Δήλωση της Ρένας Δούρου, μέλους της Πολιτικής Γραμματείας του Συνασπισμού, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής, για την παραίτηση του ρουμάνου πρωθυπουργού και την γενικευμένη πολιτική σκληρής λιτότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση:

«Στη Ρουμανία οι διαδηλώσεις των Αγανακτισμένων τις τελευταίες ημέρες κατά των πολιτικών λιτότητας και των δραστικών περικοπών δημοσίων δαπανών, που έχουν οδηγήσει στη φτωχοποίηση μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, έφεραν το πρώτο αποτέλεσμα: την παραίτηση του κεντροδεξιού πρωθυπουργού Εμίλ Μποτς και της κυβέρνησής του ‘για την εκτόνωση της πολιτικής και κοινωνικής κατάστασης’ ενώ σύσσωμη η αντιπολίτευση, που βρίσκεται σε κοινοβουλευτική απεργία, ζητά τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών.
Η Ρουμανία, χώρα μη μέλος της Ευρωζώνης, υφίσταται την ίδια πολιτική σκληρής λιτότητας και περικοπών των κοινωνικών παροχών, που περιλαμβάνει η αποτυχημένη και καταστροφική, όπου κι αν εφαρμόστηκε, ‘συνταγή’ του ΔΝΤ – συνταγή που προσυπογράφουν και προωθούν με πλήρη σύμπνοια κορυφαίοι ευρωπαϊκοί θεσμοί, όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν), συντασσόμενες πλήρως με την πολιτική της Γερμανίας. Μια πολιτική που όπως επανειλλημένα έχει τονίσει ο ηγέτης Ντι Λίνκε Όσκαρ Λαφοντέν συνιστά ‘δηλητήριο’ για την Ευρώπη. Αυτό ακριβώς το δηλητήριο που θεσμοποιείται πλέον μετά τις συνόδους της 9ης Δεκεμβρίου 2011 και της 30ης Ιανουαρίου φέτος, οι οποίες δρομολογούν το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, που θα αφορά πλέον, όχι μόνο τις χώρες της Ευρωζώνης, αλλά τις 25 από τις 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης…
Οι Αγανακτισμένοι της Ρουμανίας κατήγαγαν μια πρώτη νίκη, έδειξαν την έξοδο στον πρωθυπουργό Μποτς, στέλνοντας σαφές μήνυμα και στον πρόεδρο Μπασέσκου: οι κοινωνικοί αγώνες συνεχίζονται και φέρνουν αποτελέσματα.
Το παράδειγμά τους μπορεί να χρησιμεύσει κι εκτός Ρουμανίας, στη χώρα μας λόγου χάρη, όπου παρακολουθούμε τις τελευταίες 24 ώρες ένα κακοπαιγμένο θεατρικό έργο, που θα ήταν κωμωδία αν δεν αφορούσε τη χαριστική βολή στην κοινωνία μας: την δια βίου φτωχοποίηση και εξαθλίωση των πολιτών με τις υπογραφές των κκ. Παπαδήμου, Παπανδρέου, Σαμαρά και Καρατζαφέρη».

Αποσπάσματα συνέντευξης της Ρένας Δούρου, μέλους της Πολιτικής Γραμματείας του Συνασπισμού, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής στο Ράδιο 9 και στον δημοσιογράφο Θοδωρή Βγενή

Η κοινωνία μας φτωχοποιείται ραγδαία:

Η πραγματικότητα που βιώνουμε καθημερινά, με τους ανθρώπους να στριμώχνονται στις πλατείες για λίγα λαχανικά και πατάτες, χθες στη Θεσσαλονίκη, προχθές στην πλατεία Συντάγματος – είναι αποκαλυπτική της σημερινής εξαθλίωσης της κοινωνίας μας, δεν είναι δηλαδή κάτι το υποκειμενικό, το τι σας λέω εγώ τώρα ή ο κ. Τσίπρας στη Βουλή. Η κοινωνία μας φτωχοποιείται με γρήγορους ρυθμούς. Τα μέτρα της Τρόικας, του πρώτου μνημονίου και τα επερχόμενα τώρα, έχουν οδηγήσει στη χρεοκοπία της κοινωνίας και απειλούν να μονιμοποιήσουν αυτή την κατάσταση για τα επόμενα χρόνια.

Προτείνουμε το μοντέλο της Γερμανίας μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο:

Εμείς λέμε δύο απλά πράγματα. Πρώτον, να μην πάρουμε τα χρήματα της νέας δανειακής σύμβασης γιατί ούτε ένα λεπτό από τα 130 δις δεν θα πάει στην πραγματική οικονομία, στην ανάπτυξη αλλά θα πάνε όλα για την αποπλήρωση των δανείων και τοκοχρεολυσίων και για τις τράπεζες. Ενώ την ίδια στιγμή διαλύονται τα ασφαλιστικά ταμεία, συρρικνώνονται μισθοί και συντάξεις, καταρρέουν τα νοσοκομεία του κ. Λοβέρδου και τα σχολεία της κ. Διαμαντοπούλου, εγκαταλείπεται η προστασία του περιβάλλοντος όπως καταγγέλλει το WWF, το οποίο, να σημειωθεί, εδώ και 15 χρόνια παρακολουθεί τη σοβαρή περιβαλλοντική επίπτωση των μέτρων του ΔΝΤ ανά τον κόσμο.

Δεύτερον, προτείνουμε συγκεκριμένα να ακολουθήσουμε την επιτυχημένη, όπως αποδείχθηκε, πολιτική της Γερμανίας μετά από τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο. Δηλαδή μορατόριουμ, δηλαδή αναστολή του χρέους για τρία χρόνια, διαγραφή του χρέους και χρηματοδότηση της ανάκαμψης. Στην περίπτωση της Γερμανίας διαγράφηκε το 50% του χρέους της χωρίς μνημόνια, χωρίς λιτότητα, χωρίς καταστροφή, με ρήτρες ανάπτυξης έτσι ώστε να αποπληρώνει με χαμηλά επιτόκια αν έχει ανάπτυξη. Γιατί δεν μπορεί να γίνει το ίδιο και με εμάς; Γιατί πρέπει να πέσει η κοινωνία μας στον καιάδα; Να γίνουμε νεόφτωχοι και νεοάστεγοι; Το μόνο που χρειάζεται είναι η πολιτική βούληση. Αυτό ακριβώς που δεν έχουν οι κκ Παπαδήμος, Παπανδρέου, Σαμαράς και Καρατζαφέρης.

Η κυβέρνηση Παπαδήμου βάζει κόκκινες γραμμές με… συμπαθητική μελάνη:

Το πρόβλημα με την κυβέρνηση του μη εκλεγμένου πρωθυπουργού κ. Παπαδήμου είναι ότι τελικά τις όποιες κόκκινες γραμμές τις βάζει με… συμπαθητική μελάνη. Ξέρετε την αόρατη μελάνη. Το χαρακτηριστικό της, έκανε ξέρετε θραύση στους κατασκοπικούς κύκλους την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, είναι ότι εμφανίζονται τα γράμματα μετά από μια συγκεκριμένη επεξεργασία, με θερμότητα ή άλλα μέσα. Στην περίπτωση της δοτής, εκτρωματικής κυβέρνησής μας, τι εμφανίζεται; Ότι μετά από την… επεξεργασία, δηλαδή τις επαφές δηλαδή των κκ Παπαδήμου και Βενιζέλου με τους υπαλληλίσκους της Τρόικας, δεν υπάρχει κανενός είδους διεκδίκηση από την ελληνική πλευρά. Μόνο αποδοχή των όρων της πλευράς των τροϊκανών. Και μάλιστα όρων που όσο πάνε και… φουσκώνουν. Χωρίς να υπάρχει κάποια ουσιαστική αντίδραση, διαπραγμάτευση από κυβερνητικής πλευράς. Το θέαμα δεν είναι μόνο θλιβερό. Είναι κοινωνικά επώδυνο και καταστροφικό. Οι έλληνες πολίτες ουσιαστικά βρίσκονται στο έλεος των γραφειοκρατών της Τρόικας, των οποίων οι συνταγές, σε όποιο σημείο του πλανήτη κι αν έχουν εφαρμοστεί, από τη Λατινική Αμερική ως την Ασία, έχουν αφήσει πίσω τους κοινωνίες σε κατάρρευση και ανθρώπους σε απόγνωση. Να σας πω μόνο χαρακτηριστικά ότι από όπου έχει περάσει το ΔΝΤ το προσδόκιμο ζωής έχει μειωθεί κατά 6 με 7 χρόνια…

Η Αριστερά σήμερα δεν έχει την πολυτέλεια των διαιρέσεων:

Δύο παρατηρήσεις. Πράγματι, τούτη τη συγκυρία, οι ευθύνες συνολικά της Αριστεράς είναι πολύ βαριές. Γι’ αυτό και ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, απευθύνει συστηματικά στις άλλες αριστερές δυνάμεις, το ΚΚΕ και τη Δημοκρατική Αριστερά έκκληση ενότητας κατά των μνημονιακών πολιτικών. Ξέρουμε ότι μας χωρίζουνε πολλά και σοβαρά. Αλλά σήμερα τι ποιο σοβαρό από το να απαλλαγούμε από αυτές τις καταστροφικές πολιτικές; Αν περάσει δηλαδή η νέα δανειακή σύμβαση, οι επαχθείς της όροι θα μας αλυσοδέσουν στο άρμα της λιτότητας και της ύφεσης τουλάχιστον ως το… 2020 προκειμένου το χρέος μας να παραμείνει μη βιώσιμο, στα όρια του 2009, δηλαδή στο 120% του ΑΕΠ! Τα λέω τούτα για να γίνει αντιληπτό το βάρος της ευθύνης που φέρουν οι δυνάμεις εκείνες που αρνούνται την ενότητα κατά της λαίλαπας που βιώνουμε σήμερα. Με άλλα λόγια, η Αριστερά σήμερα δεν έχει την πολυτέλεια των διαιρέσεων. Διακυβεύεται το μέλλον μας για τις επόμενες δεκαετίες. Η Ιστορία θα καταγράψει τους απόντες στο ενωτικό κάλεσμα και η κοινωνία θα τους κρίνει σκληρά.

Δεύτερον, σε ό, τι αφορά στο ΣΥΡΙΖΑ, θεωρώ ότι οι προτάσεις που καταθέτουμε, σε συνεργασία και με το κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αποδεικνύουν με χειροπιαστό τρόπο, ότι είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις των καιρών και τις προσδοκίες των πολιτών. Έχουμε και τις κατάλληλες προτάσεις αλλά και το κυριότερο, δηλαδή την πολιτική βούληση να τις εφαρμόσουμε. Προς όφελος της κοινωνίας και όχι των τραπεζών. Προς όφελος των πολιτών και όχι των αγορών. Υποστηρίζουμε το τέλος των καταστροφικών μνημονιακών πολιτικών. Υποστηρίζουμε ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης, με έμφαση στην προστασία της εργασίας, έναν δυναμικό δημόσιο τομέα που να είναι παράγοντας ανάπτυξης, με αναδιανομή του πλούτου. Και θέλουμε και μπορούμε, με τη στήριξη των πολιτών, να κάνουμε την ανατροπή.

To Γραφείο Τύπου ΣΥΝ, 5/2/2011

Συνέντευξη της Ρένας Δούρου στον Μάνο Οικονομίδη για την ηλεκτρονική εφημερίδα Statesmen (http://www.statesmen.gr), 3 Φεβρουαρίου 2011

Προφανώς και αποτελεί κοινότυπη διατύπωση το συμπέρασμα ότι, στα χρόνια του Μνημονίου, της εθνικής απελπισίας και των αδιεξόδων, η ζωή όλων μας άλλαξε. Λιγότερο ή περισσότερο. Έτσι άλλαξε και η πολιτική. Τόσο ως ιδεολογική αφετηρία και προσέγγιση, όσο και ως μεθοδολογικό εργαλείο ανάλυσης της πραγματικότητας και περιγραφής του μέλλοντος.

Σε αυτήν ακριβώς τη νέα εθνική πραγματικότητα, η Αριστερά κολυμπάει σε άγνωστα, μέχρι πρότινος, νερά. Ευημερεί στις δημοσκοπήσεις, σε σημείο που αν κάποιος επιχειρήσει μια αυθαίρετη πρόσθεση ποσοστών, η οποία φυσικά δεν έχει πραγματικό, αλλά ούτε και πολιτικό αντίκρισμα, θα δει την Ενωμένη Αριστερά σε ρόλο Αξιωματικής Αντιπολίτευσης της επόμενης Βουλής, πίσω από τη Νέα Δημοκρατία και μπροστά από το ΠΑΣΟΚ.

Η Αριστερά λοιπόν, εκ των πραγμάτων υποχρεούται να μετατοπίσει το κέντρο βάρους της ρητορικής της, από την «αντίσταση και πάλη», στη διατύπωση αξιόπιστων εναλλακτικών προτάσεων διακυβέρνησης. Ή… συγκυβέρνησης.

Η Ρένα Δούρου, μέλος της Πολιτικής Γραμματείας και υπεύθυνη Ευρωπαϊκής Πολιτικής του Συνασπισμού, η οποία δραστηριοποιείται και ως σύμβουλος εκδόσεων, καταγράφει στο Statesmen τις θέσεις μιας Αριστεράς που θέλει να δει πιο μακριά από το μέλλον.

- Ο Όσκαρ Λαφοντέν είχε υποστηρίξει ότι η καρδιά χτυπάει Αριστερά. Με την πάροδο των ετών, πόσο απομακρύνθηκε η Ευρώπη από τη συνεπή διεκδίκηση της διαμόρφωσης μιας Ένωσης αλληλεγγύης και σύνθεσης, που να αγκαλιάζει τους πολίτες της, αντί να αναζητεί την κρυμμένη πίσω από απρόσωπους αριθμούς ευημερία;

«Δεν είμαι σίγουρη ότι υπήρξε ποτέ στην Ευρώπη μια τόσο ειδυλλιακή περίοδος, σαν κι αυτή που περιγράφετε. Ωστόσο είναι βέβαιο ότι σε σχέση με τα πρώτα βήματα, σήμερα σημειώνεται σοβαρή οπισθοδρόμηση σε οικονομικό αλλά κυρίως σε πολιτικό επίπεδο. Που είναι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, που είναι το πνεύμα της συνεργασίας, της αλληλοστήριξης της εποχής του Ζαν Μονέ, του Ρομπέρ Σουμάν αλλά και πιο πρόσφατα, εκείνης του Ντελόρ, του Κολ ή του Μιτεράν; Αντιθέτως, εκείνο που επικρατεί σήμερα είναι το τιμωρητικό πνεύμα της κ. Μέρκελ που εμμένει σε μια γερμανική Ευρώπη και όχι σε μια ευρωπαϊκή Γερμανία. Ο Όσκαρ Λαφοντέν, που γνωρίζει σε βάθος το γερμανικό μοντέλο το οποίο στηρίζεται στην χρόνια καθήλωση των μισθών, έχει επαναλάβει πολλές φορές ότι είναι μέγα λάθος η εξαγωγή του γιατί αποτελεί «δηλητήριο» για την Ευρώπη».

- Στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής, η Ελλάδα βρέθηκε και πάλι στο περιθώριο. Σαν να είναι το άτακτο παιδί, που το μαλώνουν όλοι. Το πρόβλημα όμως δεν έχει προ πολλού υπερβεί τα στενά όρια της Ελλάδας; Μήπως θα έπρεπε να «μαλώνουν» οι Ευρωπαίοι τις δικές τους αδιέξοδες πολιτικές πρακτικές και στοχεύσεις;

«Το πρόβλημα ποτέ δεν ήταν αμιγώς ελληνικό, όπως ήθελαν να μας κάνουν να πιστέψουμε οι κκ Παπανδρέου, Πάγκαλος, Παπακωνσταντίνου, όταν περιφέρονταν στα διεθνή φόρα, διασύροντας την Ελλάδα, λέγοντας ότι οι Έλληνες είναι τεμπέληδες, διεφθαρμένοι, σπάταλοι, κοκ. Αντιθέτως, εμείς, στον ΣΥΡΙΖΑ και το κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς από την αρχή λέγαμε ότι η κρίση που έπληξε την χώρα μας είναι δομική, συστημική και ότι αφορά συνολικά τον τρόπο που έχει στηθεί η ευρωοικοδόμηση. Ότι έχει δηλαδή στηθεί στις λάθος βάσεις του Συμφώνου Σταθερότητας – που μόνο σταθερότητα αποδεικνύεται ότι δεν προσφέρει. Όλα αυτά τα κριτήρια του Συμφώνου Σταθερότητας, περί πληθωρισμού στο 3%, χρέους στο 60% του ΑΕΠ, ελλείμματος στο 3%, τα οποία πλέον αυστηροποιούνται με το πρόσφατο Σύμφωνο Δημοσιονομικής Σταθερότητας, καθώς θα έχουμε και σχεδόν αυτόματες κυρώσεις καθώς και εγγραφή στα Συντάγματα της υποχρέωσης για ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, δείχνουν ότι η σημερινή Ευρώπη βαδίζει ολοταχώς προς τον γκρεμό. Τη διάλυση της ευρωζώνης αλλά, και τούτο είναι το κυριότερο, τη φτωχοποίηση των ευρωπαϊκών κοινωνιών, το τέλος του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου».

- Το Μνημόνιο υπήρξε αναγκαίο κακό; Και αν ναι, που δίνετε την έμφαση; Στο «αναγκαίο» ή στο «κακό»;

«Το πρώτο μνημόνιο, γιατί, ας μη ξεχνάμε ότι μας έρχεται και δεύτερο, με τη νέα δανειακή σύμβαση, το οποίο θα είναι τρισχειρότερο, δεν ήταν καθόλου αναγκαίο ενώ προσέφερε κάκιστες υπηρεσίες. Ως αναγκαίο μας το παρουσίασε ο κ. Παπανδρέου, που εκβιαστικά πέρασε από το «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» στο «μνημόνιο ή χρεοκοπία» ενώ ο κ. Πάγκαλος παρατηρούσε ότι το μνημόνιο είναι «ευλογία»! Το πόσο ευλογία ήταν το ζούμε όλοι μας καθημερινά, με τα παιδιά να λιποθυμούν από ασιτία στα σχολεία, τους άστεγους να πολλαπλασιάζονται στους δρόμους της Αθήνας, τον έναν στους δύο νέους να είναι άνεργος. Τελικά υποστήκαμε και το μνημόνιο και τη χρεοκοπία. Και είμαστε ακόμη στην αρχή του κακού…».

- Ποια λογική υπαγορεύει την επιμονή της τρόικας στην υλοποίηση μέτρων που, τόσο αποσπασματικά, όσο και σαν γενικό πλαίσιο, στερούνται αναπτυξιακού προσανατολισμού; Βαθαίνουν την ύφεση, αντί να λειτουργούν ως φρένο;

«Πρόκειται για τη λογική της τυφλής εφαρμογής ενός μοντέλου, που από την Αργεντινή ως την Ασία, έχει αποδειχθεί λάθος και καταστροφικό για τις κοινωνίες. Το μοντέλο του ΔΝΤ, στο οποίο συμφωνούν ΕΚΤ και Κομισιόν, με τις ευλογίες της Γερμανίας, δίνει έμφαση στο χρέος και τη δημοσιονομική αυστηρότητα, σαν να ήσαν αυτά τα βασικά προβλήματα και όχι στην ανάπτυξη, την απασχόληση και την αλληλεγγύη. Αυτή η εμμονή δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο, σχετίζεται με τη λειτουργία γενικότερα του οικονομικού συστήματος, των χρηματοπιστωτικών αγορών, των τραπεζών. Και η σημερινή Ευρώπη έχει σαφέστατα κάνει την επιλογή της: έχει επιλέξει συνειδητά να είναι στο πλευρό των τραπεζιτών, των αγορών, των κερδοσκόπων και όχι των πολιτών και των κοινωνιών».

