλο την κηδεία του ευρώ, καλυμμένου με μια ελληνική σημαία! Οι επαΐοντες φαίνεται ότι συνειδητοποίησαν ότι η περίπτωση της Ελλάδας μπορεί να καταστεί η θρυαλλίδα ευρωπαϊκών, ακόμη και παγκόσμιων εξελίξεων – εξ ου και η τεράστια προθυμία τους να την κρατήσουν μακριά από τον κίνδυνο της κατάρρευσης.
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει το ίδιο, όπως το θέταμε και πριν από δώδεκα μήνες, εμείς οι «αιρετικοί», όπως μας χαρακτήριζαν τότε: θα αποφασίσει επιτέλους η ΕΕ, οι ηγέτες της, να αλλάξουν ρότα, ή θα συνεχίσουν με τα ίδια φάρμακα, που οδηγούν τον ασθενή στον θάνατο, δηλαδή στη βαθιά ύφεση; Με άλλα λόγια, οι Μέρκελ, Σαρκοζί, Γιουνκέρ, Μπαρόζο και λοιποί, θα επιμείνουν στην ιδεοληπτική νεοφιλελεύθερη θεώρηση των οικονομικών και κοινωνικών πραγμάτων, δίνοντας έμφαση στις πολιτικές λιτότητας και περικοπών των δημοσίων δαπανών, ή θα επιδιώξουν την υπέρβαση, δηλαδή μια διαφορετικής προσέγγιση, υπέρ των δημόσιων επενδύσεων, της ρύθμισης των αγορών, του περιορισμού του ρόλου του χρηματοπιστωτικού τομέα, κ.ο.κ.; Γνωρίζω ότι αυτά στα αυτιά κάποιων ηχούν ουτοπικά, αλλά αν κάποιος πριν από πέντε χρόνια περιέγραφε την πορεία που έχει διανύσει τους τελευταίους μήνες η ΕΚΤ, θα χαρακτηριζόταν ως Κασσάνδρα…
Μήπως είναι η στιγμή, οι ευρωπαίοι πολίτες που δίνουμε το «παρών» στις πλατείες, να πιστέψουμε στις δυνατότητές μας;

Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στο www.zoomnews.gr, 21 Ιουνίου 2011

Ο Αλέξης Τσίπρας είχε μια πολύ εύστοχη διατύπωση το μεσημέρι της Κυριακής, κατά τη συζήτηση για την ψήφο εμπιστοσύνης στη νεοσυσταθείσα κυβέρνηση Παπανδρέου: «πλέον υπάρχει και η Κάτω Βουλή», είπε, δείχνοντας προς την πλατεία Συντάγματος, «και μπορεί από τούτη εδώ τη Βουλή να πάρετε την ψήφο εμπιστοσύνης, από την άλλη όμως, την Κάτω Βουλή δεν πρόκειται να την πάρετε»! Πράγματι, η «Κάτω Βουλή», αυτή των αγανακτισμένων πολιτών που έχουν χάσει κάθε ελπίδα στο σημερινό πολιτικό σύστημα, που δεν προσμένουν τίποτα από τα κόμματα εξουσίας, δεν χρειάζεται να περιμένει μέχρι το βράδυ της Τρίτης για την ψήφο εμπιστοσύνης. Έχει προ πολλού βγάλει την ετυμηγορία της, και πρόκειται για μια απόφαση που δεν χωρά «ερμηνείες»: από τη στιγμή που και η ανακαινισμένη κυβέρνηση Παπανδρέου αναμένεται να συνεχίσει την ίδια πολιτική, η μόνη ψήφος που μπορεί να δοθεί είναι αυτή της πλήρους δυσπιστίας. Δυσπιστίας γιατί «άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα αλλιώς», αφού, όπως τόνισε ο νέος αντιπρόεδρος και υπουργός Οικονομικών, κ. Ευ. Βενιζέλος, στο Δελτίο Ειδήσεων του Μέγκα το βράδυ της Παρασκευής, θα συνεχιστεί η εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής (δηλαδή φορολογική αποστράγγιση μισθωτών και συνταξιούχων, επιβολή κάθε είδους φόρων, ολομέτωπη ισοπέδωση των δικαιωμάτων, συνταξιοδοτικών και άλλων, των εργαζομένων, κ.ά.). Τι χρεία άλλων μαρτύρων έχουμε; Ο κυβερνητικός ανασχηματισμός ήταν διακοσμητικός, και αυτό το αντιλήφθηκε άμεσα η «Κάτω Βουλή». Εξ ου και η μεγάλη, όπως και όλες τις άλλες φορές, συγκέντρωση και αυτής της Κυριακής, κατά την οποία ξεκίνησε στη Βουλή η συζήτηση για την ψήφο εμπιστοσύνης.