- Ο Μαχάτμα Γκάντι συνήθιζε να λέει ότι «πρέπει να γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε». Το ερώτημα με την Ελλάδα του 2012 είναι αν πράγματι θέλουμε να αλλάξουμε; Και αν θέλουμε να αλλάξουμε, ποια είναι η μεθοδολογία, από τη στιγμή που το Μνημόνιο αποδείχτηκε η λάθος απάντηση;

«Οι τεράστιες και ιστορικές ευθύνες του Γιώργου Παπανδρέου και της κυβέρνησής του καθώς και εκείνες της σημερινής, του μη εκλεγμένου πρωθυπουργού, κ. Λ. Παπαδήμου, που στηρίζεται από το ΠΑΣΟΚ, τη ΝΔ και το ΛΑΟΣ, είναι ότι «κατάφεραν» να ταυτιστεί η ζωτικής σημασίας ανάγκη για αλλαγή στη χώρα μας, με τα εκτρωματικά μέτρα που συνεπάγεται το πρώτο αλλά και το επερχόμενο μνημόνιο. Μέτρα που έχουν ήδη οδηγήσει στην απόγνωση και την καταστροφή χιλιάδες νοικοκυριά, στην ανεργία τους μισούς και πλέον νέους, στη φτώχεια και την εξαθλίωση όλο και περισσότερους πολίτες.

Ωστόσο αλλαγή χρειάζεται. Όχι όμως στην κατεύθυνση που υποδεικνύουν οι κκ Παπαδήμος, Παπανδρέου, Σαμαράς και Καρατζαφέρης.

Η ελληνική κοινωνία χρειάζεται στροφή 180 μοιρών. Στην κατεύθυνση όμως όχι της λιτότητας και των περικοπών δημοσίων δαπανών, όπως γίνεται εδώ και πάνω από δύο χρόνια, αλλά σε εκείνη των δημοσίων επενδύσεων, της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών από ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό δημόσιο τομέα, απαλλαγμένο από τη διαφθορά και τα πελατειακά φαινόμενα που καλλιέργησαν συστηματικά ΠΑΣΟΚ και ΝΔ από τη μεταπολίτευση ως σήμερα.

Με λίγα λόγια χρειαζόμαστε ένα εντελώς διαφορετικό από το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης με έμφαση στην προστασία της εργασίας, έναν δυναμικό δημόσιο τομέα παράγοντα ανάπτυξης και αναδιανομή του πλούτου. Απαραίτητη είναι όμως η πολιτική βούληση. Γιατί, για παράδειγμα, τι εμπόδισε τόσες δεκαετίες τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ να συντάξουν περιουσιολόγιο, αν όχι τα πελατειακά συμφέροντα που και τα δύο εξυπηρετούν;».

- Κρίνοντας από τη συνολική πολιτική στάση της Γερμανίας, μάλλον ο Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι, αν ζούσε στις μέρες μας, δεν θα δήλωνε με τόση περηφάνια ότι «είμαστε όλοι Βερολινέζοι»;

«Η συγκεκριμένη φράση εκφωνήθηκε σε μια περίοδο όπου κορυφωνόταν ο ανταγωνισμός ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης, στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Τότε η Δυτική Γερμανία αποτελούσε ζωτικό σύμμαχο των ΗΠΑ, καθώς φιλοξενούσε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός της. Η ειρωνεία είναι ότι σήμερα, στο πλαίσιο του οικονομικού πολέμου που βιώνουμε, η Γερμανία έχει… αυτονομηθεί και προωθεί ανελαστικές πολιτικές που εμμένουν, για παράδειγμα, στο να μην λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ως έσχατος δανειστής των κρατών, όπως της ζητά να κάνει η Ουάσινγκτον. Σήμερα, με άλλα λόγια, το Βερολίνο μοιάζει περισσότερο ιδεοληπτικό, εγωκεντρικό, αρνούμενο να διαφυλάξει τα χαρακτηριστικά εκείνα που συνιστούσαν ως πρόσφατα το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Και δεν είναι τυχαίο ότι πρώην καγκελάριοι, όπως οι Σμιτ και Κολ, σοσιαλδημοκράτης και χριστιανοδημοκράτης αντίστοιχα, έχουν επικρίνει σκληρά την ευρωπαϊκή πολιτική της κ. Μέρκελ, επιρρίπτοντας της τις ευθύνες για το βάθεμα της κρίσης…».

- Στο εγχώριο πολιτικό σκηνικό, η Αριστερά ευημερεί, τουλάχιστον δημοσκοπικά. Από τον «άλλο πόλο», εξελίσσεται σε δυνητικό διαχειριστή της εξουσίας. Πόσο έτοιμη είναι η Αριστερά να… κατέβει από το βουνό;

«Εκείνο που μας ενδιαφέρει στον ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι τα ποσοστά στις δημοσκοπήσεις αλλά να μπορέσει να βγει η κοινωνία μας από τον καιάδα που την έχουν ρίξει οι πολιτικές των κυβερνήσεων Παπανδρέου και Παπαδήμου. Για το σκοπό αυτό, τόσο στη δική μας Βουλή όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μέσω του κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις και αναλάβει πρωτοβουλίες, και για τη διέξοδο στην Ελλάδα αλλά και τον απεγκλωβισμό της κρίσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Γιατί όπως επαναλαμβάνουμε εδώ και 24 μήνες, το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό αλλά ευρωπαϊκό. Και σε αυτό το επίπεδο θα επιλυθεί.

Θέλω να πω δηλαδή ότι πλέον οι προτάσεις και οι πρωτοβουλίες μας αποδεικνύουν ακόμη και στους κακόπιστους που πιπιλάνε την γνωστή καραμέλα έλλειψης προτάσεων από την Αριστερά, ότι δεν πρόκειται για συνθήματα αλλά για ρεαλιστικές κατευθύνσεις που μπορούν να καταστήσουν τη χώρα μας αφετηρία για ευρύτερες αλλαγές στην Ευρώπη».

- Θα ζήσουν οι δικές μας γενιές τη ρεβάνς της Αριστεράς απέναντι στο ΠΑΣΟΚ; Θα δούμε το 1981 αντεστραμμένο, με την Αριστερά να απαλλοτριώνει την κοινωνική βάση του ΠΑΣΟΚ, όπως έκανε ο Ανδρέας Παπανδρέου με το ΚΚΕ, στα χρόνια της Αλλαγής;

«Στις κρίσιμες και δραματικές ώρες που βιώνει η κοινωνία μας, δεν έχουν θέση ρεβανσιστικές τάσεις. Το ζητούμενο, το επείγον σήμερα είναι η αναστροφή της πορείας μέσα από την άμεση διενέργεια εκλογών. Σήμερα η σύνθεση της Βουλής βρίσκεται σε καταφανή αναντιστοιχία με το λαϊκό αίσθημα, όπως αυτό αποτυπώνεται συστηματικά σε όλες τις δημοσκοπήσεις. ΠΑΣΟΚ και ΝΔ δεν εκφράζουν πλέον ούτε το… 1/5 των πολιτών… Παρόλα αυτά, από τη μια στο ΠΑΣΟΚ ασχολούνται με τη διαδοχή του κ. Παπανδρέου και από την άλλη η ΝΔ συνεχίζει τη σχιζοφρενική πολιτική της άσκησης συγκυβέρνησης και αντιπολίτευσης μαζί! Παράλληλα, μαζί με τον κ. Καρατζαφέρη ετοιμάζονται να δώσουν το «πράσινο φως» στα αποτελέσματα της δήθεν διαπραγμάτευσης που έκανε ο κ. Παπαδήμος και θα δώσουν τη χαριστική βολή στην κοινωνία μας για τις ερχόμενες δεκαετίες…»

- Η Αριστερά όμως ακριβώς στην κρίσιμη τούτη περίοδο εμφανίζεται κατακερματισμένη…

«Πράγματι. Οι ευθύνες των ηγεσιών της Αριστεράς είναι σήμερα ιστορικές. Η πρόταση που έχει απευθύνει ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, για αντιμνημονιακό μέτωπο παραμένει περισσότερο επίκαιρη από ποτέ.

Ο ιστορικός ηγέτης της ιταλικής Αριστεράς, Πιέτρο Ινγκράο έχει άλλωστε επισημάνει ότι η «αγανάκτηση δεν αρκεί», κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να αναλάβουμε κοινές πρωτοβουλίες προκειμένου αυτή η αγανάκτηση να αρθρωθεί σε σαφή πολιτικά προτάγματα και διεκδικήσεις. Και αυτό μπορεί να γίνει πολύ αποτελεσματικότερα από μια ενωμένη Αριστερά. Οι ηγεσίες του ΚΚΕ και της ΔΗΜΑΡ, που απορρίπτουν την πρόταση ενότητας χωρίς σοβαρά επιχειρήματα, είναι εκτεθειμένες όχι απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ αλλά στην ελληνική κοινωνία».

- Κλείνοντας τα μάτια και ατενίζοντας την Ελλάδα του μέλλοντός μας, η Ρένα Δούρου βλέπει…

«Θα ήθελε να δει μια κοινωνία να αναπτύσσεται, να ευημερεί, τους νέους να βρίσκουν δουλειά και να μην είναι αναγκασμένοι να ξενιτεύονται, τις νέες μητέρες να μπορούν να αφήσουν τα παιδιά τους στους βρεφονηπιακούς σταθμούς για να πάνε στη δουλειά τους, τα παιδιά να πηγαίνουν χορτασμένα στο σχολείο, τους μαθητές να διαβάζουν τα μαθήματά τους από βιβλία και όχι να ψάχνουν… cd, στις γωνιές των δρόμων της Αθήνας να μην βρίσκονται νεοάστεγοι. Φοβάμαι ωστόσο ότι πρόκειται για όνειρο. Το μέλλον που μας ετοιμάζουν, αν δεν υπάρξει ανατροπή, είναι σκοτεινό και τραγικό».

Δήλωση της Ρένας Δούρου, μέλους της Πολιτικής Γραμματείας, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής, για τα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής των Βρυξελλών:

«Στην Ευρώπη των 23 εκατομμυρίων ανέργων τα ζητήματα της ανάπτυξης και της απασχόλησης ήταν για άλλη μια φορά οι μεγάλοι χαμένοι μίας συνόδου κορυφής. Παρά το γεγονός ότι αποτελούσαν επισήμως κομμάτι της ατζέντας της συνόδου, τελικά, όπως διαφαινόταν άλλωστε, η συζήτηση επικεντρώθηκε στην υιοθέτηση του δημοσιονομικού συμφώνου που εγκαθιδρύει το γερμανικής έμπνευσης μοντέλο της σκληρής δημοσιονομικής πειθαρχίας, των κυρώσεων κατά των δημοσιονομικά απείθαρχων χωρών, του ‘χρυσού κανόνα’, των επεμβάσεων στα εσωτερικά των χωρών και το οποίο θα υπογράψουν 25 χώρες. «Η Μέρκελ νίκησε» είναι το σχόλιο της γαλλικής οικονομικής εφημερίδας Les Echos και αυτό φάνηκε και από το γεγονός της διάρκειας των συνεντεύξεων Τύπου της κ. Μέρκελ και του κ. Σαρκοζί. Εκείνη του γάλλου προέδρου, ο οποίος… εκθείασε το γερμανικό μοντέλο, ήταν συνοπτικότατη, κράτησε λίγα μόλις λεπτά, σε αντίθεση με αυτή της κυρίαρχης του ευρωπαϊκού παιχνιδιού σήμερα, της καγκελαρίου Μέρκελ, που εξήγησε αναλυτικά τις αποφάσεις σχετικά με το δημοσιονομικό σύμφωνο.
Την ίδια στιγμή η συνταγή δρακόντειας λιτότητας που προωθούν η γερμανική και γαλλική Δεξιά σε όλη την Ευρώπη, αρχής γενομένης από τη χώρα μας, αποδεικνύεται εν τοις πράγμασι αποτυχημένη. Μόλις χθες γινόταν γνωστό ότι στην Πορτογαλία το κόστος δανεισμού εκτινασσόταν ενώ η Ισπανία των 5 εκατομμυρίων ανέργων οδηγείται αναπόδραστα στην ύφεση.
Σε αυτό το πλαίσιο και παρά τις όποιες κακής ποιότητας σκηνοθεσίες εκφοβισμού των ελλήνων πολιτών (μέσα από το φάσμα της δημοσιονομικής επιτροπείας που είναι υπαρκτό εδώ και πάνω από έναν χρόνο), η ελληνική κοινωνία οδηγείται από τους Μέρκελ, Σαρκοζί, Παπαδήμο και τους υποστηρικτές της κυβέρνησής του, στην πρέσα της φτωχοποίησης και της εξαθλίωσης. Ο φετινός σκληρός χειμώνας της Αθήνας με τους νεοάστεγους και τους νεόφτωχους σε κάθε γωνιά της, είναι αποκαλυπτικός του μέλλοντος που σχεδιάζουν για εμάς χωρίς εμάς».

Αποσπάσματα συνέντευξης Ρένας Δούρου, μέλους της Πολιτικής Γραμματείας, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής Συνασπισμού, στο ραδιοσταθμό «Στο Κόκκινο», στους δημοσιογράφους Δ. Κουκλουμπέρη και Κ. Σαββόπουλο:

• Για τα γερμανικά σχέδια εκ νέου περιστολής της εθνικής κυριαρχίας μέσω αυξημένου δημοσιονομικού ελέγχου:

Να θυμηθούμε καταρχήν την αντιμετώπιση εκείνων που μόλις πριν από λίγους μήνες έθεταν το θέμα επιτροπείας: τους κατηγορούσαν για κινδυνολογία και λαϊκισμό. Και το τελευταίο 24ωρο διαπιστώνουμε αμηχανία των δημοσιογράφων μεγάλων ΜΜΕ και υποβάθμιση στις δηλώσεις των κυβερνητικών στελεχών. Παρά τις προσπάθειες του Βερολίνου χθες να υποβαθμίσει το θέμα, είναι βέβαιο ότι τέτοιες βλέψεις υφίστανται. Πρόκειται για αυτό που έχουμε, στο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΕΑ, επισημάνει εδώ και καιρό. Ότι δηλαδή πλέον στην κρίση την οικονομική επικάθεται και σοβαρή κρίση δημοκρατίας. Περιστέλλονται δικαιώματα των λαών, στην Ελλάδα και την Ιταλία ήλθαν στην εξουσία μη εκλεγμένοι πρωθυπουργοί, στην Ισπανία και την Πορτογαλία οι πολίτες ψήφισαν κόμματα που είχαν δεσμευθεί προεκλογικά ότι θα ακολουθήσουν την ίδια πολιτική λιτότητας… Τώρα έχουμε, αν τελικά επαληθευθούν οι σχεδιασμοί, άλλο ένα βήμα στην κατεύθυνση μείωσης της εθνικής κυριαρχίας. Σήμερα της Ελλάδας, αύριο άλλων δημοσιονομικά άτακτων χωρών. Θα έλεγα ότι μοιάζει με ένα κατήφορο που δεν έχει τέλος.
Απέναντι σε αυτούς τους σχεδιασμούς γίνεται έτσι επιτακτική η ανάγκη οι κοινωνίες, οι λαοί να αντιδράσουν, να αγωνιστούν, να αντισταθούν, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο κατά της δημοκρατικής υποχώρησης. Η οποία δεν θα είναι συγκυριακή, υπονομεύει κεκτημένα δεκαετιών σε εθνικό επίπεδο αλλά και όσα είχαν κατακτηθεί με πολλούς αγώνες και σε ευρωπαϊκό. Οι λαοί και οι κοινωνίες θέλω να πιστεύω ότι δεν έχουν πει την τελευταία τους λέξη.

• Για το όψιμο και υποκριτικό ενδιαφέρον της ηγεσίας της Ε.Ε. για την απασχόληση και την ανάπτυξη κατά την αυριανή σύνοδο κορυφής που θα θεμελιώσει τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη λιτότητα:

Δεν πρόκειται απλά για αντίφαση αλλά για συνειδητή μεθόδευση αποπροσανατολισμού των ευρωπαίων πολιτών. Μετά από δεκάδες συνόδους κορυφής και Γιούρογκρουπ σε αυτούς τους 24 μήνες πρωτοφανούς κρίσης, την εβδομάδα που πέρασε η κ. Μέρκελ πέρασε σε μια επικοινωνιακή αντεπίθεση, βάζοντας για πρώτη φορά στα χείλη της τις λέξεις «ανάπτυξη» και «απασχόληση». Μεταξύ άλλων είπε ότι πρέπει να αλλάξει και το εργατικό δίκαιο πανευρωπαϊκά και μάλιστα προς όφελος των νέων ευρωπαίων. Η αυριανή σύνοδος στις Βρυξέλλες λοιπόν χρησιμοποιεί φραστικά τα θέματα της ανάπτυξης και της απασχόλησης αλλά απλά για επικοινωνιακούς λόγους. Χαρακτηριστικό μάλιστα της μικρής σημασίας που δίνεται στην ανάπτυξη και την απασχόληση είναι και το γεγονός ότι όσα μέτρα έχουν διαρρεύσει, δεν συνοδεύονται από τους ανάλογους πόρους ώστε να είμαστε σίγουροι ότι δεν πρόκειται για κουβέντες του αέρα… Πρόκειται λοιπόν για τη χρυσόσκονη με την οποία οι Μέρκελ, Σαρκοζί και οι λοιποί ηγέτες της ΕΕ επιχειρούν να πασπαλίσουν τα πολύ σκληρά, για τους ευρωπαίους πολίτες, μέτρα που περιλαμβάνει το γερμανικής έμπνευσης δημοσιονομικό σύμφωνο. Ακριβώς οι λεπτομέρειες αυτού του συμφώνου της δρακόντειας δημοσιονομικής πειθαρχίας, με τις κυρώσεις, την επέμβαση στα εσωτερικά των χωρών αναφορικά με τους προϋπολογισμούς τους, θα συζητηθούν αύριο ενόψει της υπογραφής του συμφώνου στη σύνοδο που θα διεξαχθεί στις αρχές Μαρτίου.
Αυτό το διακρατικό σύμφωνο καταργεί κάθε μορφή του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου και συνιστά ταφόπλακα στις διεκδικήσεις των λαών. Είναι μάλιστα ενδεικτικό ότι η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων διοργανώνει σήμερα στις Βρυξέλλες Ημέρα Δράσης κατά του συμφώνου που ενισχύει τη λιτότητα. Μάλιστα η γενική γραμματέας της Συνομοσπονδάις, Μπερναντέτ Σεγκόλ δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να επιβάλλει μέτρα που δεν λειτουργούν, που βυθίζουν τις χώρες βαθύτερα στη κρίση και φτωχοποιούν όλο και περισσότερο κόσμο».
Να σας θυμίσω εδώ ότι οι άνεργοι στη χώρα μας πλησιάζουν πια το ένα εκατομμύριο, ότι στην Ισπανία έχουν περάσει τα πέντε εκατομμύρια και ότι στη Γαλλία πλησιάζουν τα τρία εκατομμύρια… Και βέβαια σε όλες τις χώρες εκείνοι που πλήττονται περισσότερο από την ανεργία είναι οι νέοι. Και οι νέοι δεν έχουν τίποτε να περιμένουν από την αυριανή σύνοδο.

• Για την υποκριτική απόφαση μη ένταξης της ελληνικής περίπτωσης στην ημερήσια διάταξη της συνόδου της 30ης Ιανουαρίου:

Το γεγονός αυτό δείχνει πρόθεση να παρουσιαστεί η ελληνική περίπτωση αποκομμένη από ό,τι συμβαίνει σήμερα και επηρεάζει συνολικά την Ευρωζώνη, τον πυρήνα της, τη Γαλλία και την Ιταλία. Σε τούτο έχουν όμως συμβάλλει τα μέγιστα και οι έλληνες κυβερνώντες. Οι εκλεγμένοι, όπως ο κ. Παπανδρέου και οι μη εκλεγμένοι, όπως ο κ. Παπαδήμος. Να εμφανιστεί δηλαδή ότι πρόκειται για ελληνικό και όχι για ευρωπαϊκό πρόβλημα και να αποκοπεί από τις περιπτώσεις της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας ή της Ιρλανδίας. Όπως και με ό,τι ισχύει και προανέφερα για το θέμα της απασχόλησης, πρόκειται περί τεράστιας υποκρισίας. Διότι το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό αλλά ευρωπαϊκό, συστημικό. Κάτι που ακόμη και σήμερα, 24 μήνες μετά, αρνούνται να το παραδεχθούν οι ευρωηγεσίες.
Εντωμεταξύ στην Ελλάδα είμαστε οι πρώτοι που πληρώνουμε το κόστος μιας ιδεολογικής εμμονής. Σήμερα το ζούμε εντονότερα με το πολύ κρύο, ενώ διεθνή μέσα, όπως η επιθεώρηση Lancet ή ο Γκάρντιαν, κάνουν λόγο για ανθρωπιστική κρίση, με άστεγους συμπολίτες μας να αναζητούν στέγη και τροφή στις παγωμένες γωνιές της Αθήνας. Νεοέλληνες, λοιπόν, νεόπτωχοι και νεοάστεγοι.
Την ίδια στιγμή στην κορυφή της εξουσίας, η εκτρωματική κυβέρνηση του μη εκλεγμένου πρωθυπουργού Παπαδήμου, και επιμένω σε αυτό, γιατί η κρίση της δημοκρατίας είναι εξίσου σημαντική με την κρίση της οικονομίας, καθώς δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη και απασχόληση μέσα σε αυταρχικό πλαίσιο διακυβέρνησης, επιμένει να συζητά – γιατί δεν μπορώ να πω σοβαρά ότι διαπραγματεύεται – με την Τρόικα τους όρους της κοινωνικής χρεοκοπίας της χώρας. Δηλαδή της νέας δανειακής σύμβασης που θα αυξήσει τον αριθμό των πολιτών που θα σπρώχνονται για μερικά λαχανικά, θα αυξήσει τους νεοάστεγους και τους νεόπτωχους στα παγκάκια και θα δέσει την Ελλάδα στο άρμα της λιτότητας τουλάχιστον ως το 2010, με το χρέος να εξακολουθεί να βρίσκεται σε μη βιώσιμα όρια, αφού θα είναι 120% του ΑΕΠ, στο επίπεδο του 2009. Θα περάσει το δίκαιο για το χρέος μας στο αγγλικό δίκαιο και θα φέρει επαχθέστερα μέτρα.
Παρόλα αυτά είναι σίγουρο ότι το ελληνικό ζήτημα θα συζητηθεί παρασκηνιακά. Κυρίως το θέμα του κουρέματος του χρέους και της νέας δανειακής σύμβασης. Αλλά οι διαρροές από ξένους δημοσιογράφους δεν είναι καθόλου καθησυχαστικές.

•Αναφορικά με το ρόλο κομπάρσου που παίζει το Παρίσι έναντι του Βερολίνου:

Αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη η γερμανίδα καγκελάριος ουσιαστικά χειρίζεται μόνη της τα ζητήματα της κρίσης. Αναφέρθηκα ήδη στην επικοινωνιακή αντεπίθεσή της, καθώς συνάντησε την εβδομάδα που πέρασε την κ. Λαγκάρντ, τον κ. Μπαρόζο, τον κ. βαν Ρομπέι και τον κ. Ραχόι και έδωσε συνέντευξη σε μεγάλες ευρωπαϊκές εφημερίδες. Ο κ. Σαρκοζί, ειδικά μετά από την υποβάθμιση του Παρισιού από τον οίκο Standard & Poor’s, είναι πολύ αποδυναμωμένος. Οι όποιες διαφοροποιήσεις του γάλλου υπουργού Οικονομικών Φρανσουά Μπαρουάν δεν αφορούσαν στην ουσία αλλά στην απόχρωση. Το Παρίσι στη συγκεκριμένη συγκυρία παίζει το ρόλο του κομπάρσου. Μάλιστα χθες έγινε γνωστό ότι η κ. Μέρκελ θα πάρει μέρος στην προεκλογική εκστρατεία του κ. Σαρκοζί. Αυτός είναι ίσως κι ένας τρόπος να τον ευχαριστήσει για την υποστήριξή του στα θέματα της κρίσης και την υποχώρησή του σε όλα.
Να θυμίσω εδώ ότι μέχρι σήμερα κανένα από τα αιτήματα του Παρισιού – για τα ευρωομόλογα, για την αλλαγή του ρόλου της ΕΚΤ – δεν έγινε δεκτό από το Βερολίνο που λέει «όχι» σε όλα… Επομένως αποκλείεται να περιμένουμε ουσιαστική διαφοροποίηση της γαλλικής πλευράς. Ως σήμερα η διαφοροποίηση είναι σε δελτία Τύπου και δηλώσεις, με την υπαναχώρηση να έρχεται μερικές ώρες μετά…

•Σχετικά με την ανάγκη δημιουργίας ενιαίου μετώπου των χωρών του νότου κατά της πολιτικής δημοσιονομικής πειθαρχίας και λιτότητας:

Να θυμίσω εδώ ότι όταν ο κ. Παπανδρέου περιφερόταν σε διάφορα διεθνή φόρα το 2010 όταν ήδη η χώρα είχε μπει στο ΔΝΤ, μια από τις βασικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ ήταν ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να επιδιώξει τη σύσταση μετώπου των χωρών του νότου, των περιβόητων «pigs», των «γουρουνιών», αν θυμάστε, κατά της πολιτικής λιτότητας και δημοσιονομικής πειθαρχίας, που μας είχαν επιβάλλει Γερμανία και Γαλλία. Τότε οι κ.κ. Παπανδρέου και Παπακωνσταντίνου, θεωρώντας ότι η κοινωνία είναι διεφθαρμένη, ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι τεμπέληδες και ότι θα πρέπει να πληρώσουμε μέχρι το τελευταίο ευρώ το χρέος, περιφέρονταν στα φόρα και στα διεθνή τηλεπαράθυρα, διαβεβαιώνοντας ότι η Αθήνα θα αποπληρώσει το σύνολο των χρεών της. Η Αθήνα θα μπορούσε λοιπόν να επιδιώξει σύσταση μετώπου των κυβερνήσεων χωρών του νότου κατά της πανευρωπαϊκής πολιτικής λιτότητας και δημοσιονομικής πειθαρχίας. Τώρα για να γίνει τούτο, γιατί η πρόταση αυτή παραμένει όσο ποτέ επίκαιρη, απαραίτητη προϋπόθεση θα ήταν να μπει τέλος το συντομότερο δυνατόν στην εκτρωματική, μη εκλεγμένη κυβέρνηση Παπαδήμου και να δημιουργηθεί ένας Νέος Συνασπισμός Εξουσίας, που θα έπαιρνε τις σχετικές πρωτοβουλίες, αφού καταργούσε πρώτα τις μνημονιακές πολιτικές.
Μέχρι τότε και πέραν αυτού, συνεργασία μπορεί να υπάρξει στο επίπεδο των συνδικάτων αλλά και στο επίπεδο των αριστερών κομμάτων – κάτι που ήδη γίνεται, μέσα από τη λειτουργία του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς και στα εθνικά κοινοβούλια των κομμάτων που μετέχουν σε αυτό και στην ευρωβουλή. Να πω εδώ ότι το ΚΕΑ στη διάρκεια των δύο ετών που διαρκεί η κρίση, έχει καταθέσει λεπτομερείς προτάσεις για την υπέρβασή της. Προτάσεις που δίνουν έμφαση και στο ζήτημα της δημοκρατίας για όλη την Ευρώπη και έρχονται σε ρήξη με το σημερινό μοντέλο καθώς αναφέρονται στην ακύρωση των μνημονιακών πολιτικών λιτότητας, τη διαγραφή του επαχθούς χρέους, την αλλαγή του ρόλου και της αποστολής της ΚΤΕ προκειμένου να δανείζει με μηδενικούς τόκους στα κράτη, αλλά και στην αναθεώρηση των ευρωσυνθηκών στην κατεύθυνση ακύρωσης των κριτηρίων «σταθερότητας», η οποία σήμερα τινάζει στον αέρα την ευρωζώνη και την ΕΕ, ακύρωσης των κριτηρίων λοιπόν για τον πληθωρισμό, το χρέος, το έλλειμμα. Τα κριτήρια αυτά πρέπει να αντικατασταθούν με κριτήρια για την απασχόληση, την ανάπτυξη, για να ανοίξει ο δρόμος για τις δημόσιες επενδύσεις. Γιατί όπου υποχωρούν οι δημόσιες επενδύσεις, δεν μπορούν να αντικατασταθούν από τις ιδιωτικές επενδύσεις ή την ιδιωτική κατανάλωση.

Συνέντευξη της Ρένας Δούρου, Εθνος της Κυριακής, 30 Ιανουαρίου 2011

1. Οι Σύνοδοι Κορυφής διαδέχονται η μία την άλλη, χωρίς μέχρι τώρα απτά αποτελέσματα. Τι αναμένετε από τη Σύνοδο της Δευτέρας;
Οι ευρωπαίοι πολίτες δεν μπορούν να περιμένουν κάτι από αυτούς τους ανεπαρκείς ηγέτες και την πολιτική ιδεολογικής πειθαρχίας στο μοντέλο λιτότητας που εφαρμόζουν. Πρόκειται για την αποτυχημένη συνταγή που ζούμε στο πετσί μας στη χώρα μας, με το φαύλο κύκλο λιτότητας – ύφεσης – αύξησης του χρέους, που έχει οδηγήσει την Ελλάδα στο να κατέχει τα πρωτεία στους άνεργους και τους άστεγους! Αυτό το μοντέλο θέλει η γερμανική και η γαλλική Δεξιά να γενικευθεί σε όλη την Ευρώπη: λιτότητα διαρκείας και μαζική φτωχοποίηση. Αυτό θα προσπαθήσουν να περάσουν.

2. Η Γερμανίδα καγκελάριος έδωσε τον τόνο, λέγοντας ότι θα πρέπει οι ευρωπαίοι ηγέτες να επικεντρωθούν στην ανάπτυξη και την απασχόληση, συνδέοντάς τα όμως και με την ελαστικοποίηση της εργασιακής νομοθεσίας στην ΕΕ. Ποιό είναι το σχόλιό σας;
Είναι προφανές πως έχουν βάλει στο μάτι τον 13ο και 14ο μισθό και τις συλλογικές συμβάσεις. Αν όμως για την έλλειψη ανάπτυξης και για το χρέος ευθύνονταν το μισθολογικό κόστος, μεγαλύτερη ανάπτυξη και απασχόληση θα συναντούσαμε σε χώρες όπως η Μπουργκίνα Φάσο, όπου οι μισθοί είναι ψίχουλα, κάτι που βέβαια δεν συμβαίνει. Μάλιστα, η Γερμανίδα καγκελάριος υποστηρίζει τώρα ότι το εργατικό Δίκαιο πρέπει να γίνει πιο ευέλικτο αλλά για «καλό σκοπό»: προς όφελος των νέων ανθρώπων… Τη δόξα της φαίνεται ότι ζήλεψε η κ. Διαμαντοπούλου, η υπουργός «Παιδείας άνευ βιβλίων»: μετά από το νεολογισμό «Πασόκ πλας», εσχάτως πλούτισε την ελληνική γλώσσα με τη λέξη …ευελφάλεια, χρυσώνοντας τη μετάφραση του flexicurity, την εργασιακή ανασφάλεια που τσακίζει τους νέους.
Μήπως θα ήταν προτιμότερο να μπουν σε «εργασιακή εφεδρεία», η Μέρκελ και ο Σαρκοζί, μαζί και η κ. Διαμαντοπούλου;

3. Μετά τις αλλεπάλληλες υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας χωρών, και την de facto αποδυνάμωση των μηχανισμών διάσωσης, ποιά είναι τα όπλα που πιστεύετε ότι διαθέτει πλέον η ΕΕ για την αντιμετώπιση της κρίσης;
Η ΕΕ μπορεί να αντιμετωπίσει τη σημερινή συστημική κρίση, που αγγίζει πλέον την καρδιά της Ευρωζώνης, την Ιταλία, τη Γαλλία, μόνο με ρήξη με τη σημερινή πολιτική λιτότητας και δημοσιονομικής πειθαρχίας. Θα πρέπει να πέσουν μερικά ταμπού. Ενδεικτικά αναφέρω: γιατί η ΕΚΤ να δανείζει φθηνά τις τράπεζες και όχι τα κράτη; Άμεσα να αλλάξει η αποστολή και η λειτουργία της, με παράλληλη διαγραφή μεγάλου μέρους του χρέους, συνολικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Εκείνο που χρειάζεται είναι η αλλαγή μοντέλου και όχι τα κούφια λόγια.

Δήλωση Ρένας Δούρου, μέλους της Πολιτικής Γραμματείας, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής, σχετικά με την ομολογία αποτυχίας αναφορικά με την περίπτωση της Ελλάδας από πλευράς της Άγκελα Μέρκελ:

«Η καθυστερημένη ομολογία αποτυχίας από την πλευρά της καγκελαρίου Μέρκελ αλλά και άλλων αξιωματούχων, όπως ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Μόντι, σχετικά με την περίπτωση της Ελλάδας, συνιστά πρόκληση για την κοινωνία. Ενόψει της συνόδου κορυφής της 30ης Ιανουαρίου, ‘αίφνης’ οι υπεύθυνοι της ραγδαίας φτωχοποίησης της ελληνικής κοινωνίας – οι χθεσινές εικόνες χιλιάδων ανθρώπων στο Σύνταγμα να περιμένουν να πάρουν τα λαχανικά που μοίρασαν οι αγρότες της Βοιωτίας, παρέπεμπαν στην… Κατοχή – ανακαλύπτουν ‘αδυναμία χειρισμού’ της ελληνικής περίπτωσης (Μέρκελ) ή ομολογούν ότι… έπεσαν έξω στην ύφεση (Ντράγκι). Λειτουργούν δηλαδή ως σχολιαστές των ίδιων τους των αποφάσεων που τροφοδοτούν ακριβώς τον καταστροφικό φαύλο κύκλο της λιτότητας – ύφεσης – χρέους, που έχουν επιβάλλει στη χώρα μας. Η στάση τους δεν είναι μόνο πρόκληση αλλά συνιστά ύβρη! Από θύτες θέλουν να μετατραπούν σε… αντικειμενικούς σχολιαστές του καταστροφικού τους έργου ενώ παράλληλα εμμένουν, όπως η κ. Μέρκελ, στην εξοντωτική των κοινωνιών, συνταγή τους: δημοσιονομική πειθαρχία, κυρώσεις, περαιτέρω περιορισμός εθνικής κυριαρχίας, απόρριψη ευρωομολόγων, απόρριψη αλλαγής ρόλου και αποστολής της ΕΚΤ. «Αιδώς Αργείοι»; Όχι: «Αιδώς Αχρείοι!»

Της Ρένας Δούρου

Ξαφνικά και αναπάντεχα έφυγε ο σκηνοθέτης που αποτύπωσε στο φιλμ με τον πιο εμβληματικό τρόπο την ιστορία και την τραγωδία της σύγχρονης Ελλάδας. Ο δημιουργός του Θιάσου, του Μεγαλέξανδρου, του Βλέμματος του Οδυσσέα, έφυγε αφήνοντας ανολοκλήρωτη την τριλογία που είχε ξεκινήσει. Αφήνει όμως πίσω του μια τεράστια κληρονομιά. Κληρονομιά – παρακαταθήκη για όλους όσοι πιστεύουμε ότι ο πολιτισμός αποτελεί μια σύγχρονη μορφή παρέμβασης στα κοινωνικά ζητήματα και όχι μια αποστεωμένη, αισθητική προσέγγιση. Γιατί ο Θόδωρος Αγγελόπουλος δεν έκανε απλά κινηματογράφο αλλά πολιτική πράξη. Δεν γύριζε απλά ταινίες αλλά δίδασκε τα μαθήματα εκείνα της Ιστορίας που συνιστούν την απάντηση στη βαθιά άγνοια και την παραχάραξη. Χωρίς να διεκδικεί απολυτότητες, αναδείχθηκε στον σύγχρονο κορυφαίο έλληνα δημιουργό που μετέφερε, στην παγκόσμια κινηματογραφική γλώσσα, την ουσία θεμελιωδών, πανανθρώπινων ερωτημάτων για το νόημα της ύπαρξης, την Ιστορία…
Σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία, αισθανόμαστε όλοι βαριά την ορφάνια της μεγάλης απώλειας.

Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στο Modern Diplomacy / www.presscode.gr, 24 Ιανουάριου 2012

Τη νέα αμυντική στρατηγική των ΗΠΑ για την επόμενη 10ετία παρουσίασε στις 5 Ιανουαρίου ο πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα, από το Πεντάγωνο. Μείωση του αριθμού των δυνάμεων, αναδιάρθρωση των πεδίων ενδιαφέροντος με έμφαση στην περιοχή Ασίας – Ειρηνικού, εγκατάλειψη του δόγματος των δύο παράλληλων πολέμων, είναι μερικά από τα βασικά σημεία του αμυντικού δόγματος. Το δόγμα αυτό συνιστά τα πρώτα βήματα των ΗΠΑ στον κόσμο της μετά από την 11η Σεπτεμβρίου 2001, περιόδου και αξίζει να σημειωθεί ότι μειώνεται το αμερικανικό ενδιαφέρον για την Ευρώπη, που βρίσκεται πίσω από τις περιοχές Ασίας – Ειρηνικού, Μέσης Ανατολής ή Βόρειας Αφρικής. Κεντρικό ρόλο καλείται να παίξει ένα νέο ΝΑΤΟ με τη μορφή μιας «smart defense» – χαρακτηρισμός που ήδη χρησιμοποιείται από τον γ.γ. της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, Άντερς Φογκ Ράσμουσεν.

Η νέα αυτή προσέγγιση έγινε απαραίτητη κυρίως για δύο λόγους. Καταρχήν, και τούτο είναι και το σημαντικότερο, λόγω της σοβαρής οικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ, μετά από την κρίση του 2008 (ας μη ξεχνάμε ότι τον περασμένο Αύγουστο για πρώτη φορά από το 1945 ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor’s υποβάθμιζε την αμερικανική οικονομία). Το δεδομένο αυτό, που οδηγεί σε σοβαρές περικοπές τον προϋπολογισμό, σε συνδυασμό με την κρατική εξυπηρέτηση υποχρεώσεων (σε ό,τι αφορά συντάξεις και την παροχή υπηρεσιών υγείας στο πλαίσιο προγραμμάτων όπως το Medicaid και το Medicare) που αφορούν στη γενιά των babyboomers (εκείνων που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν την περίοδο 1946 ως 1964), συνεπάγεται σοβαρότατη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών των ΗΠΑ, σε βαθμό που πλέον δεν θα είναι δυνατό να ασκούν την παρεμβατική εξωτερική πολιτική που ασκούσαν ως σήμερα. Δηλαδή την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και εκείνη που ακολούθησε μετά από την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Πρόκειται για τη θέση που αναπτύσσει στο βιβλίο του The Frugal Superpower (Public Affairs, 2010) ο καθηγητής Michael Mandelbaum. Χαρακτηριστικό και το γεγονός ότι πριν από λίγο καιρό ο τότε επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου, ναύαρχος Μάικ Μιούλεν έλεγε ότι το ίδιο το χρέος των ΗΠΑ συνιστά τη σοβαρότερη βραχυπρόθεσμη απειλή για την εθνική ασφάλεια. Υπολογίζεται ότι την επόμενη 10ετία ο αμυντικός προϋπολογισμός θα μειωθεί κατά 500 δις δολάρια…
Ο δεύτερος λόγος που κατέστησε απαραίτητη την αλλαγή του αμυντικού δόγματος των Αμερικανών ήταν η ανάγκη για μετάβαση στην, μετά τους πολέμους σε Ιράκ (πλήρης απόσυρση το 2011) και Αφγανιστάν (όπου η αποχώρηση θα ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια), περίοδο, με οργανωμένο τρόπο. Και τούτο μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από την προκλητικότητα του Ιράν, την κάθε άλλο παρά μετριοπαθή στάση της Κίνας, τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αλλά και τις νέες απειλές στον κυβερνοχώρο και το διάστημα.

Σήμερα λοιπόν, που η επιστροφή στην οικονομική ευημερία της χώρας θεωρείται από την Ουάσινγκτον ζωτικής σημασίας στρατηγική επένδυση, το νέο αμυντικό δόγμα δίνει σημασία στη ζώνη Ασίας – Ειρηνικού, με επίκεντρο την Κίνα. Το Πεκίνο, που είναι εταίρος και ανταγωνιστής, αποτελεί την κορυφαία πρόκληση για τις ΗΠΑ. Στο επίκεντρο πάντως εξακολουθεί να παραμένει η περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής, με βασικά σημεία αναφοράς την ασφάλεια του Ισραήλ και την απειλή που θεωρεί η Ουάσινγκτον ότι συνιστά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η ισλαμιστική απειλή παραμένει ενεργή, κυρίως στο Πακιστάν, στο Αφγανιστάν, την Υεμένη, τη Σομαλία καθώς και τη Νότιο Ασία και τη Μέση Ανατολή. Να σημειωθεί ότι μεταξύ των απειλών δεν συγκαταλέγονται η Βενεζουέλα ή η Κούβα. Επίσης, σύμφωνα με το νέο δόγμα, αποτελεί παρελθόν η παράλληλη διεξαγωγή πολέμων σε δύο μέτωπα. Πλέον ο στόχος είναι η διεξαγωγή μιας βασικής επιχείρησης κι ενδεχομένως, μιας δευτερεύουσας, μικρότερης εμβέλειας. Τέλος, μειώνεται αλλά διατηρείται η δυνατότητα πυρηνικής αποτροπής.
Το γεγονός ότι το ενδιαφέρον των ΗΠΑ στρέφεται σαφώς στην περιοχή Ασίας – Ειρηνικού και τους ντόπιους συμμάχους τους (όπως είναι η Ιαπωνία, η Νότιος Κορέα) και άλλες δυνάμεις – κλειδιά, όπως η Αυστραλία αλλά και η Ινδία (που πρόσφατα αγόρασε εξοπλισμό από τις ΗΠΑ), στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του Πεκίνου, σηματοδοτεί με τον πιο επίσημο τρόπο την ανακατάταξη των πεδίων του αμερικανικού ενδιαφέροντος, με την Ευρώπη να υποβαθμίζεται αισθητά. Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι αναφέρεται μετά από όλες τις χώρες της Ασίας – Ειρηνικού ενώ δεν γίνεται καμία ονομαστική αναφορά σε ευρωπαϊκή χώρα, ούτε καν στην «ειδική σχέση» των ΗΠΑ με τη Βρετανία.
Η Ουάσινγκτον θέτει ως προτεραιότητά της το ΝΑΤΟ (για «πολλαπλασιαστή ισχύος» έκανε λόγο ο Ομπάμα), το οποίο μπορεί να αλλάξει μετά από την αποχώρηση από το Αφγανιστάν και αναμένει από τους Ευρωπαίους να συνδράμουν σημαντικά στο «στρατηγικό βάρος», χωρίς όμως κάποιο αντάλλαγμα στο επίπεδο του πολιτικού ελέγχου της Συμμαχίας, το οποίο μονοπωλούν μέχρι σήμερα… Με άλλα λόγια, το μήνυμα είναι σαφές: οι ΗΠΑ αποδεσμεύονται από την Ευρώπη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.
Τελευταία παρατήρηση: μπορεί να μειώνονται οι στρατιωτικές δυνάμεις λόγω των οικονομικών δυσκολιών ωστόσο η βούληση της Ουάσινγκτον για ηγεμονεύοντα ρόλο παραμένει. Και για το σκοπό αυτό οι στρατιωτικές δαπάνες, που σήμερα αποτελούν το 40% των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών, θα παραμείνουν κολοσσιαίες. Τούτο σημαίνει ότι ο αμερικανικός αμυντικός προϋπολογισμός (530 δις δολάρια το 2012) θα συνεχίσει να υπερβαίνει εκείνους των δέκα χωρών που έχουν τις μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες, ως εγγύηση της δυνατότητας ηγεμόνευσης…

Δήλωση της Ρένας Δούρου, μέλους της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΝ, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής, σχετικά με τις διαδοχικές συναντήσεις εν όψει της συνόδου κορυφής της 30ης Ιανουαρίου

«Εν μέσω έντονης κακοφωνίας και με φόντο τη χειρότερη οικονομική κρίση από την ίδρυσή της, πορεύεται η ΕΕ προς τη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών στις 30 Ιανουαρίου, χωρίς όμως τίποτε να προδικάζει ότι αυτή θα σηματοδοτήσει ριζική αλλαγή στη μέχρι σήμερα ρότα της.

Μπορεί η καγκελάριος Μέρκελ να πολλαπλασιάζει τις συναντήσεις της στο Βερολίνο – την Κυριακή με την επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, τη Δευτέρα με τους Μπαρόζο και Βαν Ρομπέι, την Πέμπτη με τον ισπανό πρωθυπουργό Ραχόι – ωστόσο αυτή η κινητικότητα να προμηνύει κάτι θετικό για τους λαούς καθώς δεν αλλάζει ένα βασικό δεδομένο. Αυτό της εμμονής του Βερολίνου, της Κομισιόν, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ, στη στρεβλή προσέγγιση της συστημικής κρίσης. Στη λιτότητα που τροφοδοτεί την ύφεση και βαθαίνει το χρέος – στο φαύλο κύκλο που βιώνει πρώτη από όλες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, η ελληνική, η οποία φτωχοποιείται με πρωτόγνωρα ραγδαίους ρυθμούς.

Και η διαφαινόμενη «επιτυχία» των διαπραγματεύσεων για το PSI +, την οποία είναι βέβαιο ότι θα μας εμφανίσουν – ξανά – ως «εθνικό κατόρθωμα», όπως τη συμφωνία της 21ης Ιουλίου ή εκείνη της 26ης Οκτωβρίου, θα βαθύνει κι άλλο την τραγωδία που βιώνει σήμερα η Ελλάδα.

Η χρεοκοπία της κοινωνίας, το ξεπούλημα του εθνικού πλούτου και η παράδοση στις ορέξεις των πιστωτών μας, τα οποία προβλέπονται από τη νέα Δανειακή σύμβαση, που προωθεί προς ψήφιση η κυβέρνηση Παπαδήμου, στοχεύουν να βάλουν τους τίτλους τέλους για τις επόμενες γενιές.

Μόνο η αντίστασή μας και η εναλλακτική πολιτική της ανάπτυξης και της αλληλεγγύης μπορούν να βάλουν τέλος στα σχέδια αυτά».

TO ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝ, 24/1/2012

Δήλωση της Ρένας Δούρου, μέλους της Π.Γ του ΣΥΝ, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής σχετικά με τις διαδηλώσεις των Ρουμάνων πολιτών κατά της πολιτικής λιτότητας

Από τις 13 του μηνός, χιλιάδες Ρουμάνοι στο Βουκουρέστι και άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας διαδηλώνουν καθημερινά κατά της λιτότητας, των ιδιωτικοποιήσεων και της κεντροδεξιάς κυβέρνησης Μπασέσκου.

Οι Ρουμάνοι πληρώνουν σήμερα τις συνέπειες της συνταγής που επέβαλε στη χώρα τους το ΔΝΤ έναντι δανείου 20 δις ευρώ το 2009: μείωση κατά 25% των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων, μείωση κατά 15% των συντάξεων, αύξηση του ΦΠΑ από 19% στο 24%? Ο κατώτερος μισθός έφθασε έτσι τα 158 ευρώ το μήνα, ένας μέσος μισθός δεν ξεπερνά πλέον τα 350 ευρώ ενώ οι συντάξεις μετατράπηκαν σε ψίχουλα. Τέσσερα εκατομμύρια Ρουμάνοι έχουν μεταναστεύσει προς αναζήτηση δουλειάς. Τα λαϊκά και μεσαία στρώματα πληρώνουν ακριβά το τίμημα της λιτότητας.

Το σημερινό κίνημα των «Αγανακτισμένων» στη Ρουμανία είναι η απάντηση στην ίδια ανάλγητη πολιτική λιτότητας που εφαρμόζεται πλέον σε όλη την Ευρώπη, αρχής γενομένης από τη χώρα μας, προς όφελος των τραπεζών, των αγορών και των διεθνών κερδοσκοπικών κύκλων, στο πλαίσιο εφαρμογής του νεοφιλελεύθερου δόγματος της δημοσιονομικής πειθαρχίας, που προωθούν Γερμανία, Γαλλία, ΕΚΤ και ΔΝΤ. Ίδιες πολιτικές έχουν τα ίδια αποτελέσματα: ραγδαία φτωχοποίηση της κοινωνίας, εξαθλίωση λαϊκών και μεσαίων στρωμάτων. Στη Ρουμανία όπως στην Ελλάδα. Στην Πορτογαλία όπως στην Ιρλανδία. Στην Ιταλία όπως στην Ισπανία. «Φθάνει πια!»: το κοινό σύνθημα απέναντι στις ευρωηγεσίες που επιμένουν να κυβερνούν ενάντια στους λαούς τους!

ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝ, 19/1/2012

Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική εφημερίδα Ελεύθερη Ζώνη, 17 Ιανουαρίου 2011

Είναι γνωστή η ρήση ότι μπορεί τα νούμερα να ευημερούν ωστόσο οι άνθρωποι, πίσω από αυτά, δυστυχούν. Στην περίπτωση της χώρας μας ωστόσο τα μαύρα, κατάμαυρα νούμερα ταυτίζονται με την καταχνιά που έχει πλακώσει σήμερα την ελληνική κοινωνία, κάνοντας εξαιρετικά επίκαιρο το πραγματικό (και όχι εκβιαστικό όπως αυτά που θέτουν οι κρατούντες, Παπαδήμος σήμερα, Παπανδρέου χθες) το δίλημμα: χρεοκοπούμε ή σωζόμαστε.

Όλα δυστυχώς δείχνουν ότι συνειδητά η εκτρωματική κυβέρνηση του μη εκλεγμένου Λουκά Παπαδήμου, με τη στήριξη ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΛΑΟΣ, έχει επιλέξει να χρεοκοπήσουμε αφού εφαρμόζει με επιμέλεια τη συνταγή που φτωχοποιεί και εξαθλιώνει την κοινωνία μας με απίστευτα ραγδαίους ρυθμούς.

Τις τελευταίες ημέρες είδαν το φως της δημοσιότητας έρευνες που μέχρι σήμερα αφορούσαν χώρες του τρίτου κόσμου. Οι διαπιστώσεις τους είναι καταπέλτης: η ανεργία διογκώνεται αλματωδώς, πλήττοντας κυρίως νέους και γυναίκες ενώ το φαινόμενο της φτώχειας εξαπλώνεται ραγδαία, την ώρα που πολλές οικογένειες και ελληνικά νοικοκυριά δεν μπορούν πλέον να αντεπεξέλθουν ούτε στις βασικές τους ανάγκες… Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία την Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, που αφορά στις συνθήκες διαβίωσης – προσοχή εδώ – του… 2010, το 20,1% του πληθυσμού της Ελλάδας απειλείται από τη φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό, δηλαδή πρόκειται για 3.030.900 άτομα. Απειλούνται περισσότερο οι άνεργες γυναίκες, τα μονογονεϊκά νοικοκυριά με τουλάχιστον ένα παιδί, τα νοικοκυριά με έναν ενήλικο άνω των 65 ετών, τα νοικοκυριά με τρεις ή περισσότερους ενήλικους με παιδιά και τα παιδιά βρεφικής ηλικίας ως 17 ετών.

Την ίδια στιγμή η ανεργία παίρνει εφιαλτικές διαστάσεις: οι άνεργοι τον Οκτώβριο του περασμένου χρόνου ξεπέρασαν τις 903.000, με τους νέους, ηλικίας μέχρι 34 ετών να παραμένουν τα μεγάλα θύματα της κρίσης, γυρίζοντας την Ελλάδα στη δεκαετία του 1950! Τα πρόσφατα στοιχεία της Στατιστικής Αρχής καταγράφουν ανεργία 18,2% τον Οκτώβριο του 2011 έναντι 13,5% τον αντίστοιχο μήνα του 2010 ενώ το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ μιλά για “κραχ ανεργίας” τη χρονιά που μόλις ξεκίνησε, θεωρώντας ότι αυτή θα αγγίξει το 23%, αν συμπεριληφθεί και η εφεδρεία. Ωστόσο οι φόβοι είναι ότι στην πραγματικότητα το ποσοστό ανεργίας θα φτάσει το εφιαλτικό…. 28%, που σημαίνει 1.5 εκατομμύριο ανέργους ενώ αναφορικά με τους νέους θα εκτοξευθεί στο… 44%! Η δε παρατεινόμενη ύφεση (επί τέσσερα συνεχόμενα χρόνια, η Ελλάδα βιώνει τη χειρότερη ύφεση από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου) ή η υποτονική ανάπτυξη θα δώσουν στην κατάσταση αυτή μόνιμο χαρακτήρα τουλάχιστον ως το 2014.

Αν σε αυτή την κατάσταση προσθέσει κανείς τις σαρωτικές αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, με τις προωθούμενες μεταρρυθμίσεις σχετικά με την κατάργηση του κατώτατου μισθού, την κατάργηση του 13ου και του 14ου, κ.α., τις επερχόμενες απολύσεις στο Δημόσιο (ως το 2015, 150 χιλιάδες εργαζόμενοι στη δημόσιο θα απολυθούν), που τροφοδοτούν το φαινόμενο των “εργαζόμενων φτωχών” (δηλαδή εκείνων δηλαδή που με περιστασιακές δουλειές ή κακοπληρωμένες, ανασφάλιστες δουλειές δεν καταφέρνουν να τα βγάλουν πέρα), αντιλαμβάνεται ότι δεν μιλάμε απλά για “κρίση”. Αλλά για ανθρωπιστική καταστροφή, με συνέπειες παρεμφερείς με εκείνης μεγάλης φυσικής καταστροφής. Με άλλα λόγια, βρισκόμαστε μπροστά σε ένα ανθρωπιστικό τσουνάμι, πρωτόγνωρο για χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης…

Και πραγματικά δεν χρειάζεται καν να διαβάσουμε τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής υπηρεσίας ή του ΙΝΕ, για να αντιληφθούμε το μέγεθος της καταστροφής: όσοι δεν τη βιώνουμε ήδη στο πετσί μας, χάνοντας τη δουλειά μας ή βλέποντας το εισόδημά μας να μειώνεται δραστικά, δεν έχουμε παρά να ρίξουμε μια ματιά γύρω μας. Πλέον στα παγκάκια των ισχνών αθηναϊκών πάρκων κοιμούνται άστεγοι, που πλέον λόγω του κρύου αφήνουν εκεί και την τελευταία τους πνοή, ενώ οι στοές των κτιρίων στο κέντρο προσφέρουν κι αυτές πρόχειρο καταφύγιο σε όσους δεν έχουν που την κεφαλήν κλίναι – και ο αριθμός τους αυξάνεται με τρομακτικούς ρυθμούς, καθώς πλέον δεν πρόκειται για “περιθωριακές” περιπτώσεις.

Πλέον το περιθώριο παύει να είναι περιθώριο – έχει αρχίσει να καλύπτει όλο και μεγαλύτερα τμήματα της κοινωνίας. Και αυτό συνιστά την πολιτική επιλογή της κυβέρνησης Παπαδήμου, τη χρεοκοπία μας και όχι τη σωτηρία μας!

«Κουβεντιάζοντας» – 30 συγκλονιστικές συνεντεύξεις, σπάνιες φωτογραφίες και ντοκουμέντα

Θα μιλήσουν ο συνθέτης Νίκος Κατσαρός, ο δημοσιογράφος Αλέξανδρος Βέλλιος, η Ρένα Δούρου Σύμβουλος εκδόσεων, πολιτική αναλύτρια και η δημοσιογράφος Σοφία Βούλτεψη

Τετάρτη 18 Ιανουαρίου 2012 - 19.00 μ.μ
Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Μοσχάτου-Ταύρου
Κωνστ/λεως & Σολωμού, Μοσχάτο

Δήλωση της Ρένας Δούρου, μέλους της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΝ, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής, σχετικά με την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Γερμανίας, Γκίντο Βεστερβέλε στην Αθήνα

«Ποιος ήταν ο πραγματικός σκοπός της επίσκεψης του Γκίντο Βεστερβέλε, του χειρότερου πολιτικού της Γερμανίας, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, χθες στην Αθήνα; Ποιο ήταν το αντικείμενο των συνομιλιών που είχε με τον μη εκλεγμένο πρωθυπουργό Λ. Παπαδήμο, τον υπουργό Εξωτερικών και αντιπρόεδρο της Ν.Δ. Στ. Δήμα και τον πρόεδρο της Ν.Δ. Αντ. Σαμαρά;

Η στιγμή της επίσκεψης – λίγα 24ωρα πριν την έλευση των εκπροσώπων της Τρόικας κι ενώ η διαπραγμάτευση για την ανταλλαγή ομολόγων (PSI) κρέμεται από μια κλωστή – κάθε άλλο παρά ανώδυνη ήταν. Ο Γκίντο Βεστερβέλε βρέθηκε στην Αθήνα προκειμένου να λάβει τις διαβεβαιώσεις που απαιτεί το Βερολίνο ότι θα τηρηθούν οι δεσμεύσεις που προκύπτουν από τις συνόδους της 26ης Οκτωβρίου και της 9ης Δεκεμβρίου σχετικά με τη νέα δανειακή σύμβαση. Αυτή που θα αλυσοδέσει την οικονομία και την κοινωνία στο άρμα της λιτότητας τουλάχιστον μέχρι το? 2020. Έως ότου δηλαδή το χρέος πάει στο 120% του ΑΕΠ, δηλαδή μη βιώσιμο, στα όρια του? 2009!

Ο κ. Βεστερβέλε δεν έκρυψε τίποτε όταν, μετά από τη συνάντησή του με τον έλληνα ομόλογό του, κ. Στ. Δήμα, έκανε λόγο για ανάγκη εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων, της δημοσιονομικής πειθαρχίας και των κυρώσεων. Της εφαρμογής δηλαδή της συνταγής που έχει εμπράκτως χρεοκοπήσει καθώς η κρίση όχι μόνο δεν υποχωρεί αλλά βαθαίνει πλήττοντας το σύνολο των χωρών της Ευρωζώνης. Οι υποβαθμίσεις από τους οίκους αξιολόγησης της περασμένης Παρασκευής (Γαλλίας, Αυστρίας, κ.α.) ήσαν ενδεικτικές της αποτυχίας αυτής.

Η δε άποψη του Γκ. Βεστερβέλε για ίδρυση ευρωπαϊκών οίκων αξιολόγησης κινείται σε λάθος κατεύθυνση καθώς το θέμα δεν είναι η ίδρυση νέων οίκων αλλά η κατάργησή τους καθώς συνιστούν τμήμα του κερδοσκοπικού μηχανισμού που τροφοδοτεί και επωφελείται των κρίσεων?

Η Ελλάδα, όπως και οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ των οποίων οι κοινωνίες δοκιμάζονται σκληρά από τον φαύλο κύκλο της λιτότητας – ύφεσης – χρέους, δεν χρειάζονται τέτοιου είδους υποστήριξη. Χρειάζονται ρήξη με τη νεοφιλελεύθερη ορθοδοξία και την εφαρμογή μιας διαφορετικής πολιτικής στην κατεύθυνση της ανάπτυξης, των δημόσιων επενδύσεων και της απασχόλησης».

TO ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝ, 16/1/2012

Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στο www.aixmi.gr, 15 Ιανουαρίου 2011

Παρακολουθώντας κανείς τα πολιτικά τεκταινόμενα σήμερα στη χώρα μας έχει την αίσθηση του déjà vu. Για πολλοστή φορά τίθεται από τους κρατούντες ένα ήδη γνωστό δίλημμα: «αν δεν αποδεχθείτε την οικονομική, κοινωνική, ανθρωπιστική καταστροφή που σας επιβάλλουμε, θα… καταστραφείτε!». «Ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε», «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα», «μνημόνιο ή χρεοκοπία», «μεσοπρόθεσμο ή τανκς» και βεβαίως «ευρώ ή δραχμή»: όλα τα ακούσαμε τους τελευταίους 24 μήνες.

Ωστόσο, η ειρωνεία είναι ότι σήμερα ισχύει πράγματι ένα δίλημμα, που σε αντίθεση με εκείνα που θέτουν οι κρατούντες, είναι πραγματικό, όχι εκβιαστικό: ή τους αφήνουμε να συνεχίσουν την πολιτική χρεοκοπίας μας ή τους ανατρέπουμε και σωζόμαστε! Γιατί μέχρι τώρα τα διλήμματα των κρατούντων δεν έχουν δύο «εναλλακτικά» σκέλη: ζητούν από τον ασθενή να επιλέξει αν θα πεθάνει από καρδιακή προσβολή ή από καρκίνο!

Και η σημερινή, αναντίστοιχη με το λαϊκό αίσθημα, κυβέρνηση του μη εκλεγμένου Λ. Παπαδήμου συνεχίζει και θα συνεχίσει προεκλογικά την ίδια τακτική, που οδηγεί σε φτωχοποίηση και περαιτέρω συντριβή των κοινωνικών δικαιωμάτων. Και τούτο για τους εξής λόγους. Πρώτον, η προεκλογική χρήση ενός διλήμματος υποτίθεται ότι θέτει με εμφατικό τρόπο τον ψηφοφόρο στη θέση εκείνου που έχει (δήθεν) τη δύναμη να επιλέγει μεταξύ δύο εναλλακτικών. Η απάντηση σε ένα δίλημμα δεν είναι μια απλή προσχώρηση σε ένα σύνθημα (π.χ. «Δικαιοσύνη», «ισότητα», «αλλαγή», κ.ά.) αλλά η συμμετοχή στα τεκταινόμενα. Δεύτερον, η «κρουστικότητα». Ένα διλημματικό σλόγκαν αποτελεί το όνειρο κάθε επικοινωνιακού επιτελείου: είναι σαφές, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα σε όλη τη γκάμα των ΜΜΕ, και εντυπώνεται εύκολα στο μυαλό των πολιτών, είτε το αποδεχθούν είτε όχι… Επίσης, η πλευρά που το χρησιμοποιεί αναγκάζει τις υπόλοιπες να τοποθετηθούν επ’ αυτού. Τέλος, τρίτον, ένα εκφοβιστικό δίλημμα έχει πολλαπλάσιο αντίκτυπο από ένα «απλό». Έτσι, το δίλημμα «δραχμή ή ευρώ», που χρησιμοποιείται ήδη και θα χρησιμοποιηθεί κατά κόρον από την κυβερνητική μνημονιακή παράταξη ενόψει εκλογών, στόχο έχει να φοβίσει τον πολίτη, υποβάλλοντας του την αναγκαιότητα περισσότερων θυσιών προκειμένου να «παραμείνουμε στο ευρώ» πάση θυσία. Οι πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού Παπαδήμου, της υπουργού Διαμαντοπούλου, του κυβερνητικού εκπροσώπου Καψή, της επιτρόπου Δαμανάκη, φανερώνουν του λόγου το αληθές. Έτσι, όπως δήλωσε ο ελέω τραπεζών πρωθυπουργός κ. Παπαδήμος, δεν υπάρχουν πλέον κοινωνικά κεκτημένα ούτε και κόκκινες γραμμές, αν πρόκειται για τη διάσωση της πατρίδας! Ιδού λοιπόν πώς διαγράφεται το δίλημμα: ή υποχωρείτε σε όλα ή καταστρέφεται η πατρίς!

Σήμερα που στην Ελλάδα τα ποσοστά ακραίας φτώχειας καλπάζουν, η κρουστικότητα του διλήμματος, όπως το θέτει το μνημονιακό στρατόπεδο, εξατμίζεται. Οι πάντες αντιλαμβάνονται ότι δεν πρόκειται περί διλήμματος αλλά περί ωμού, αναίσχυντου εκβιασμού, που δεν αφορά καν τη διάσωση της χώρας αλλά συγκεκριμένων συμφερόντων: του κεφαλαίου, των τραπεζών, των αγορών!

Σήμερα, μετά από δύο χρόνια κρίσης, τέσσερα χρόνια συνεχούς ύφεσης, κράχ ανεργίας (πάνω από 20%), διάλυσης των κοινωνικών παροχών, συρρίκνωσης μισθών και συντάξεων, χιλιάδων λουκέτων σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πραγματικό δίλημμα: ή συνεχίζουμε την ίδια αδιέξοδη πολιτική ή εφαρμόζουμε μια εναλλακτική πολιτική που θα βγάλει τη χώρα από την κρίση και θα κινηθεί προς ενός νέου τύπου ανάπτυξη, στην κατεύθυνση των κοινωνικών αναγκών.

Όντως οι πολίτες καλούνται να απαντήσουν σε ένα δίλημμα, που όμως δεν τίθεται με τους όρους του μνημονίου αλλά με τους όρους της βαθιά λαβωμένης κοινωνίας. Εκείνους του ενός εκατομμυρίου ανέργων, των χιλιάδων νέων που πρέπει να μεταναστεύσουν για να βρουν δουλειά, των χιλιάδων μικρομεσαίων εμπόρων που καταστράφηκαν, των συνταξιούχων που στα στερνά τους πρέπει να επιλέξουν αν θα αγοράσουν φάρμακα ή φαγητό, των νεαρών μητέρων που βιώνουν στο πετσί τους την κατάρρευση των υποδομών (όπως οι βρεφονηπιακοί σταθμοί), κοκ.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η Αριστερά δεν καλείται απλά να δώσει «άλλη μία» μάχη, αλλά τον κρίσιμο αγώνα για να γυρίσει σελίδα η χώρα. Στα ψευτοδιλήμματα και τους εκβιασμούς της κυρίαρχης, καθεστωτικής λογικής, ας απαντήσουμε δίνοντας δύναμη στην Αριστερά των προτάσεων, οι οποίες σπάνε το φαύλο κύκλο της λιτότητας – ύφεσης – χρέους.

- Για την αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου, ώστε την κρίση να την πληρώσουν αυτοί που την δημιούργησαν και να διαμορφωθεί ένα δίχτυ κοινωνικής προστασίας.

- Για ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα με στόχο την ανάκαμψη της οικονομίας, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και τον οικολογικό μετασχηματισμό της παραγωγής.

- Για διεθνείς συνεργασίες και συμμαχίες, με πρώτη επιδίωξη την ανατροπή της σημερινής αντίληψης του νεοφιλελεύθερου μοντέλου ευρωπαϊκής ενοποίησης, και για την επανίδρυση της ευρωπαϊκότητας στη λογική της ευρωπαϊκής συνεργασίας.

Αυτές οι προτάσεις είναι ο δρόμος της σωτηρίας έναντι της χρεοκοπίας των Παπαδήμου και λοιπών.

“Η υποβάθμιση της Γαλλίας, που χάνει το τριπλό της Α καθώς και άλλων οκτών χωρών της Ευρωζώνης, από τον οίκο αξιολόγησης Standard & Poor’s, κάνει φανερή τη στρεβλή πολιτική που ακολουθούν οι δεξιές ηγεσίες της Γερμανίας και της Γαλλίας για την επίλυση της κρίσης.

Η τελευταία, παρόλες τις διαδοχικές, δήθεν “ιστορικές” συνόδους κορυφής και διμερείς συναντήσεις σε Βερολίνο και Παρίσι, γιγαντώνεται, πλήττοντας πλέον την καρδιά της Ευρωζώνης. Το ευρώ συνεχίζει την καθοδική του πορεία, η Ευρωζώνη εξακολουθεί να βρίσκεται σε πτωτική περιδίνηση ενώ παράλληλα οι κοινωνίες, στις οποίες έχει επιβληθεί λιτότητα διαρκείας, αποσυντίθενται.

Η υποβάθμιση της Γαλλίας δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο ή αποτυχία ειδικά της πολιτικής Σαρκοζί αλλά συνολική χρεοκοπία του νεοφιλελεύθερου μοντέλου.

Η λύση της κρίσης, που δεν είναι πια χρέους αλλά ανάπτυξης, δεν θα δοθεί από τους οίκους αξιολόγησης, που έχουν πλέον ταυτιστεί με την επιβολή μέτρων λιτότητας που τροφοδοτούν την ύφεση με τα γνωστά, για τη χώρα μας, καταστροφικά αποτελέσματα. Αλλά από τη ρήξη με τη μέχρι σήμερα πολιτική προς την κατεύθυνση των μόνων Α που μετράνε για τους πολίτες: της Ανάπτυξης, της Απασχόλησης, της Αλληλεγγύης”.

Δήλωση Ρένας Δούρου, μέλους της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΝ, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής, σχετικά με δήλωση του Ιταλού πρωθυπουργού κατά της λιτότητας:

«Σήμερα ο Μάριο Μόντι, ενόψει της τριμερούς συνάντησης Ιταλίας, Γερμανίας, Γαλλίας στις 20 του μηνός, δήλωσε ότι 1ον: αντιτίθεται σε περισσότερη λιτότητα, 2ον: είναι κατά επιπλέον κυρώσεων στις δημοσιονομικά απείθαρχες χώρες και 3ον: ζήτησε από την ΕΚΤ μια πιο «χαλαρή στάση». Η Ευρώπη «δεν είναι μόνο δημοσιονομική πειθαρχία» δήλωσε, ζητώντας να επικεντρωθούν οι ευρωπαϊκές προσπάθειες στην τόνωση της ανάπτυξης.
Δεν πρόκειται για κάποια καινοφανή ή αριστερή προσέγγιση αλλά για μια πρόταση κοινής λογικής, που δεν είναι καν σίγουρο ότι θα εφαρμοστεί.
Όμως την ίδια στιγμή στη χώρα μας ο κ. Παπαδήμος και οι συνέταιροί του (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΛΑΟΣ) στην εκτρωματική κυβέρνησή του, επιδίδονται σε φραστικές ακροβασίες, ασκήσεις ισορροπίας (στηρίζοντας αλλά και αντιπολιτευόμενοι παράλληλα την κυβέρνηση) προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος. Να περάσουν δηλ. οι εκβιασμοί της Τρόικας, των τραπεζιτών και των αγορών προκειμένου: να καταργηθεί ο κατώτατος μισθός, ο 13ος και ο 14ος, να ισοπεδωθεί πλήρως ότι έχει απομείνει αναφορικά με την προστασία των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα, μετά από την συντριβή εκείνων του δημοσίου. Την ώρα που η ελληνική κοινωνία φτωχοποιείται με ραγδαίους ρυθμούς (π.χ. φαινόμενο αστέγων που πεθαίνουν στην Αθήνα και όχι μόνο), ούτε καν περνάει από το μυαλό του Παπαδήμου και των λοιπών κρατούντων ότι μπορεί να υπάρξει πολιτική κατά της λιτότητας. Μια διαφορετική πολιτική από τη σημερινή. Πειθήνια ακολουθούν τη χρεοκοπημένη πολιτική της πιο σκληρής ιδεολογικής δεξιάς στην Ευρώπη. Στο δίλημμα χρεοκοπία ή σωτηρία, επιλέγουν συνειδητά τη χρεοκοπία της κοινωνίας!»

Αποσπάσματα συνέντευξης της Ρένας Δούρου, μέλους της Π.Γ. του ΣΥΝ, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής, στον ρ/σ «105,5 Στο Κόκκινο», στον Κ. Σαββόπουλο για τις τελευταίες εξελίξεις στην ευρωζώνη και τον Γ. Μπαράκ.

Οι συναντήσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη συζήτησεις άνευ αντικρύσματος

Πράγματι, εκείνο που παρατηρούμε είναι αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε ‘πατέντα’ του 2011. Δηλαδή επαναλαμβανόμενες διμερείς συναντήσεις, είτε μεταξύ Μέρκελ και Σαρκοζί είτε ενός από τους δύο με άλλους παράγοντες της πολιτικό-οικονομικής σκηνής. Η μόνη διαφορά είναι ότι μέχρι και τη σύνοδο της 9ης Δεκεμβρίου δεν γινόταν καθόλου λόγος για ανάπτυξη, σήμερα οι δύο ηγέτες αρχίζουν να αναφέρονται στην ανάπτυξη και την απασχόληση. Πρόκειται όμως για λόγια άνευ αντικρύσματος. Το δίδυμο Μέρκελ – Σαρκοζί μετά από πάνω από 24 μήνες κρίσης, την οποία μάλιστα οι ίδιοι επιδείνωσαν με τις αποτυχημένες επιλογές τους, αντιδρά και αργά και με ανεπάρκεια καθώς βρίσκεται πλέον πολύ πίσω από τις διαλυτικές της ευρωζώνης εξελίξεις. Και η επιβίωση της ευρωζώνης λίγη σημασία θα είχε αν δεν είχε να κάνει με την επιβίωση των ευρωπαϊκών κοινωνιών.
Οι όποιες ιδέες λοιπόν των δύο δεξιών ηγετών πέσουν στο τραπέζι από δω και στο εξής, είναι καταδικασμένες σε αποτυχία, για τον απλούστατο λόγο ότι κινούνται στην τροχιά της λάθος πολιτικής τους που προκαλεί και επιτείνει τον φαύλο κύκλο της λιτότητας – ύφεσης – χρέους. Στο πλαίσιο αυτό, με σύμφωνα τύπου «Ευρώπη +» («Ευρώπη συν») και δημοσιονομικές συμφωνίες σαν κι αυτή που αποφασίστηκε στις 9 Δεκεμβρίου, τα οποία δίνουν έμφαση στην ανταγωνιστικότητα και τη δημοσιονομική πειθαρχία, οι οποίες ακριβώς ακυρώνουν κάθε είδους διαφορετικής πολιτικής που θα οδηγήσει σε ανάπτυξη και απασχόληση. Στην καλύτερη περίπτωση οι ηγέτες της δεξιάς επιχειρούν να χρυσώσουν το χάπι για να περάσουν τις ισοπεδωτικές τους πολιτικές στις κοινωνίες και στη χειρότερη, συνειδητά παραπλανούν, χωρίς να έχουν καμία πρόθεση να αλλάξουν ριζικά πολιτική ρότα.

Νικολά Σαρκοζί: ο «πρόεδρος της αύξησης της αγοραστικής δύναμης των Γάλλων»

Ο κύριος Σαρκοζί, όπως άλλωστε και η κυρία Μέρκελ δεν δρουν στη βάση του θυμικού τους ή της ιδιαίτερης ιδιοσυγκρασίας τους, αλλά στη βάση πολιτικών προγραμμάτων και ιδεολογιών. Και πολύ συχνά πολίτες, δημοσιογράφοι και πολιτικοί κάνουμε το λάθος αναπαράγοντας έναν στερεοτυπικά εθνικιστικό λόγο να προσωποποιούμε τις πολιτικές αθωώνοντας κατευθύνσεις και επιλογές.
Και σήμερα λοιπόν στην Ευρώπη παρατηρούμε το εξής: ενώ είναι η μόνη περιοχή του κόσμου που βρίσκεται αντιμέτωπη με την ύφεση – σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και την Κίνα – οι ηγεσίες των δύο χωρών, που θεωρούνται η «ατμομηχανή» της επιμένουν τυφλά σε μια αποτυχημένη πολιτική: εκείνη της σκληρής λιτότητας και της επιβολής της δημοσιονομικής πειθαρχίας, σύμφωνα με τη νεοφιλελεύθερη αντίληψη που τους διακατέχει.
Σε ό,τι αφορά στον Νικολά Σαρκοζί πράγματι το έργο του την τελευταία 5ετία είναι απολύτως αρνητικό. Εξελέγη με στόχο να γίνει ο «πρόεδρος της αύξησης της αγοραστικής δύναμης» των Γάλλων, και οι Γάλλοι βλέπουν την ακρίβεια να καλπάζει, την ανεργία να διογκώνεται ενώ ήδη υφίστανται τις συνέπειες δύο διαδοχικών πακέτων λιτότητας φέτος, του Αυγούστου και του Νοεμβρίου. Ο στόχος πλέον του δεξιού προέδρου είναι, προκειμένου να έχει κάποιες πιθανότητες επανεκλογής τον Απρίλιο, να διατηρήσει η Γαλλία τα 3 Α της χρηματοπιστωτικής της ικανότητας. Για το λόγο αυτό ο γάλλος πρόεδρος κάνει ό,τι μπορεί για να ικανοποιήσει, όχι τους Γάλλους πολίτες αλλά τις αγορές. Από αυτές ελπίζει στην πολιτική του επιβίωση. Η επιβίωση όμως του Σαρκοζί θα σημάνει την περαιτέρω συντριβή του επιπέδου ζωή των Γάλλων.
Γι’ αυτό και οι τελευταίοι, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, ετοιμάζονται να του δείξουν την έξοδο από το Προεδρικό Μέγαρο των Ηλυσίων.

Μοιραία η εμμονή του Βερολίνου

Μπορεί το γερμανικό μοντέλο να ευημερεί, δεν ευημερούν όμως οι γερμανοί εργαζόμενοι που βλέπουν τους μισθούς τους καθηλωμένους εδώ και πάνω από δέκα χρόνια και τις κοινωνικές παροχές να φθίνουν. Και όλα τούτα στο βωμό της μεγιστοποίησης των εξαγωγών. Το τραγικό είναι ότι το μοντέλο αυτό, που η Γερμανία επιχειρεί να επιβάλλει σε όλη την Ευρώπη μέσω του «χρυσού κανόνα» της δημοσιονομικής πειθαρχίας και της επιβολής αυτόματων κυρώσεων, έχει ημερομηνία λήξεως. Και αυτή η ημερομηνία λήξεως βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με την επιδείνωση της κρίσης, που ήδη έχει πλήξει την Ιταλία και αγγίζει τη Γαλλία. Η επιτυχία του γερμανικού μοντέλου των τεράστιων πλεονασμάτων προϋποθέτει τα ελλείμματα των οικονομιών του νότου. Αν το σύστημα καταρρεύσει συνολικά, όπως ακριβώς συμβαίνει αυτή τη στιγμή, η Γερμανία δεν θα βγει αλώβητη.
Με άλλα λόγια, η εμμονή του Βερολίνου, η οποία πηγάζει από ιδεολογική προσκόλληση στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο αλλά και τον καθαρά γερμανικό φόβο της επιστροφής σε έναν υψηλό πληθωρισμό, η εμμονή λοιπόν του Βερολίνου να μην προχωρήσει στην αναδόμηση του ευρωπαϊκού μοντέλου σε νέες, βιώσιμες βάσεις, μέσα από σημαντικές μεταρρυθμίσεις, όπως αυτή της ΕΚΤ, στην κατεύθυνση της ανάπτυξης και της απασχόλησης, στην κατεύθυνση δηλαδή ενός ριζικά διαφορετικού μοντέλου, θα αποβεί μοιραία.
Όχι όμως μόνο για το Βερολίνο αλλά και για τους ευρωπαϊκούς λαούς γενικότερα.

Η Ελλάδα αποδέκτης εκβιαστικών τελεσιγράφων

Όπως φάνηκε και στην πρόσφατη συνάντηση στο Βερολίνο, των Μέρκελ και Σαρκοζί, η γραμμή πλεύσης των δανειστών μας και των πολιτικών τους πατρώνων δεν έχει αλλάξει : σκληρός εκβιασμός μέχρι τέλους. Και ποιο θα είναι αυτό το τέλος;
Η πλήρης εξαθλίωση της κοινωνίας μας, μέσα από τη χαριστική βολή της κατάργησης του κατώτατου μισθού, της πλήρους διάλυσης των εργασιακών σχέσεων, μετά το δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, στο όνομα της ανταγωνιστικότητας και της
συρρίκνωσης του κόστους εργασίας.
Με άλλα λόγια σήμερα, οι έλληνες πολίτες βρίσκονται μπροστά σε ένα δίλημμα ζωής για τις επόμενες δεκαετίες: ή θα χρεοκοπήσουμε εξαιτίας της καταστροφικής πολιτικής της Τρόικας που στηρίζουν οι κκ Παπαδήμος, Παπανδρέου, Σαμαράς, Καρατζαφέρης, ή θα σωθούμε, στέλνοντάς τους ένα ισχυρό μήνυμα απόρριψης στις κάλπες. Ή χρεοκοπούμε ή σωζόμαστε. Και τούτη τη φορά δεν πρόκειται για ένα από τα τόσα εκβιαστικά διλήμματα που έθετε η κυβέρνηση Παπανδρέου και συνεχίζει να θέτει η κυβέρνηση Παπαδήμου. Αλλά για ένα δίλημμα ζωής ή θανάτου για την ελληνική κοινωνία. Η εκτρωματική κυβέρνηση πρέπει να απομακρυνθεί μια ώρα αρχύτερα από την εξουσία. Όσο μένει, τόσο περισσότερο χρεοκοπούμε. Όσο μένει τόσο περισσότερο καταστρεφόμαστε. Αυξάνεται η φτώχεια και η ανεργία. Βιώνουμε πρωτόγνωρα φαινόμενα δραστικής φτωχοποίησης. Όλα αυτά θα επιδεινώνονται όσο παραμένει η κυβέρνηση Παπαδήμου στην εξουσία. Η μόνη λύση είναι η ανατροπή της μέσα από τις κάλπες.

Συγχωροχάρτι στον Γ. Μπαράκ

Η άφιξη στη χώρα μας του Γιεχούντ Μπαράκ, υπουργού Άμυνας του Ισραήλ δεν περιποιεί τιμή στην ελληνική κυβέρνηση. Ο Μπαράκ ευθύνεται για το θάνατο εκατοντάδων αμάχων κατά την ισραηλινή εισβολή στη Λωρίδα της Γάζας, στα τέλη Δεκεμβρίου 2008 αρχές 2009. Ευθύνεται για τη φονική επίθεση των ισραηλινών κομάντο κατά του στολίσκου της Ελευθερίας, τον Μάιο του 2010. Η επίθεση αυτή είχε προκαλέσει το θάνατο εννέα τούρκων ακτιβιστών και σήμανε την ψύχρανση των σχέσεων Ισραήλ και Τουρκίας.
Είναι δυνατόν ο όποιος στόχος αναβάθμισης των σχέσεων της Ελλάδας με το Ισραήλ να αγνοεί το γεγονός ότι η κυβέρνηση αυτή του Ισραήλ «αγνοεί» με τη σειρά της συστηματικά τα δικαιώματα των Παλαιστινίων, παραβιάζει κάθε έννοια του διεθνούς δικαίου, δεν διστάζει να εξαπολύει κάθε λίγο «στοχευμένες επιθέσεις», όπως τις χαρακτηρίζει στη Λωρίδα της Γάζας;
Αντί των συναντήσεων αυτών με υψηλόβαθμους ισραηλινούς αξιωματούχους, η ελληνική κυβέρνηση θα ήταν προτιμότερο να επιχειρούσε να οικοδομήσει μια στέρεα εξωτερική πολιτική φιλίας με τους γείτονές της στην ταραγμένη λεκάνη της νοτιο-ανατολικής Μεσογείου, λαμβάνοντας υπόψη της την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου – ακριβώς δύο τομείς στους οποίους έχει αποτύχει οικτρά, όπως καταγγέλουν διεθνείς οργανισμοί και ΜΚΟ – η κυβέρνηση Νετανιάχου. Ποιος ο λόγος η κυβέρνηση Παπαδήμου να δίνει τέτοιου είδους εύκολα συγχωροχάρτια;

Τρεις παρατηρήσεις:

Πρώτον, η συνεχιζόμενη πρακτική των διμερών συναντήσεων των ηγετών Γαλλίας και Γερμανίας συνιστά άρνηση της συλλογικής λειτουργίας της ΕΕ και περιφρόνηση των κανόνων της δημοκρατίας και της ισοτιμίας στον καθορισμό της κοινής πολιτικής, κυρίως μέσα από αντιπροσωπευτικούς θεσμούς όπως είναι η Ευρωβουλή. Στο πλαίσιο της τακτικής αυτής οι υπόλοιπες χώρες καταδικάζονται να επιλέξουν μεταξύ δύο ρόλων: του κομπάρσου ή του χειροκροτητή με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον της ΕΕ…

Δεύτερον, οι δεξιοί ηγέτες της Γερμανίας και της Γαλλίας στη σημερινή, πολλοστή τους συνάντηση, συνέχισαν την ‘πατέντα’ των αποτυχημένων πολιτικών της λιτότητας που επιτείνουν την ύφεση, βαθαίνουν το χρέος, οδηγούν σε πτώση το ευρώ, σε διάλυση την Ευρωζώνη και στην εξαθλίωση τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Η επίκληση της ανάπτυξης και της απασχόλησης σε συνδυασμό με το σύμφωνο «Ευρώπη +», την ανταγωνιστικότητα και τη δημοσιονομική πειθαρχία, συνιστά μεν το γερμανικό μοντέλο του ντάμπινγκ των μισθών και των εργαζόμενων φτωχών στο βωμό της μεγιστοποίησης των εξαγωγών, δεν αποτελεί ωστόσο τη διέξοδο από το τούνελ της κρίσης διαρκείας των κοινωνιών.

Τρίτον, σε ό,τι αφορά στη χώρα μας, ουδέν νεώτερον στον ορίζοντα. Οι δύο ηγέτες ήσαν σαφείς στον συνεχιζόμενο ωμό εκβιασμό στον οποίο έχει υποκύψει και η κυβέρνηση Παπαδήμου: πλήρης αποδοχή των όρων (περί μείωσης κατώτατου μισθού, κ.α.) της Τρόικα, της συνόδου της 26ης Οκτωβρίου για την αναδιάρθρωση του χρέους, προκειμένου να καταβληθεί η επόμενη δόση. Εμμονή δηλαδή στην αποτυχημένη πολιτική που θέλει τον ασθενή να πεθαίνει… θεραπευμένος!

Με όλα τούτα, οι ευχές των δύο για ‘καλή χρονιά’ μόνο σαν σύντομο ανέκδοτο μπορούν να εκληφθούν!

To Γραφείο Τύπου ΣΥΝ, 9/1/2012

Της Ρένας Δούρου, Η Αυγή της Κυριακής, 8 Ιανουαρίου 2012

Οι απαρχές ενός χρονίζοντος προβλήματος και οι αφετηρίες της «γονιδιακά λαβωμένης» Κυπριακής Δημοκρατίας

HEINZ A RICHTER, Ιστορία της Κύπρου, τόμος πρώτος (1878 – 1949), μτφρ. Κ. Σαρρόπουλος, σελ. 806
HEINZ A RICHTER, Ιστορία της Κύπρου, τόμος δεύτερος (1950 – 1959), μτφρ. Χ. Παπαχρήστου, σελ. 1019

Είναι γνωστή η φράση του Ουίνστον Τσώρτσιλ σχετικά με τα Βαλκάνια, ότι δηλαδή έχουν την τάση να παράγουν περισσότερη ιστορία απ’ όση μπορούν να καταναλώσουν. Το ίδιο θα μπορούσε να ειπωθεί και για το «χρυσοπράσινο φύλλο το ριγμένο στο πέλαγο», την Κύπρο, η οποία από μόνη της συμπυκνώνει ολόκληρα κομμάτια που άπτονται της σύγχρονης ιστορίας της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής. Αποτελεί «τόπο» ανάλυσης, παράδειγμα εφαρμογής θεωριών διεθνών σχέσεων σχετικά με την επίλυση βαθιών και πολυεπίπεδων κρίσεων, σε συνδυασμό με τις επιδιώξεις και τα συμφέροντα μεγάλων δυνάμεων, από τον 19ο αιώνα έως σήμερα. Το μείγμα όλων αυτών εκρηκτικό αλλά και εξόχως περίπλοκο, για όλους ανεξαιρέτως τους δρώντες παράγοντες: τις δύο κυπριακές κοινότητες, τις μητέρες-πατρίδες, τις ηγέτιδες δυνάμεις, τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.

Ο Τζωρτζ Χιλ, το 1952, στο κεφαλαιώδες έργο του A history of Cyprus, έγραφε πως «όποιος θέλει να γίνει και να παραμείνει Μεγάλη Δύναμη στην Ανατολή πρέπει να έχει στα χέρια του την Κύπρο». Αυτό προτάσσει ο γερμανός ιστορικός Χάιντς Α. Ρίχτερ, στον πρώτο τόμο της δικιάς του Ιστορίας της Κύπρου, ένα έργο που αναμένεται να ολοκληρωθεί σε τέσσερις τόμους. Το εγχείρημά του έχει όλα τα εχέγγυα για να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την ιστορία του νησιού, για δύο λόγους: πρώτον, για το γεγονός ότι ο Ρίχτερ, που είναι βαθύς γνώστης της ελληνικής και της κυπριακής ιστορίας, καθώς και της βρετανικής παρεμβατικότητας, επέλεξε την αναλυτική χρονολογική εξιστόρηση της ιστορίας της Κύπρου, καταδεικνύοντας έτσι το πώς ένα καταρχήν κλασικό αποικιοκρατικό πρόβλημα μετατράπηκε με το πέρασμα του χρόνου σε διακρατική διένεξη (Ελλάδα/Κύπρος – Τουρκία), με σοβαρές διεθνείς παραμέτρους, σε μια από τις πιο «εκρηκτικές» περιοχές του κόσμου, τη λεκάνη της νοτιο-ανατολικής Μεσογείου. Δεύτερον, για την αποτελεσματική χρήση διασταυρούμενων πηγών, που προσφέρουν στο έργο πληρότητα, καθιστώντας παράλληλα την ανάγνωσή του ενδιαφέρουσα. Τούτο σημαίνει ότι ο Ρίχτερ «φωτίζει» από διαφορετικές οπτικές γωνίες τις στιγμές που καθόρισαν την κυπριακή ιστορία, με τέτοιο τρόπο ώστε ο αναγνώστης να έχει την αίσθηση ότι διαβάζει όχι κάποιο «στεγνό» ιστορικό σύγγραμμα αλλά ένα ιστορικό διήγημα, με πρωταγωνιστές/ήρωες που βρίσκονται αντιμέτωποι με εξελίξεις, κυπριακές μεν, οι οποίες ωστόσο τροφοδοτούνται από διεθνείς αντιθέσεις, στις οποίες τελικά εγγράφονται, ως αναπόσπαστο μέρος τους.

Έτσι, η κυπριακή ιστορία, ειδικά όπως την περιγράφει ο Ρίχτερ, ξεχωρίζει για δύο λόγους: καταρχήν λόγω της γεωστρατηγικής θέσης του νησιού και δεύτερον λόγω του γεγονότος ότι, σε αντίθεση με άλλα χρονίζοντα διεθνή ζητήματα, στην Κύπρο έπαιξαν ανέκαθεν πρωταγωνιστικό ρόλο όχι τόσο οι ιδέες ή τα κινήματα αλλά οι ισχυρές προσωπικότητες που τα ενσάρκωναν – και τούτο αφορά όλα τα μέρη, ελληνοκύπριους, τουρκοκύπριους, βρετανούς, αφορά προσωπικότητες πρώτης και δεύτερης τάξης, όλους σχεδόν όσοι είχαν κάποιου είδους παρέμβαση στα τεκταινόμενα του νησιού, από την εποχή της μετάβασης από την οθωμανική κυριαρχία στην αποικιακή βρετανική κτήση, έως σήμερα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι τα πρόσωπα ήσαν εκείνα που καθόρισαν αποκλειστικά τις τύχες του νησιού: υφίσταται, και αυτό αναδεικνύεται από την εμπεριστατωμένη περιγραφή/ανάλυση του γερμανού ιστορικού, μια σχέση αλληλεπίδρασης των πρωταγωνιστικών προσωπικοτήτων με τη γεωστρατηγική θέση του νησιού.

Η τελευταία είναι αυτή που σε μεγάλο βαθμό έχει καταστήσει την Κύπρο, και συνακόλουθα το «κυπριακό» όπως το ξέρουμε σήμερα, ένα περίπλοκο, πολυεπίπεδο πρόβλημα, που συγκαταλέγεται μαζί με εκείνο του Κασμίρ ή και την ισραηλινο-παλαιστινιακή διένεξη στην κατηγορία των χρονιζόντων θεμάτων, τα οποία πλέον η διεθνής κοινότητα τείνει να αντιμετωπίζει ως «άλυτα», μέσω «ειδικών απεσταλμένων», «μέτρων δημιουργίας εμπιστοσύνης», «ενδιάμεσων λύσεων», κ.ο.κ.

Οι Βρετανοί αποικιοκράτες, που είχαν νοικιάσει το νησί από την οθωμανική αυτοκρατορία, στα τέλη του 19ου αιώνα, στο πλαίσιο του Μεγάλου Παιγνίου και της αντιπαράθεσής τους με την τσαρική Ρωσία, προκειμένου να εξασφαλίσουν την ασφαλή οδό προς τις Ινδίες, στις αρχές του 20ού αιώνα έκαναν κάποιες σκέψεις για παραχώρηση της Κύπρου στην Ελλάδα (σελίδες 164 έως το 198 του α’ τόμου), κυρίως λόγω της μετατροπής της Αιγύπτου σε προτεκτοράτο τους. Ωστόσο, η σημασία της Κύπρου θα επανέλθει στο προσκήνιο την εποχή του Ψυχρού πολέμου, όταν ο βρετανικός λέων είναι αναγκασμένος να οπισθοχωρήσει παντού, εγκαταλείποντας υπό την πίεση των αντι-αποικιοκρατικών κινημάτων (Ινδία, Παλαιστίνη, Αίγυπτος, κ.α.) τις κτήσεις του. Στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, η απώλεια της Αιγύπτου (ύστερα από την εθνικοποίηση το 1956 της διώρυγας του Σουέζ από τον Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ) σφραγίζει την τύχη της Κύπρου, καθώς το βρετανική επιτελείο θα την επιλέξει ως την καλύτερη και ασφαλέστερη λύση για την εγκατάσταση των βάσεών της, προκειμένου να ελέγχει την ανατολική Μεσόγειο.

Το έργο του Ρίχτερ ξεχωρίζει και λόγω της σφαιρικότητάς του, δηλαδή του γεγονότος ότι δεν περιορίζεται σε μια γεωπολιτική ανάλυση αλλά τη συνδυάζει με τις εξελίξεις στο εσωτερικό του νησιού, τον τρόπο δηλαδή που οι Βρετανοί, κυρίως από το 1949 και ύστερα, χρησιμοποίησαν την τακτική του «διαίρει και βασίλευε», προκειμένου να διατηρήσουν την επικυριαρχία τους σε μια τόσο κρίσιμης σημασίας περιοχή. Ο γερμανός ιστορικός, στους δύο πρώτους τόμους, εξετάζει το πώς, έως τις αρχές της δεκαετίας του 1950, η βρετανική κυβέρνηση απλά εκμεταλλευόταν τις υφιστάμενες διαφορές ελληνοκυπρίων και τουρκοκυπρίων, και το πώς, λόγω των εντάσεων που δημιούργησε ο Ψυχρός Πόλεμος μεταξύ των δύο στρατοπέδων (ΗΠΑ και Βρετανίας / ΕΣΣΔ και δορυφορικών κρατών), κυρίως μετά τη διεθνοποίηση του κυπριακού το 1954, μαζί με τις εσωτερικές αντιθέσεις χρησιμοποιεί εργαλειακά και το χαρτί της Τουρκίας, παραβιάζοντας τις συμφωνίες της Λοζάννης κι επαναφέροντας στο παιχνίδι την Άγκυρα. Ωστόσο, όπως εύστοχα παρατηρεί ο Ρίχτερ, το παιχνίδι αυτό, αν και αρχικά φάνηκε να ευνοεί το Λονδίνο, εντέλει του γύρισε μπούμερανγκ, καθώς πλέον δεν μπορούσε να αποφασίζει μόνο του για το κυπριακό, αλλά θα έπρεπε να παίρνει υπόψη του τις επιδιώξεις και τους στόχους της Άγκυρας. Το κυπριακό αρχίζει έτσι να αποκτά τις διαστάσεις της διεθνούς, πολύπλευρης και πολυεπίπεδης διένεξης που γνωρίζουμε σήμερα.

Παράλληλα, ο Ρίχτερ, με πολύ μαεστρία και με χρήση πλήθους πηγών (βιογραφιών, αυτοβιογραφιών, ιστορικών βιβλίων, κρατικών ντοκουμέντων, κ.ά.) περιγράφει και τον τρόπο με τον οποίο αυτό το πρόβλημα μεταξύ των δύο κοινοτήτων καταλήγει πρόβλημα μεταξύ των δύο μητέρων-πατρίδων. Ενδεικτικά, μπορεί να αναφερθεί η ίδρυση του Ανορθωτικού Κόμματος Εργαζόμενου Λαού, του ΑΚΕΛ (στον α’ τόμο η λεπτομερής περιγραφής της μετάβασης από ένα ΚΚΚ των 60 μελών στο νέο σχήμα), και ο τρόπος που το νέο κόμμα θα υιοθετήσει (β’ τόμος) τη θέση υπέρ της «ένωσης και μόνο ένωσης» με την Ελλάδα, ύστερα από την παρακίνηση/επιβολή του Νίκου Ζαχαριάδη, ο οποίος στα τέλη του 1948 οραματιζόταν «μια ελεύθερη Κύπρο σε μια ελεύθερη Ελλάδα». Ο γερμανός ιστορικός περιγράφει λοιπόν την εξέλιξη της κατάστασης μετά από τη λήξη του Εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα και τις συνέπειες στην κυπριακή πολιτική σκηνή, με έμφαση στις σχέσεις ΑΚΕΛ και της συντηρητικής εθναρχίας, φωτίζοντας παράλληλα το ρόλο του υπομνήματος του «Εθνικού Απελευθερωτικού Συνασπισμού» που υιοθέτησε το κόμμα τον Νοέμβριο του 1949 και απέστειλε στο Σ.Α. του Ο.Η.Ε., ανοίγοντας «μια νέα σελίδα στην ιστορία της Κύπρου, γιατί αποτέλεσε το πρώτο βήμα για τη διεθνοποίηση του προβλήματος» (σελ. 30, στο β’ τόμο).

Ταυτόχρονα, η μελέτη του Ρίχτερ δεν εστιάζει μόνο στο νησί: φωτίζει και τα τεκταινόμενα στη βρετανική πολιτική σκηνή, τον τρόπο που λαμβάνονται οι σχετικές αποφάσεις, υπό την πίεση του Τύπου αλλά και της κοινής γνώμης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η ιστορία του περιβόητου «ουδέποτε» του υφυπουργού Αποικιών του στέμματος, Χένρυ Χόπκινσον, στην ομιλία του στη Βουλή των Κοινοτήτων, στις 28 Ιουλίου του 1954. «Ορισμένα εδάφη της Κοινοπολιτείας ουδέποτε θα τύχουν πλήρους ανεξαρτησίας», δηλώνει, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων εντός κι εκτός Βουλής, εντός κι εκτός Βρετανίας. Στην Κύπρο αυτή θα ήταν η αφορμή για να καταγάγει ο Μακάριος την πρώτη του νίκη κατά της αποικιακής εξουσίας, μέσα από μια τεράστια συγκέντρωση που διοργάνωσαν ο ίδιος με το ΑΚΕΛ στις 22 Αυγούστου της ίδιας χρονιάς, με κεντρικό σύνθημα «Ένωση και μόνο Ένωση» (σελ. 180, β’ τόμος).

Εν κατακλείδι, το έργο του Ρίχτερ (αναμένονται ο γ’ τόμος για την περίοδο 1960-‘65 και ο δ’ έως το 1977) είναι πολύτιμο, γιατί η συνολική αντιμετώπιση του κυπριακού, από το 1878 και εντεύθεν, συμβάλλει στη χαρτογράφηση των αιτίων που το έχουν καταστήσει το δυσεπίλυτο, πολυεπίπεδο πρόβλημα που είναι σήμερα: πάνω στο υπέδαφος της αποικιοκρατίας έχουν προστεθεί η εθνοτική σύγκρουση των δύο κοινοτήτων, ο ελληνοκυπριακός (και αργότερα ελληνικός) αλυτρωτισμός, η ελληνοβρετανική διένεξη που θα μετεξελιχθεί σε τριμερή (μεταξύ Ελλάδας, Βρετανίας, Τουρκίας, με τις δύο τελευταίες να λειτουργούν σε ενιαίο μέτωπο). Ο β’ τόμος κλείνει με τις συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου, που ανοίγουν το δρόμο για την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας τον Αύγουστο του 1960. Ωστόσο, όπως παρατηρεί ο Ρίχτερ (σελ. 982), λόγω της δράσης της ΕΟΚΑ του Γρίβα (1955 – 1959), που έδωσε χαρακτηριστικά εμφυλίου στις αντιθέσεις των δύο κοινοτήτων, «η Κυπριακή Δημοκρατία ξεκινούσε την πορεία της με μια βαριά υποθήκη».

Δεν μπορεί κανείς παρά να αναμένει με ενδιαφέρον τους επόμενους τόμους, που θίγουν ακριβώς τη δύσκολη πορεία της γονιδιακά λαβωμένης Κυπριακής Δημοκρατίας.

Συνέντευξη στον Βαγγέλη Βιτζηλαίο

-Σε τι μπορεί να ελπίζει ο έλληνας πολίτης το 2012; Θα συνεχιστεί το «κατρακύλισμα στη βαρβαρότητα», κατά τη γνωστή ρήση του Ένγκελς;

Σήμερα, όλοι μας ζούμε στο πετσί μας, στην καθημερινότητά μας, αυτό που αορίστως ονομάζουμε «κρίση» και που εμπράκτως διαπιστώνουμε μέσα από το πλήρες ξεχαρβάλωμα όλων όσα συνιστούσαν ένα υποτυπώδες κοινωνικό κράτος. Οι οιωνοί για φέτος είναι χειρότεροι από πέρσι. Το «κατρακύλισμα στη βαρβαρότητα» όχι μόνο θα συνεχιστεί αλλά είναι σίγουρο πως θα επιδεινωθεί. Για παράδειγμα, σε προσωπικό επίπεδο, πολλές φίλες μου αναβάλλουν για αργότερα τη γέννηση ενός παιδιού, γιατί απλά δεν μπορούν να το μεγαλώσουν. Θα γνωρίζετε σίγουρα ότι βρεφονηπιακοί σταθμοί των δήμων κλείνουν, ότι οι νέες μητέρες δεν έχουν καμία κρατική στήριξη, κ.ά. Στο δε εργασιακό μου περιβάλλον -εργάζομαι σε εκδοτικό οίκο-, έρχομαι καθημερινά σε επαφή, στις τράπεζες, στις εφορίες, με ανθρώπους που έχουν φθάσει στα όριά τους: δεν μπορούν πλέον να πληρώνουν τα διάφορα χαράτσια, δεν μπορούν να καλύψουν τις άμεσες ανάγκες τους!
Την ίδια στιγμή, κι ενώ μισθοί και συντάξεις συρρικνώνονται, δεν έχει τέλος η φοροκαταιγίδα: μόνο στις αρχές του 2012 θα κληθούμε να πληρώσουμε 15 διαφορετικούς φόρους! Και να σκεφθείτε ότι ακόμη δεν έχει επιστρέψει η Τρόικα, που στις αποσκευές της φέρνει και άλλα αιτήματα περικοπών, μειώσεων μισθών, συντάξεων, κοινωνικών δαπανών… Σε αντίθεση με όσα έλεγε ο κ. Βενιζέλος, το βαρέλι δεν έχει πάτο! Και αυτό το ζούμε όλοι, στον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα.

-Οι δανειστές θα «εγκρίνουν» την προσφυγή στις κάλπες σε σύντομο χρονικό διάστημα;

Εκείνο που ενδιαφέρει τους δανειστές μας είναι η υιοθέτηση από τη χώρα μας της νέας δανειακής σύμβασης και του δεύτερου μνημονίου, το οποίο –απ’ ό,τι φημολογείται, αφού γιατί η κυβέρνηση το κρατά επτασφράγιστο μυστικό- είναι τρισχειρότερο από το πρώτο. Αν σκεφθεί κανείς την κοινωνική και ανθρωπιστική καταστροφή που έχει επιφέρει το πρώτο μνημόνιο που ψήφισε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, αντιλαμβάνεται τι θα σημάνει το δεύτερο. Μόλις λοιπόν η κυβέρνηση Παπαδήμου υπογράψει τη νέα σύμβαση που προέκυψε από τη ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής της 26ης Οκτωβρίου, και η χώρα βρεθεί χειροπόδαρα δεμένη στο άρμα της λιτότητας τουλάχιστον έως το 2020, τότε και μόνο τότε θα δοθεί ο λόγος στους πολίτες. Τυπικά από την κυβέρνηση Παπαδήμου, ουσιαστικά από την Τρόικα, που θα έχει ολοκληρώσει το «έργο» της.

-Δεδομένων των υψηλών ποσοστών -αθροιστικά- των κομμάτων της Αριστεράς στις δημοσκοπήσεις, υπάρχει δυνατότητα γεφυρών συνεργασίας ανάμεσά τους;

Συστηματικά ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας απευθύνει κάλεσμα προς τις άλλες δυνάμεις της Αριστεράς για τη συγκρότηση ενός αντι-μνημονιακού μετώπου προκειμένου να αποτραπεί η σημερινή καταστροφική πολιτική. Μέχρι τώρα ΚΚΕ και Δημοκρατική Αριστερά, για τους δικούς τους λόγους, έχουν απορρίψει την πρόσκληση αυτή. Ωστόσο, σήμερα ζούμε στιγμές ιστορικές. Ανατρέπονται κεκτημένα δεκαετιών. Συρρικνώνεται το όποιο κοινωνικό κράτος, παρά τις αδυναμίες του. Δύο εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται στα όρια της φτώχειας. Δεν είναι η στιγμή για μικροπολιτικούς και μικροκομματικούς σχεδιασμούς. Είναι η ώρα των μεγάλων αποφάσεων. Γιατί οι πολίτες θα ζητήσουν ευθύνες από εκείνες τις ηγεσίες της Αριστεράς που συμπεριφέρθηκαν εγωιστικά, αυτιστικά θα έλεγα, σε βάρος του λαού.

-Μία πρόβλεψη για την ευρωζώνη και την κρίση χρέους το 2012;

Χωρίς να θέλω να είμαι μάντης κακών, νομίζω πως όλες οι ενδείξεις μας λένε ότι φέτος θα κριθεί το μέλλον της ευρωζώνης, μέσα από την έκβαση της κρίσης χρέους. Δυστυχώς, οι ηγεσίες της Γερμανίας και της Γαλλίας έχουν επιλέξει τη λάθος λύση, για την αντιμετώπιση μιας κρίσης που δεν είναι πλέον κρίση χρέους αλλά ανάπτυξης. Και το τρίπτυχο λιτότητα–ύφεση–ανεργία όχι μόνο δεν φέρνει ανάπτυξη αλλά, αντιθέτως, βαθαίνει την υπάρχουσα κρίση, οδηγώντας το ευρώ σε διάλυση και τις ευρωπαϊκές κοινωνίες σε φτωχοποίηση.
Ήδη το πειραματόζωο που λέγεται «Ελλάδα» ζει τις ολέθριες συνέπειες της καταστροφικής αυτής συνταγής… Αν οι λαοί δεν ξεσηκωθούν, δεν αντισταθούν σε αυτή την προδιαγεγραμμένη καταστροφή, θα ισοπεδωθούν. Ο Μπρεχτ λέει, σε ένα γνωστό του ποίημα:
«Αν δεν καταφέρουμε το αδύνατο
Δεν έχουμε ελπίδα.
Αν δεν κάνουμε αυτό που κανείς δεν μπορεί να μας ζητήσει
Θα χαθούμε».
Αυτό καλούμαστε όλοι μας να πράξουμε τούτη τη χρονιά.

-Η Ελλάδα μπορεί να βγει ωφελημένη από το ενεργειακό κοίτασμα της Κύπρου;

Εκείνο που προέχει είναι η οικοδόμηση των προϋποθέσεων καλής γειτονίας και σταθερότητας στην κρίσιμης σημασίας νοτιο-ανατολική λεκάνη της Μεσογείου. Η χώρα μας έχει κάθε συμφέρον από τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή, μακριά από τις «σειρήνες» του εθνικισμού και του λαϊκισμού και τις ρεβανσιστικές φωνές του τύπου «ο εχθρός του εχθρού μου φίλος μου».
Το ενεργειακό κοίτασμα της Κύπρου θα ωφελήσει όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και όλους τους γείτονες, αν χρησιμοποιηθεί ως πεδίο συνεννόησης και όχι αντιπαράθεσης, στο πλαίσιο του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας που διέπει την εκμετάλλευση των ΑΟΖ.

-Οι καλές σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ -και κατ’ επέκταση με τις ΗΠΑ- μπορούν να έχουν καλά αποτελέσματα για την Ελλάδα στο ενεργειακό «παιχνίδι»;

Όπως επεσήμανα και παραπάνω, οι διεθνείς σχέσεις δεν πρέπει να στηρίζονται σε «παίγνια» των οποίων στόχος είναι τα οφέλη μέσα από τη σύγκρουση. Οι προσφάτως καλές σχέσεις της χώρας μας με το Ισραήλ δεν εγγράφονται δυστυχώς σε ένα ευρύτερο πλαίσιο παράλληλης βελτίωσης των σχέσεων με τις αραβικές χώρες, που βρίσκονται σε αναβρασμό λόγω «αραβικής άνοιξης». Πρόκειται για αποσπασματική πολιτική, «ουράς» στην πολιτική των ΗΠΑ, που δεν είναι αντάξια μιας πραγματικά ανεξάρτητης ενεργειακής πολιτικής. Το μόνο που καταφέρνει η Αθήνα είναι να αποξενωθεί από τον αραβικό κόσμο, χωρίς να είναι σίγουρη για τα όποια, πρόσκαιρα οφέλη.

-Τι θα πρέπει να περιμένουμε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, δεδομένων των αποκαλύψεων Γιλμάζ και των ενεργειακών ζητημάτων;

Οι αποκαλύψεις του πρώην πρωθυπουργού της Τουρκίας, παρότι επιχείρησε μάλλον αδέξια να τις ανασκευάσει, είναι αποκαλυπτικές του στυγνού τρόπου που λειτουργούσε τη δεκαετία του 1990 το βαθύ κράτος, σε αγαστή σύμπνοια με μαφιόζικους και παρακρατικούς κύκλους, σε βάρος της χώρας μας και όχι μόνον. Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα και για το σήμερα. Λόγου χάρη, η πρόσφατη, στα τέλη Δεκεμβρίου, σφαγή κούρδων αμάχων στα σύνορα με το Ιράκ από βομβαρδισμούς του τουρκικού στρατού, μαρτυρά πόση δουλειά πρέπει να κάνει η Τουρκία στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η εξωτερική μας πολιτική αναφορικά με την Τουρκία, και το ενεργειακό είναι μέρος της, πρέπει να είναι αυτόνομη και πολύπλευρη/πολυεπίπεδη, να δίνει έμφαση στο διεθνές δίκαιο και το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να αρθρώνεται γύρω από μια οραματική στόχευση. Ωστόσο, λίγα μπορούμε να περιμένουμε όταν, σε μια περίοδο τέτοιων ριζικών ανακατατάξεων στη γειτονιά μας, μόλις το 0.17% του προϋπολογισμού πηγαίνει στην εξωτερική πολιτική, ή όταν οι υπουργοί έχουν, όπως οι σημερινοί, αυτής της μη εκλεγμένης κυβέρνησης, σύντομη ημερομηνία λήξεως…

Δήλωση της Ρένας Δούρου, μέλους της Πολιτικής Γραμματείας του Συνασπισμού, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής σχετικά με την υιοθέτηση από την ουγγρική κυβέρνηση αντιδημοκρατικού Συντάγματος:

«Σήμερα που η Ευρώπη διέρχεται σοβαρή οικονομική κρίση, στο κέντρο της Γηραιάς Ηπείρου έχει ανοίξει μια νέα ‘μαύρη τρύπα’ δημοκρατίας αυτή τη φορά – αυτή της ουγγρικής κυβέρνησης που έθεσε σε ισχύ εδώ και τρεις ημέρες ένα αντιδημοκρατικό Σύνταγμα, το οποίο θεσμοποιεί τον αυταρχισμό του κόμματος του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν που βρίσκεται στην εξουσία από τον Απρίλιο του 2010. Το γεγονός αυτό έρχεται να προστεθεί στην άνοδο στην εξουσία μη εκλεγμένων κυβερνήσεων σε Ελλάδα και Ιταλία, καθιστώντας έτσι βαθύτερη και διαφορετικά πιο επικίνδυνη για το μέλλον της Ευρώπης, την κρίση δημοκρατίας που ήδη σοβεί.

Για «δικτατορικό μονοκομματικό Σύνταγμα» κάνει λόγο η αντιπολίτευση ενώ την αντίθεσή τους εξέφρασαν 100 χιλιάδες διαδηλωτές το βράδυ της Δευτέρας στο κέντρο της Βουδαπέστης. Το νέο Σύνταγμα περιορίζει, μεταξύ άλλων, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, την ελευθερία του Τύπου, τη λειτουργία της Βουλής, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Αστυνομίας. Και δεν είναι η πρώτη αντιδημοκρατική εκτροπή της υπερσυντηρητικής εθνικιστικής κυβέρνησης Όρμπαν: στις αρχές του 2011 ο νόμος περί Τύπου που στραγγάλιζε την ελεύθερη έκφραση είχε προκαλέσει διεθνή κατακραυγή?

Η Ε.Ε. οφείλει να πάψει τα μισόλογα και να καταδικάσει τούτη την αυταρχική και σκοταδιστική εκτροπή, που γίνεται δήθεν στο ‘όνομα του ουγγρικού πνεύματος’ και η οποία ουσιαστικά αντιβαίνει βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου, όπως η ελευθερία, η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου. Αντί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) να ζητά από την Ιρλανδία να επιβάλλει ‘χρηματικές ποινές για τους μη συνεργάσιμους ανέργους (!)’, απαιτώντας ακόμη δραστικότερη λιτότητα, θα όφειλε να στρέψει την προσοχή και τις κυρώσεις της κατά της κυβέρνησης Όρμπαν που εγκαθιδρύει αυταρχικό καθεστώς στο κέντρο της Ευρώπης».

ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝ, 4/1/2012

Δήλωση της Ρένας Δούρου, μέλους της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΝ, υπεύθυνης Ευρωπαϊκής Πολιτικής, σχετικά με τα πρωτοχρονιάτικα μηνύματα των Α. Μέρκελ και Ν. Σαρκοζί για το 2012

Στο ίδιος μήκος κύματος οι δεξιοί ηγέτες της Γερμανίας και Γαλλίας στα πρωτοχρονιάτικα μηνύματά τους διέγραψαν έναν σκοτεινό ορίζοντα για τους ευρωπαϊκούς λαούς τη νέα χρονιά. Ο καθένας είχε το δικό του ύφος – η κ. Μέρκελ με το γνωστό ύφος της δασκάλας και ο κ. Σαρκοζί υιοθετώντας πιο δραματικούς τόνους, καθώς έχει μπροστά του και τις κάλπες της άνοιξης – ωστόσο η ουσία των λεγομένων τους ήταν η ίδια: οι ευρωπαϊκές κοινωνίες δεν έχουν τίποτε να περιμένουν πέρα από σκληρή λιτότητα, ύφεση και ανεργία. Τη γνωστή αποτυχημένη νεοφιλελεύθερη συνταγή του 2011 δηλαδή, η οποία αναμένεται να επιταθεί φέτος. Η «καλή χρονιά» που ευχήθηκαν οι δύο ηγέτες αποτελεί συνειδητή αντιστροφή της πραγματικότητας. Η χρονιά δεν μπορεί να είναι «καλή» αλλά πρέπει να είναι αγωνιστική προκειμένου να ανατραπούν οι χρεοκοπημένες νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Για να πουν οι λαοί «καληνύχτα» στους Μέρκελ, Σαρκοζί, Μόντι, Παπαδήμο, Ραχόι και λοιπούς!

ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝ, 02/01/2012

Της Ρένας Δούρου, Η Κυριακάτικη Αυγή, 1 Ιανουάριου 2012

Από τη μια «ιστορική» σύνοδο στην άλλη

Τι κοινό έχουν οι Μέρκελ και Σαρκοζί, με τους αρτηριοσκληρωμένους σοβιετικούς ηγέτες; Την εμμονή τους σε λάθος ιδεολογήματα. Όπως εκείνοι οδήγησαν τελικά στην κατάρρευση την ΕΣΣΔ, έτσι και οι ευρωπαίοι, εμμένοντας στη δημοσιονομική πειθαρχία και τη λιτότητα, δεν καταστρέφουν μόνο οικονομικά την ΕΕ. Την οδηγούν στην απώλεια της ψυχής της.

Το 2011 θα καταγραφεί ως η χρονιά που το ευρωπαϊκό κοινό εγχείρημα απώλεσε τη δημοκρατική του νομιμοποίηση, προς όφελος της κερδοσκοπίας των αγορών και της ατιμωρησίας των τραπεζών, εν ονόματι ενός νεοφιλελεύθερου, μονεταριστικού δόγματος, που πλέον αυθαδιάζει απέναντι στις βασικές προϋποθέσεις της αστικής δημοκρατίας, που επιτάσσουν π.χ. ότι αυτός που φορολογεί τους πολίτες, καθορίζοντας τη μοίρα τους, και μάλιστα για δεκαετίες, κρίνεται με την ψήφο των πολιτών…
Οι κυβερνήσεις Παπαδήμου και Μόντι δεν είναι συγκυριακές – συνιστούν συμπτώματα της σοβαρής δημοκρατικής υποχώρησης της Ε.Ε., εφαρμόζοντας δρακόντεια λιτότητα, περιστέλλοντας κοινωνικά κεκτημένα, ενώ η κρίση διαχέεται στην Ευρωζώνη, με αποτέλεσμα η γαλλική Μοντ να φιλοξενεί αφιερώματα του τύπου: «Η πρόβλεψη του τέλους του ευρώ δεν είναι πια ταμπού» (7 Δεκεμβρίου).
Η στρατηγική αποτυχία των πολιτικών λιτότητας (που πρωτοεφαρμόστηκαν στο πειραματόζωο που λέγεται «Ελλάδα») διαπιστώνεται και στην αποτυχία πώλησης γερμανικών ομολόγων, στα τέλη Νοεμβρίου, δείγμα ότι η γερμανική οικονομία «ξεφουσκώνει», αντιμετωπίζοντας κι αυτή τη φάσμα της ύφεσης και στην αναμενόμενη απώλεια του τριπλού Α της Γαλλίας.

Από την «ανάκτηση» της εμπιστοσύνης,
στα πρόθυρα της διάλυσης

Μπορεί η Μέρκελ να υποστήριζε, στη σύνοδο της 4ης Φεβρουαρίου στις Βρυξέλλες, ότι «το 2011 πρέπει να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη στο ευρώ» – ακριβώς λόγω της πολιτικής της, αυτό αποσυντίθεται, συμπαρασύροντας την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οικοδόμημα των συνθηκών του Μάαστριχτ και της Λισσαβόνας. Η εμμονή των Μερκοζί στο νεοφιλελεύθερο δόγμα και το μονεταριστικό πρότυπο, μέσα από τη σκληρή λιτότητα, καταστρέφει το κοινό νομισματικό και πολιτικό εγχείρημα. Παρά τις θριαμβολογίες των δύο εταίρων, το 2011 δημιουργήθηκε μια… πατέντα διαρκείας: τα δήθεν «ιστορικά» αποτελέσματα των συνόδων κορυφής εξανεμίζονται λίγα 24ωρα αργότερα. Εκείνο όμως που δεν εξανεμίζεται είναι οι αρνητικές συνέπειες για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες: λιτότητα, ύφεση, ανεργία.
Όμως, η «πατέντα της αποτυχίας» των διαδοχικών συνόδων συνιστά επιφανειακή ανάγνωση της ευρωπαϊκής χρονιάς. Μια προσεκτικότερη ανάλυση μας δείχνει ότι οι διαδοχικές σύνοδοι θεμελιώνουν μια πολύ συγκεκριμένη πολιτική για την Ευρωζώνη αλλά και ευρύτερα για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης – πολιτική γερμανικής έμπνευσης στη βάση του περιορισμού των ελλειμμάτων, και εξαγωγής του ντάμπινγκ των μισθών και της αύξησης της ανταγωνιστικότητας.
Μια σύντομη αναδρομή, για του λόγου το αληθές:
Στις 11 Μαρτίου, στην «ιστορικής σημασίας» ευρωσύνοδο, ύστερα από πιέσεις της Μέρκελ, προωθείται το «σύμφωνο ανταγωνιστικότητας» για την Ευρώπη, με στόχο τον περιορισμό των ελλειμμάτων, μέσα από τη μείωση, π.χ., των μισθών στον δημόσιο τομέα. Στη σύνοδο της 25ης Μαρτίου, επικυρώνεται το σύμφωνο «Ευρώπη +» – το «συν» δεν είναι θετικό για τους λαούς: θεμελιώνεται η διάχυση των πολιτικών λιτότητας στην Ευρώπη. Ξεκινά η επεξεργασία του «πακέτου των έξι προτάσεων» για την επιβολή της δημοσιονομικής πειθαρχίας και αποφασίζεται η ενίσχυση με… ψίχουλα (αν χρειαστεί να επέμβει στην Ιταλία π.χ.) του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF): η δύναμη πυρός του περνά από τα 220 δις στα 440 δις ευρώ.

Στην τροχιά του γερμανικού μοντέλου

Με την κρίση ανεξέλεγκτη, νέα σύνοδος στις 23 και 24 Ιουνίου, στις Βρυξέλλες. Οι αναλυτές εξηγούν πώς η «Ελλάδα μπορεί να βυθίσει την Ευρώπη» και οι ηγέτες αποφασίζουν νέο «σχέδιο διάσωσης» της Ελλάδας, με δρακόντειους όρους λιτότητας, αρνούμενοι πεισματικά να παραδεχθούν τον συστημικό χαρακτήρα της κρίσης. Στις 21 Ιουλίου, κι ενώ το σπίτι «Ευρώπη» φλέγεται από τις κερδοσκοπικές επιθέσεις των αγορών, στη σύνοδο, μετά από 17 ώρες διαπραγματεύσεων, αναγνωρίζεται ότι η Ελλάδα τελεί υπό «μερική χρεοκοπία» και αποφασίζεται «κούρεμα» κατά 21% του χρέους της με συμμετοχή ιδιωτών, όπως επιβάλλει η Μέρκελ έναντι Σαρκοζί και ΕΚΤ. Παρά το γεγονός ότι για άλλη μια φορά σύνοδος κορυφής ώδινεν όρος και έτεκεν μυν, ο Σαρκοζί θριαμβολογεί, τονίζοντας την «κρίσιμη στροφή» για το ευρώ. Τα γεγονότα τον διαψεύδουν. Η κρίση αγγίζει πλέον τη Γαλλία: «Η μοίρα μας παίζεται μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες», δηλώνει ο Σαρκοζί στις 18 Οκτωβρίου, ενόψει μιας νέας «ιστορικής» συνόδου. Οι αποφάσεις της 26ης Οκτωβρίου αφορούν στο κούρεμα 50% του ελληνικού χρέους και στην αύξηση της δύναμης πυρός του EFSF στο 1 τρις, άνευ λοιπών λεπτομερειών… Παράλληλα, τα κράτη δεσμεύονται για τη συνταγματοποίηση των ισορροπημένων προϋπολογισμών.
Τίποτε δεν αποφασίζεται στην κατεύθυνση της δομικής αντιμετώπισης της κρίσης που καλπάζει. Στο εξής, η Ιταλία βρίσκεται πλέον στο μάτι του κυκλώνα (με χρέος 120%, δανείζεται πανάκριβα από τις αγορές) ενώ το ελληνικό ψυχόδραμα (η πρόταση για δημοψήφισμα του Γ. Παπανδρέου) έχει κυριαρχήσει στη σύνοδο των G20 στις Κάννες, εκεί όπου οι αναδυόμενες χώρες των BRICS διαμηνύουν στους Ευρωπαίους ότι δεν πρόκειται να χρηματοδοτήσουν τον μηχανισμό διάσωσης του EFSF…
Τέλος, η σύνοδος της 9ης Δεκεμβρίου αποτελεί το επιστέγασμα της γερμανικής, στρεβλής προσέγγισης της κρίσης: μεταρρύθμιση των ευρωσυνθηκών στην κατεύθυνση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αυτόματες κυρώσεις σε περίπτωση υπέρβασης του ελλείμματος του 3% του ΑΕΠ, ευρω-έλεγχος των εθνικών προϋπολογισμών, άρνηση των ευρωομολόγων και απόρριψη μεταρρύθμισης της ΕΚΤ. Έτσι, η Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων έρχεται κοντύτερα, περιορίζεται η εθνική κυριαρχία, ενώ οι κοινωνίες συνθλίβονται από τη δια βίου λιτότητα. Η Ε.Ε. κινδυνεύει με διάλυση, λόγω της άρνησης της Βρετανίας να αποδεχθεί αυτή τη συμφωνία. Για «ένωση αστάθειας και στασιμότητας» θα κάνει λόγο ο Martin Wolf, στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς.

Οι λαοί χρειάζονται μια διαφορετική Ευρώπη

Το κρίσιμο είναι ότι πουθενά, στα συμπεράσματα τόσων συνόδων, δεν γίνεται λόγος για ανάπτυξη, απασχόληση, δημοκρατία. Αντιθέτως, όλες συνέβαλαν στη διάλυση του όποιου ευρωπαϊκού κοινωνικού οράματος, στη διαρκή άρνηση της δημοκρατίας, στην υποδαύλιση ενδοευρωπαϊκών εντάσεων και εθνικιστικών αναδιπλώσεων. Τυφλωμένες από το δόγμα του νεοφιλελευθερισμού, οι ηγεσίες της Γερμανίας και της Γαλλίας αρνούνται τον συστημικό χαρακτήρα της κρίσης, που δεν κουράστηκαν να επισημαίνουν, από το ξεκίνημά της μέχρι σήμερα, το κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς και ο ΣΥΡΙΖΑ. Οι προτάσεις του ΚΕΑ παραμένουν λοιπόν δραματικά επίκαιρες και για το 2012, σχετικά με την ανάγκη ρήξης με τη νεοφιλελεύθερη λογική, παράκαμψης των αγορών στη χρηματοδότηση των κρατών, αλλαγής του ρόλου και της αποστολής της ΕΚΤ, διαγραφής μεγάλου μέρους των δημοσίων χρεών, κ.α..
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, οι ευρωπαϊκοί λαοί έχουν ανάγκη την Ευρώπη. Όχι όμως εκείνη των Μέρκελ, Σαρκοζί, Ραχόι, Μόντι, Παπαδήμου και λοιπών. Αλλά την Ευρώπη της δημοκρατίας, της αλληλεγγύης, των κοινωνικών δικαιωμάτων, που θα δίνει έμφαση στην ανάπτυξη, την απασχόληση, τις ανάγκες των κοινωνιών της, και όχι σε εκείνες των αγορών ή του τραπεζικού συστήματος. Που θα εμπεδώνει, έστω οριακά, τη δεύτερη από τις πυρακτωμένες λέξεις, που αποτυπώνουν το τρίπτυχο της ιστορικής νομιμοποίησης της δημοκρατίας, δηλαδή την ΙΣΟΤΗΤΑ. Χωρίς ψευδαισθήσεις, αλλά και χωρίς τη συνταγματική κατάργησή της, την κήρυξή ως οιονεί παράνομη, αφού, αν περάσει η θεσμοθέτηση της λιτότητας, δεν θα επιτρέπεται να περιλαμβάνεται στον ορίζοντα της πολιτικής και της ταξικής πάλης, έστω και με τη μορφή του μεταπολεμικού κοινωνικού κράτους.
Αυτή η αλλαγή είναι πολύ μεγάλη, είναι μια ιστορική αλλαγή, αποτελεί μετάλλαξη των ευρωπαϊκών καθεστώτων. Δεν είναι δυνατόν να περάσει ως τρέχουσα οικονομική αναγκαιότητα. Ίσως πρέπει να ξαναθυμηθούμε μια φράση της Ρόζας Λούξεμπουργκ, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, ότι η δημοκρατία είναι πλέον άχρηστη και αδιάφορη για την αστική τάξη, ενώ για την αριστερά είναι απολύτως απαραίτητη, πρέπει να την υπερασπιστεί και να τη διευρύνει.

Αποσπάσματα συνέντευξης της Ρένας Δούρου,

Για το μέλλον της ευρωζώνης το 2012:

Χρονιά «αιτιολογημένης απαισιοδοξίας» χαρακτηρίζει το 2012 ο γνωστός οικονομολόγος και σύμβουλος το πάλαι ποτέ του Γιώργου Παπανδρέου, Τζοζεφ Στίγκλιτζ, ο οποίος θεωρεί ότι η ευρωζώνη έχει εισέλθει σε έναν φαύλο κύκλο και ότι και τη νέα χρονιά θα επαναληφθεί το ίδιο σχέδιο, δηλαδή «λιτότητα, αποδυνάμωση της πραγματικής οικονομίας, περισσότερη ανεργία και διαιώνιση των δημοσιονομικών προβλημάτων».
Και πράγματι κάτι τέτοιο είναι πολύ πιθανό να συμβεί από τη στιγμή που η γερμανική και γαλλική Δεξιά, που σήμερα κρατούν τα ηνία της Ευρώπης, επιμένουν, όπως σωστά παρατηρείτε στη «δημοσιονομική ορθοδοξία» της δια βίου λιτότητας που όχι μόνο οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια – και δεν είναι αριστεροί οικονομολόγοι που το λένε αυτό – σε διάλυση την ευρωζώνη. Αλλά το κυριότερο είναι ότι οδηγεί σε ραγδαία φτωχοποίηση τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Στην Ελλάδα ήδη βιώνουμε τις συνέπειες της δημοσιονομικής πειθαρχίας, όπως άλλωστε αποφασίστηκε και στην τελευταία σύνοδο κορυφής της 9ης Δεκεμβρίου. Άρα το κοινωνικό και όχι μόνο οικονομικό κραχ στην Ευρώπη δυστυχώς κάθε άλλο παρά αποκλείεται.

Για την αλλαγή ευρωπαϊκής πλεύσης, αρχής γενομένης από την 30η Ιανουαρίου:

Απέναντι στο δογματικό πείσμα της Γερμανίας και της Γαλλίας, το οποίο βέβαια έχει πολιτικές και ταξικές ρίζες καθώς ενισχύει συνειδητά το κερδοσκοπικό μοντέλο των αγορών και ενός ασύδοτου τραπεζικού συστήματος σε βάρος των κοινωνιών, οι τελευταίες έχουν να αντιπαρατάξουν τους συντονισμένους σε ευρωπαϊκό επίπεδο αγώνες τους. Μόνο με μια γενικευμένη πίεση, με κινητοποιήσεις, αρθρωμένες σε σειρά προτάσεων, όπως αυτές που εδώ και 24 μήνες καταθέτει το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς, σχετικά με ένα νέο ευρωπαϊκό μοντέλο ρήξης με το νεοφιλελεύθερο πρότυπο και έμφασης στην ανάπτυξη, την αλληλεγγύη και την απασχόληση, οι λαοί, οι κοινωνίες μπορούν να επιβάλλουν την αλλαγή πλεύσης της ευρωπαϊκής οικοδόμησης. Οι λαοί μπορούν να βάλουν τη δική τους κόκκινη γραμμή εκεί ακριβώς που ξεκινά η συντριβή τους από τις πολιτικές που έχουν για παράδειγμα πρότυπο το γερμανικό ντάμπινγκ των μισθών! Η ελπίδα αλλαγής βρίσκεται στους δρόμους και στις πλατείες αλλά και στα εθνικά κοινοβούλια και την Ευρωβουλή. Το κοινό μέτωπο είναι απέναντι στους νεοφιλελεύθερους δήθεν μονόδρομους. Υπάρχει και άλλος δρόμος και είναι αυτός που προτείνει η πολιτική και κοινωνική Αριστερά και τα κινήματα.

Για τις σημερινές κεντροδεξιές, τεχνοκρατικές κυβερνήσεις στην Ευρώπη:

Αυτό που συντελείται τους τελευταίους μήνες σε Ιταλία και Ελλάδα είναι η έμπρακτη υποχώρηση της δημοκρατικής ιδέας καθώς παρακάμπτεται συνειδητά, υπό την καθοδήγηση Βρυξελλών, Βερολίνου, Παρισιού και αγορών, η λαϊκή ετυμηγορία. Αλλά ας μη ξεχνάμε ότι κι εκεί που έγιναν εκλογές όπως π.χ. στην Ισπανία ή την Πορτογαλία οι λαοί είχαν ουσιαστικά να επιλέξουν μεταξύ καρκίνου ή καρδιακής προσβολής – με την έννοια ότι τα κόμματα εξουσίας είχαν… προσυμφωνήσει τη συνέχιση της ίδιας αδιέξοδης πολιτικής λιτότητας… Άρα ούτε σε αυτές τις περιπτώσεις μπορούμε να πούμε ότι λειτούργησε πραγματικά η Δημοκρατία. Και ακριβώς στο σημείο αυτό έγκειται η ιστορική ευθύνη σήμερα της Αριστεράς. Να καταφέρει, η κατακερματισμένη πολιτική Αριστερά, που δεν τη συναντάμε μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, να αντιστοιχηθεί με την κοινωνική Αριστερά προκειμένου να δημιουργηθούν όσο το δυνατόν ευρύτερα μέτωπα αμφισβήτησης και απόρριψης αυτών των καταστρεπτικών πολιτικών. Το ΚΕΑ και οι προτάσεις μπορούν να λειτουργήσουν σε δύο επίπεδα: πρώτον, ως συνεκτικός κρίκος κοινής δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, δεύτερον, με τις ρεαλιστικές, όπως παρατηρήσατε, προτάσεις του να προωθήσει μια εναλλακτική, αξιόπιστη πρόταση εξουσίας. Δεν είναι εύκολο αλλά είναι ρεαλιστικό και – το κυριότερο – απαραίτητο. Διαφορετικά λαοί και κοινωνίες οδηγούνται στην δια βίου εξαθλίωση.

Για τη δημιουργία ενιαίου προοδευτικού μετώπου κατά της μνημονιακής πολιτικής:

Όπως ήδη ανέφερα, είναι επείγουσα ανάγκη η κατακερματισμένη Αριστερά να αντιστοιχηθεί επιτέλους και την κοινωνική αριστερά, εκείνη των κινημάτων κατά των διοδίων ή των χαρατσιών στα ακίνητα μέσω της ΔΕΗ. Γνωρίζω ότι σε πολιτικό επίπεδο, προς το παρόν, το ΚΚΕ και η ΔΗΜΑΡ έχουν απορρίψει τη σχετική πρόταση του προέδρου της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Τσίπρα. Θεωρώ όμως ότι είναι είμαστε ακόμη στην αρχή: οι πιέσεις από τη βάση και στους δύο αυτούς χώρους είναι τέτοιες που σύντομα οι ηγεσίες θα αναγκαστούν να αναθεωρήσουν τη στάση τους. Οι ευθύνες της Αριστεράς σήμερα είναι ιστορικές και οι ηγεσίες θα κριθούν.

Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το κυπριακό:

Να παρατηρήσω καταρχήν, ότι σε περίοδο κρίσης και ραγδαίων εξελίξεων η Ελλάδα καλείται να χαράξει και να εφαρμόσει εξωτερική πολιτική με το 0.17% του προϋπολογισμού, με υπουργούς με «ημερομηνία λήξεως» και – το κυριότερο – χωρίς σαφές όραμα για ρόλο στη Μεσόγειο, όπου αλλάζουν ραγδαία τα δεδομένα. Σε ό,τι αφορά την κυπριακή ΑΟΖ και τις εντάσεις, η Ελλάδα πρέπει να αναλάβει εκείνες τις πρωτοβουλίες που θα δίνουν έμφαση στην πολιτική του διαλόγου, της δημιουργίας σχέσεων εμπιστοσύνης και συνεργασίας με τη γείτονα, π.χ. για κοινή οριοθέτηση ΑΟΖ. Αυτή είναι η μόνη και σιγουρότερη οδός για το μέλλον. Η Αθήνα οφείλει να αγνοήσει τις διάφορες «σειρήνες» υπερεθνικισμού και λαϊκισμού που ωθούν σε συγκρουσιακές λύσεις, μέσα π.χ. από μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ, που πέραν του ότι είναι επικίνδυνες, είναι αδιέξοδες. Το κυπριακό αέριο οφείλει και μπορεί να λειτουργήσει ως πεδίο συνεννόησης και όχι αντιπαράθεσης με άκρως επικίνδυνες συνέπειες ευρύτερα για τη νοτιοανατολική λεκάνη της Μεσογείου.
Και μια σύντομη παρατήρηση με αφορμή τις δηλώσεις Γιλμάζ: είναι αποκαλυπτικές του τρόπου με τον οποίο το βαθύ κράτος στην Τουρκία αντιμετώπιζε τις σχέσεις με τη χώρα μας εκείνη την περίοδο. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει και η υπόθεση Εργκενεγκόον είναι αποκαλυπτική του πώς κινείται η σημερινή τουρκική κυβέρνηση. Μένουν να γίνουν όμως πολλά στην Τουρκία στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο πρόσφατος βομβαρδισμός κούρδων αμάχων είναι ενδεικτικός. Πρέπει να δουλέψουμε μαζί τις σχέσεις μας με γνώμωνα τα ανθρώπινα δικαιώματα, την καλή γειτονία και το διεθνές δίκαιο. Και όχι συγκρουσιακές, κοντόφθαλμες ρεβανσιστικές λογικές.