Και την Κυριακή αυτή, οι δεκάδες χιλιάδες έλληνες αγανακτισμένοι δεν ήσαν μόνοι τους: στην Ισπανία, όπου επισήμως η ανεργία έχει ξεπεράσει το 20%, ενώ εκείνη των νέων είναι υπερδιπλάσια, πολλές χιλιάδες διαδηλωτές, παρότι οι σκηνές έχουν εγκαταλείψει την κεντρική πλατεία της Μαδρίτης, συγκεντρώθηκαν έξω από τη Βουλή για να βροντοφωνάξουν «φτάνει πια», «δεν πάει άλλο» με την πολιτική αυστηρής λιτότητας που έχει επιβάλλει η ομογάλακτη του κ. Παπανδρέου, «σοσιαλιστική» κυβέρνηση Θαπατέρο. Την ίδια στιγμή, στην πλατεία της Βαστίλης, στο κέντρο του Παρισιού, χιλιάδες νέοι εξέφραζαν την κατηγορηματική τους αντίθεση στη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα του Νικολά Σαρκοζί, που σε έναν ακριβώς χρόνο θα ζητήσει την ψήφο των συμπολιτών του για δεύτερη προεδρική θητεία…

Έλληνες, Ισπανοί, Γάλλοι… Σιγά – σιγά, με τις ιδιαιτερότητές τους, οι λαοί της Ευρώπης αντιλαμβάνονται ότι τη λύση δεν θα τη δώσουν πολιτικοί και τεχνοκράτες στις ευρωπρωτεύουσες και τις Βρυξέλλες. Λύσεις μπορούν να προωθήσουν πρωτίστως οι λαοί, οι αγανακτισμένοι της Μαδρίτης, η «Κάτω Βουλή» της πλατείας Συντάγματος, η νεολαία της Βαστίλης, τους οποίους ΟΦΕΙΛΟΥΝ να ακούσουν εκείνοι που έχουν εκλεγεί ακριβώς για το σκοπό αυτό, δηλαδή να υπηρετούν τη γνώμη τους. Πρόκειται για τη στοιχειώδη νομιμοποιητική διαδικασία που ξεχωρίζει τα δημοκρατικά πολιτεύματα από τα αυταρχικά.

Η Κάτω Βουλή έχει βγάλει εδώ και μέρες την ετυμηγορία της: το ζητούμενο είναι η εκ βάθρων αλλαγή πολιτικής και η άμεση προσφυγή στις κάλπες, η πολιτική έκφραση της λαϊκής απαίτησης. Αυτή η απαίτηση πρέπει επιτέλους να εισακουστεί και από τη Βουλή των εκλεγμένων, που οφείλει να εναρμονίζεται με τις βουλές του λαού.

Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στο www.aixmi.gr, 19 Ιουνίου 2011

Η Κριστίν Λαγκάρντ, νυν υπουργός Οικονομίας της Γαλλίας, αν δεν υπάρξει κάποια δραματική αλλαγή, θα διαδεχθεί τον Ντομινίκ Στρος Καν στα ηνία του ΔΝΤ. Η συνέχεια μέσα από την αλλαγή; Όχι, γιατί η Λαγκάρντ είναι χειρότερη περίπτωση. Μόνο αν κάποιος είναι ιδεοληπτικός μπορεί να θεωρεί ότι οι δυο τους είναι ισοβαρείς: διαφέρουν σε πολλά, και δυστυχώς η κ. Λαγκάρντ φαίνεται ότι διαθέτει εκείνα τα χαρακτηριστικά που θα την καταστήσουν επικίνδυνη επιλογή…

Σε αντίθεση με τον Στρος Καν που ήταν πολιτικός καριέρας, η Κριστίν Λαγκάρντ εχρίσθη υπουργός Οικονομίας από τον πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί, ενώ δεν είχε καμία προηγούμενη πολιτική εμπειρία – ήταν μια πολύ επιτυχημένη δικηγόρος στις ΗΠΑ… Και, ίσως, αυτή η έλλειψη πολιτικής εμπειρίας, που συνδυάζεται με τις οικονομικές γνώσεις, να μην ήταν και τόσο σημαντική, αν δεν υπήρχε η συγκεκριμένη, κρίσιμη παγκοσμίως οικονομική συγκυρία, που έχει στο επίκεντρό της την ευρωζώνη. Οι πάντες συμφωνούν ότι για την επίλυση των προβλημάτων της τελευταίας, αρχίζοντας από την Ελλάδα, περνώντας στις άλλες προβληματικές χώρες (Πορτογαλία, Ιρλανδία), φθάνοντας συνολικά στον ευρωπαϊκό νότο και καταλαμβάνοντας εντέλει το σύνολο των χωρών του ευρώ, χρειάζεται επίδειξη πρωτίστως πολιτικής βούλησης και όχι στυγνών τεχνοκρατικών δεξιοτήτων.

Μέχρι σήμερα η κ. Λαγκάρντ, από τη θέση της υπουργού Οικονομίας, δεν έχει να επιδείξει κανενός είδους πολιτική παρέμβαση, πρόταση ή όραμα για την παγκόσμια οικονομική κατάσταση, πλην μιας διαχείρισης, και αυτή χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Αν θυμηθεί κανείς δε τις δηλώσεις της, κατά την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, το 2008, ότι “πρόκειται για κάτι συγκυριακό που δεν θα αγγίξει την Ευρώπη”, δεν μπορεί παρά να αισθανθεί ρίγη ανησυχίας…

Η εμπλοκή του ΔΝΤ στην κρίση της ευρωζώνης ήταν κάτι που δεν έγινε εύκολα και προκάλεσε πολλές αντιδράσεις στο εσωτερικό του, και είναι βέβαιο ότι οι περαιτέρω αποφάσεις του (για τη χώρα μας και όχι μόνο) θα είναι αντικείμενο πολιτικών κυρίως αποφάσεων – όσοι γνωρίζουν σε βάθος τα πράγματα, υποστηρίζουν ότι η Λαγκάρντ δεν διαθέτει το ειδικό εκείνο βάρος που θα δώσει στην επέμβαση του ΔΝΤ το πολιτικό περιεχόμενο που χρειάζεται η σημερινή οικονομική συγκυρία. Με άλλα λόγια, όσο κι αν ο Στρος Καν κατηγορείτο για “σοσιαλφιλελεύθερος”, δεν έπαυε να έχει μια πολιτική οπτική των πραγμάτων, λαμβάνοντας υπόψη του κι άλλες παραμέτρους πέραν των τεχνοκρατικών. Η Λαγκάρντ, στην καλύτερη περίπτωση, θα είναι μια “ουδέτερη” επικεφαλής, ενώ στη χειρότερη μια τεχνοκράτης, στην επιθετική υπηρεσία των αγορών…

Θέλω να είμαι σαφής: ο Στρος Καν εφήρμοσε στην περίπτωση της χώρας μας την κλασική συνταγή, που μέχρι τώρα εφαρμοζόταν στις αναπτυσσόμενες χώρες, σκληρής λιτότητας (μειώσεις μισθών και συντάξεων, δραστικές περικοπές των δημοσίων δαπανών, κ.ο.κ.), που οδήγησε σε βαθύτερη ύφεση την οικονομία μας – το φάρμακο δεν έσωσε, αλλά επιδείνωσε την κατάσταση του ασθενή. Εκείνο που θα χρειαζόταν θα ήταν η χορήγηση της όποιας οικονομικής βοήθειας να συνδυαστεί με την πλήρη αντιστροφή αυτού του είδους της πολιτικής, τον έλεγχο του χρηματοπιστωτικού τομέα, γιατί όχι και την εφαρμογή του γνωστού πλέον φόρου Τόμπιν, τη φορολόγηση δηλαδή (κατά 0.05%) των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών δισ ευρώ, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν κοινωνικές, οικολογικές ανάγκες.

Η κ. Λαγκάρντ ανήκει σε μια κυβέρνηση, αυτή του Νικολά Σαρκοζί, που εφαρμόζει τον πιο ακραίο φιλελευθερισμό, όπως άλλωστε φάνηκε και από την αναμέτρησή της με όλα τα συνδικάτα στο θέμα της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος: δεν έκανε βήμα πίσω… Ούτε είναι τυχαίο ότι όταν το Βερολίνο πρότεινε τη φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Παρίσι πρότεινε την εφαρμογή της σε ένα επίπεδο –αυτό των G20– όπου ήταν γνωστό ότι η αντίθεση των ΗΠΑ στο μέτρο αυτό ακύρωνε κάθε ενδεχόμενο υλοποίησής του…

Αν ο Ντομινίκ Στρος Καν ήταν ο γιατρός που υλοποιούσε την κακή συνταγή του ΔΝΤ, η Κριστίν Λαγκάρντ θα είναι ο νεκροθάφτης κάθε ελπίδας για έναν λιγότερο αρνητικό ρόλο του ΔΝΤ στις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις…