Της Ρένας Δούρου, Δημοσιεύθηκε στο www.aixmi.gr, 18 Μαρτίου 2011

Κοιτάζω στην τηλεόραση τα πρόσωπα των επικεφαλής της εταιρίας Tepco, της εταιρίας που διαχειρίζεται τους έξι πυρηνικούς αντιδραστήρες της πόλης Φουκουσίμα, σε απόσταση 250 χιλιομέτρων από το Τόκυο. Δεν χρειάζεται κανείς να έχει ανοικτό τον ήχο για να αντιληφθεί το περιεχόμενο των όσων λένε – τα πρόσωπά τους αποτυπώνουν εύγλωττα τη συντριβή και την απόγνωση. Για το κατά πόσο έχουν συνειδητοποιήσει τη λάθος επιλογή της πυρηνικής ενέργειας, αυτό κανείς δεν μπορεί να το ξέρει. Ωστόσο, η τραγωδία που εκτυλίσσεται σήμερα μπροστά στα μάτια της παγκόσμιας κοινής γνώμης, ήταν προδιαγεγραμμένη. Όχι τόσο λόγω των μέτρων ασφαλείας στις εγκαταστάσεις όσο λόγω του γεγονότος ότι η πυρηνική ενέργεια συνιστά μια εγγενώς επικίνδυνη επιλογή.

Στο ολιγοσέλιδο, αλλά μεστό βιβλίο, “Πυρηνική ενέργεια: τα υπέρ και τα κατά” (Αθήνα, 2008, εκδόσεις “Το Πέρασμα”), παρατίθενται με σαφή τρόπο τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της πυρηνικής επιλογής. Χωρίς προκαταλήψεις. Και το αβίαστο συμπέρασμα είναι ότι σήμερα, 25 χρόνια μετά από την τραγωδία του Τσερνομπίλ, η πυρηνική επιλογή συνιστά τη λάθος επιλογή, για οικονομικούς αλλά και οικολογικούς λόγους. “Η όλο και διογκουμένη δυσαρέσκεια μεγάλης μερίδας της κοινωνίας πολιτών, όπως αυτή υφίσταται τουλάχιστον στα δυτικά κράτη, καθώς και οι διαμαρτυρίες των περιβαλλοντικών μη κυβερνητικών οργανώσεων, έρχονται να συναντήσουν την ανησυχία παγκόσμιων οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ, που δείχνουν ένα αναπόδραστο: δεν μπορούμε, στις αρχές του 21ου αιώνα να κλείνουμε τα μάτια, να σπρώχνουμε τα αδιέξοδα σε ένα βολικό μέλλον, να αποφεύγουμε επιλογές”, σημείωνα πριν από τρία χρόνια στον πρόλογο του βιβλίου. Τότε, το 2008, βρισκόμασταν σε μια περίοδο “ανάστασης των πυρηνικών”, τα περιστατικά του Θρι Μάιλ Άιλαντ (1979) και του Τσερνομπίλ (1986) έμοιαζαν ένα μακρινό παρελθόν –σχεδόν ένα είδος εποχής του Λίθου– και, μάλιστα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφιζε και μια απόφαση (2007/2091(ΙΝΙ)) που ουσιαστικά υιοθετούσε όλα τα επιχειρήματα–κλειδιά υπέρ της πυρηνικής ενέργειας (ότι είναι καθαρή, ασφαλής, οικολογική, εναλλακτική πρόταση έναντι των άλλων μορφών ενέργειας). Η απόφαση αυτή της ευρωβουλής κινείτο στην κατεύθυνση της Επιτροπής Μπαρόζο, που αργά αλλά σταθερά προχωρά προς την πυρηνική επιλογή, τη δήθεν οικολογική, εκείνη που διασφαλίζει ενεργειακή ασφάλεια για τα υπόλοιπα 200 χρόνια τουλάχιστον.

Πόσοι ευρωπαίοι πολίτες έχουν συνειδητοποιήσει αυτές τις κατευθύνσεις της Κομισιόν και της Ευρωβουλής; Κατευθύνσεις εξόχως επικίνδυνες, όπως αποδεικνύουν για άλλη μια φορά τα αλυσιδωτά περιστατικά στους ιαπωνικούς αντιδραστήρες. Και κατευθύνσεις που συνήθως επιλέγονται εν αγνοία των ευρωπαίων πολιτών. Οι τελευταίοι, ωστόσο, όπως συμβαίνει σήμερα με τους Ιάπωνες, είναι εκείνοι που σίγουρα θα πληρώσουν το υψηλότερο τίμημα σε περίπτωση αστοχίας των πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Τα συμβάντα στην Ιαπωνία λαμβάνουν χώρα σε μια κρίσιμη περίοδο, όπου οι γύρω από την Ελλάδα χώρες (Ιταλία, Αλβανία, Τουρκία) έχουν ανακοινώσει την πρόθεσή τους να αναπτύξουν πυρηνικές εγκαταστάσεις για παροχή ενέργειας, ενώ έχουμε ήδη την επικίνδυνη εμπειρία του Κοζλοντούι στη Βουλγαρία. Ειδικότερα, μάλιστα, σε ό,τι αφορά στην Τουρκία, το θέμα είναι άκρως ανησυχητικό, καθώς και αυτή όπως και η Ιαπωνία είναι άκρως σεισμογενείς περιοχές (σαν την Ελλάδα, άλλωστε) – ένα γεγονός που μεταφραζόμενο στα πυρηνικά δεδομένα σημαίνει τεράστια αύξηση του κόστους συντήρησης/ασφαλείας, με αμφίβολα αποτελέσματα, όπως φάνηκε και στην τρίτη πιο αναπτυγμένη και τεχνολογικά προηγμένη οικονομία του κόσμου… Μάλιστα, μεγάλο προβληματισμό πρέπει να προκαλέσει η αδιάλλακτη στάση του τούρκου πρωθυπουργού Ερντογάν, μετά από την πρόσφατη συνάντησή του με τον ρώσο πρόεδρο Μεντβέντεφ στη Μόσχα, κατά την οποία επέμεινε στην πυρηνική επιλογή του Ακούγιου.

Κοιτάζω πάλι τα πρόσωπα των παρουσιαστών της ιαπωνικής τηλεόρασης. Διακρίνω τον τρόμο, αλλά πουθενά τις ρυτίδες της ιστορίας, το ίχνος ενός πατέρα ή παππού ή μακρινού προγόνου που πέθανε για τη δημοκρατία, για να πάψει να είναι υπήκοος, για να ορίσει τη μοίρα του, για να ορίσει τον ενδεχόμενο θάνατό του ως ενεργό υποκείμενο της ιστορίας. Οι λαοί βέβαια δεν φταίνε, παρά μόνο όταν ξεχνούν. Και οι Ιάπωνες ξέχασαν, πολύ γρήγορα, αυτό που «αξιώθηκαν» να ζήσουν. Δυστυχώς, την ίδια απώλεια μνήμης βλέπω και στα αρυτίδωτα πρόσωπα των παρουσιαστών στα κανάλια της ευρωπαϊκής τηλεόρασης…

Οι πολύτιμοι υγρότοποι της Δυτικής Αττικής
Λίμνη Κουμουνδούρου
Βουρκάρι Μεγάρων

Να τους προστατέψουμε

Α. Για την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων και τη Σύμβαση Ramsar. Η σύμβαση για τους υγροτόπους διεθνούς σημασίας, Σύμβαση Ramsar, είναι μία διακυβερνητική συνθήκη που παρέχει το πλαίσιο για την εθνική δράση και διεθνή συνεργασία για τη διατήρηση και τη «συνετή χρήση» των υγροτόπων και των πόρων τους. Διαπραγματεύθηκε με τη δεκαετία του 1960 από τις χώρες και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις που είχαν ανησυχία για την αυξανόμενη απώλεια και υποβάθμιση των οικοτόπων/ υγροτόπων για τα αποδημητικά υδρόβια πτηνά. Η συνθήκη εγκρίθηκε στην ιρανική πόλη Ραμσάρ στις ακτές της Κασπίας Θάλασσας, στις 2 Φεβρουαρίου του 1971 και τέθηκε σε ισχύ το 1975. Είναι η μοναδική παγκόσμια περιβαλλοντική συνθήκη που ασχολείται με ένα συγκεκριμένο οικοσύστημα και καλύπτει όλες τις γεωγραφικές περιοχές του πλανήτη. Στη συνθήκη περιλαμβάνονται 1524 υγρότοποι με έκταση 520 εκατομμυρίων στρεμμάτων περίπου.
Τι είναι υγρότοπος: Σύμφωνα με διεθνείς ορισμούς υγρότοποι «είναι οι ελώδης περιοχές, βάλτοι, υγροί τυρφώνες φυσικοί ή τεχνητοί, μόνιμοι ή πρόσκαιροι, με στάσιμο ή τρεχούμενο, γλυκό, υφάλμυρο ή αλμυρό νερό καθώς και θαλασσινές περιοχές με βάθος που δεν ξεπερνάει τα 6 μέτρα».

Β. Το σύνθημα για το 2010: «Φροντίδα για τους υγρότοπους – μια απάντηση στην αλλαγή του κλίματος» Το σύνθημα είναι επίκαιρο, και έχει πολλά να πει, σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο α) σχετικά με τα είδη των υγροτόπων και των οικοσυστημάτων τα οποία βρίσκονται υπό συνεχή απειλή από τις ανθρώπινες πρακτικές β) σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος στα οικοσυστήματα των υγροτόπων, και γ) κυρίως, για το ρόλο των υγροτόπων και την άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογής.

Γ. Οι υγρότοποι στην Ελλάδα Η Ελλάδα έχει επίσημα δέκα υγροτόπους τους οποίους και θα πρέπει να τους προστατεύει βάση της συνθήκης Ramsar. Στην πραγματικότητα όμως είναι πολλοί περισσότεροι. Μόνο σε 65 νησιά του Αιγαίου το πρόγραμμα του WWF Ελλάς «Προστασία των Νησιωτικών Υγροτόπων της Ελλάδας» κατέγραψε 672 υγροτόπους και διαπίστωσε ότι μόνο δύο από αυτούς προστατεύονται επαρκώς. Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των WWF Ελλάς, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγρoτόπων (2 Φεβρουαρίου 2009) διαπιστώνονται: «Αλλαγές στο υδρολογικό καθεστώς, αλλοίωση και υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων, απόρριψη στερεών και εκροή αστικών αποβλήτων, παράνομη και αυθαίρετη δόμηση, εντατικοποίηση της γεωργίας και λαθροθηρία είναι μόνο ορισμένα από τα εντονότατα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δέκα υγρότοποι της χώρας που προστατεύονται από την διεθνή Σύμβαση Ραμσάρ.»

Η Δυτική Αττική έχει υγρότοπους ανεκτίμητης αξίας, οι οποίοι είναι τόσο κοντά μας. Κι όμως η άγνοια της Πολιτείας τους καταστρέφει καθημερινά. Μέχρι και πριν από λίγα χρόνια οι υγρότοποι ήταν «υποτιμημένοι» από τις τοπικές κοινωνίες και την πολιτεία. Ως αποτέλεσμα σήμερα η Λίμνη Κουμουνδούρου και το Βουρκάρι Μεγάρων παρουσιάζουν πολύ σημαντικά προβλήματα: ατμοσφαιρική και υπόγεια ρύπανση, εγκατάσταση βιομηχανίας, και δεξαμενών καυσίμων, τα οποία προέρχονται από τις βιομηχανίες του Θριασίου και της Μεγαρίδας.

Λίμνη Κουμουνδούρου (Λίμνη των αρχαίων Ρειτών) Η Λίμνη Κουμουνδούρου παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον τόσο ως ένας σημαντικός υγρότοπος όσο και ως ιστορικός τόπος. Στη λίμνη έχουν καταγραφεί από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία 50 είδη πουλιών μεταξύ των οποίων: η παγκοσμίως απειλούμενη Βαλτόπαπια, το Κιρκίρι, η Χουλιαρόπαπια, το Σφυριχτάρι, το Γκισάρι κ.α. Oι αρχαίες Λίμνες των Ρειτών ήταν αφιερωμένες στη Θεά Δήμητρα και στην Κόρη της Περσεφόνη, και είχαν σχέση με τα Ελευσίνια Μυστήρια. Η αρχαία Ιερά Οδός συναντούσε τους αρχαίους Ρειτούς με τους δύο κλάδους της. Η Λίμνη Κουμουνδούρου, και 50 μέτρα περιφερειακά, έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικός τόπος από το 1974. Για να προστατευτεί η Λίμνη Κουμουνδούρου πρέπει: – Να σταματήσει η υπέργεια και υπόγεια ρύπανση της Λίμνης, με τον έλεγχο των γειτνιαζόντων εγκαταστάσεων (κυρίως των ΕΛΠΕ Ασπροπύργου, ΧΥΤΑ κ.λπ) και να ληφθούν άμεσα και σοβαρά μέτρα προστασίας (απορρύπανση, μετρήσεις κ.λπ). – Να γίνει ο χώρος επισκέψιμος με ήπιο τρόπο, ώστε ο πολίτης να εκτιμήσει την αξία της.

Βουρκάρι Μεγάρων Το «Βουρκάρι» είναι ένας παράκτιος αλμυρός υγροβιότοπος που τροφοδοτείται από τη θάλασσα και τις βροχές. Βρίσκεται μεταξύ Νέας Περάμου και Πάχης Μεγάρων. Στον υγρότοπο , που αποτελεί σημαντικό μεταναστευτικό σταθμό, έχουν παρατηρηθεί 127 είδη πουλιών, αξιοσημείωτη χερσαία πανίδα, αλλά και ποικιλία από ψάρια. Πλήθος από μελέτες Πανεπιστημίων, κρατικών Φορέων και οικολογικών οργανώσεων τεκμηριώνουν την οικολογική του σημασία και υποδεικνύουν την ανάγκη λήψης μέτρων για την διάσωση και προστασία του. Ο υγροβιότοπος σήμερα κινδυνεύει από την επεκτεινόμενη βιομηχανική δραστηριότητα και τις ασύμβατες χρήσεις γης στην ευρύτερη περιοχή της υδρολογικής του λεκάνης. Ο Φορέας των Συλλόγων για την Προστασία του Βουρκαρίου ζητάει άμεσα τον αποχαρακτηρισμό της βιομηχανικής ζώνης στην περιοχή και την θεσμοθέτηση ειδικού νομικού πλαισίου για την προστασία της.

Καλούμε τους πολίτες της Δυτικής Αττικής και κάθε ευαισθητοποιημένο άνθρωπο να υπερασπίσει – από τη ρύπανση, τη συρρίκνωση και την εγκατάσταση νέων βιομηχανιών – τους υγροτόπους της περιοχής μας και να συμμετέχει στις εκδηλώσεις που συνδιοργανώνουν οι παραπάνω φορείς με σκοπό να παρουσιάσουν αφενός μεν τα προβλήματα και αφετέρου να αναδείξουν την ομορφιά και την πλούσια ορνιθοπανίδα της Λίμνης Κουμουνδούρου και του Βουρκαρίου Μεγάρων.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, στις 2 Φεβρουαρίου, ο ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙΣ. Χαϊδαρίου, η Διαρκής Κίνηση Χαϊδαρίου, ο Φορέας Προστασίας Βουρκαρίου και η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία συνδιοργανώνουν παρεμβάσεις και εκδηλώσεις με σκοπό την προστασία των πολύτιμων υγροτόπων της Αττικής.

Κυριακή 31/1/2010
11:00 Παρέμβαση στη Λίμνη Κουμουνδούρου
12:30 Παρουσίαση: «Οι πολύτιμοι υγρότοποι της Αττικής»
(Καραϊσκάκη 101, Χαϊδάρι)

29/1 – 5/2/2010
Έκθεση φωτογραφίας και εικαστικής αφίσας, Στέγη Πολιτισμού (Κολοκοτρώνη 36, Χαϊδάρι)

ΟΙΚΟ.ΠΟΛιΣ. Χαϊδαρίου (www.xpolis.blogspot.com),
Διαρκής Κίνηση Χαϊδαρίου (http://xaidari.blogspot.com – http://limnik.blogspot.com),
Φορέας Προστασίας Βουρκαρίου (http://vourkari.blogspot.com),
Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (http://www.ornithologiki.gr)

Διεθνής ημερίδα: Οι θέσεις της Αριστεράς για μια δεσμευτική και δίκαιη παγκόσμια συμφωνία για την κλιματική αλλαγή

Πέμπτη, 3 Δεκεμβρίου 2009
Αθήνα, Ξενοδοχείο Imperial (Αχιλλέως 2-6, Μεταξουργείο)

Πρόγραμμα:

9.30 – 10.30: Έναρξη
Νίκος Χουντής, Ευρωβουλευτής, ΣΥΡΙΖΑ
Αλέξης Τσίπρας, Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ΣΥΡΙΖΑ
Σταύρος Δήμας, Επίτροπος της ΕΕ για το Περιβάλλον

10.30-12.30: Το διεθνές πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το κλίμα
Marisa Matias: Ευρωβουλευτής, Μπλόκο της Αριστεράς Πορτογαλίας, Μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος του ΕΚ
Kartika Liotard, Ευρωβουλευτής, Σοσιαλιστικό Κόμμα Ολλανδίας, Μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος του ΕΚ
Δημήτρης Ιμπραήμ, Ελλ. Γραφείο Greenpeace – Υπεύθυνος καμπάνιας για το κλίμα και την ενέργεια
Τάκης Χατζηγεωργίου, Ευρωβουλευτής, ΑΚΕΛ

13.00-15.00: Κλιματική αλλαγή και ενεργειακή πολιτική στην Ελλάδα
Κώστας Μαθιουδάκης, Υπουργείο Περιβάλλοντος, Γεν. Γραμματέας Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας
Δέσποινα Σπανούδη, ΣΥΡΙΖΑ – Θεματική Περιβάλλον & Οικολογία
Θεοδότα Νάντσου, WWF Greece – Υπεύθυνη πολιτικών
Νίκος Χουντής, Ευρωβουλευτής, ΣΥΡΙΖΑ

Γήπεδο του Παναθηναϊκού στο Βοτανικό
15/10/2009
Mε την Σ.τ.Ε. 3059/09 (Ολομ.) κρίθηκε ότι το αρ.12 ν.3481/2006, κατά το μέρος που προβλέπει χωροθέτηση νέων αθλητικών εγκαταστάσεων στον κοινόχρηστο χώρο του Βοτανικού, δεν αντίκειται στο αρ.24 Σ., παρά τη μείωση αυτού, ενόψει του οφέλους που θα προκύψει για την πόλη από την απόδοση σε κοινή χρήση 16 στρεμμάτων στη συνοικία Κουντουριώτικα. Η αυτή διάταξη, κατά το μέρος που προβλέπει επιπλέον χρήσεις συνεπαγόμενες μείωση του πιο πάνω κοινόχρηστου χώρου σε βαθμό μεγαλύτερο του αναγκαίου για τη μεταφορά των ανωτέρω εγκαταστάσεων, αντίκειται στο αρ.24 παρ.2 Σ.

Ειδικότερα με την απόφαση αυτή, έγινε δεκτό ότι από τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 1, 20 παρ. 1, 24 παρ. 1 και 2, 26 και 28 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος συνάγεται ότι δεν αποκλείεται μεν η, κατ’ απόκλιση από τη συνήθη διοικητική διαδικασία που προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία, θέσπιση με τυπικό νόμο ατομικών ρυθμίσεων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, υπό την προϋπόθεση όμως ότι με τις ρυθμίσεις αυτές δεν θίγονται ατομικά δικαιώματα και δεν παραβιάζονται άλλες συνταγματικές διατάξεις ή αρχές, καθώς και οι σχετικοί ορισμοί του κοινοτικού δικαίου. Εφόσον, πάντως, πρόκειται για απόκλιση από την αρχή της διακρίσεως των λειτουργιών, η θέσπιση ατομικών ρυθμίσεων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού με τυπικό νόμο είναι δυνατή μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και, επομένως, οι λόγοι που επιβάλλουν την ανωτέρω απόκλιση και οι οποίοι ανάγονται όχι στη διαδικασία ψηφίσεως του νόμου αλλά στις προϋποθέσεις ασκήσεως της νομοθετικής λειτουργίας πρέπει να προκύπτουν από τις προπαρασκευαστικές εργασίες του νόμου. Ο έλεγχος δε της απαιτούμενης από το Σύνταγμα συνδρομής των προϋποθέσεων αυτών υπόκειται στον οριακό έλεγχο του δικαστή (μειοψ). Στην προκειμένη περίπτωση, αφού προηγουμένως κρίθηκε ότι οι ρυθμίσεις του άρθρου 12 του ν. 3481/2006 κατά το μέρος που αφορούν τα ΟΤ στο Βοτανικό έχουν προεχόντως ατομικό χαρακτήρα (αφού με αυτές χαράσσονται και μετατοπίζονται ρυμοτομικές γραμμές προκειμένου να καθορισθεί ο χώρος που προορίζεται για την ανέγερση του νέου ποδοσφαιρικού γηπέδου, των λοιπών αθλητικών εγκαταστάσεων και των λοιπών κτιρίων, τα οποία προβλέπονται στο νόμο), κρίθηκε ακολούθως ότι η συνολική χωροταξική και πολεοδομική επέμβαση στην Πολεοδομική Ενότητα (Π.Ε.) Ελαιώνα του Δήμου Αθηναίων, εξαρτώμενη από την περιέλευση στον Δήμο Αθηναίων της κυριότητας των κειμένων στο ΟΤ 45-46-50 ακινήτων, συνδέεται με τον ιδιαίτερο τρόπο μεταβιβάσεως της κυριότητας του ακινήτου της εταιρείας ΕΤΜΑ Α.Ε., τον οποίο προέβλεψε ο νομοθέτης ως οικονομικώς συμφέροντα για το Δήμο Αθηναίων και ως μέρος, επομένως, της όλης χωροταξικής και πολεοδομικής ρυθμίσεως. Η προβλεπόμενη δυνατότητα κτήσεως με τον τρόπο αυτό της κυριότητας του εν λόγω ακινήτου, ανεξαρτήτως της συμφωνίας της, καθ’ εαυτήν, προς το άρθρο 24 του Συντάγματος, καθιστά θεμιτή την προσφυγή στην νομοθετική διαδικασία για την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου του Δήμου Αθηναίων στην συγκεκριμένη Π.Ε.(μειοψ). Ακολούθως το Δικαστήριο έκρινε ότι, εν όψει των υπαγορευομένων από το άρθρο 24 του Συντάγματος κριτηρίων για την χωροταξική αναδιάρθρωση και την πολεοδομική ανάπτυξη των πόλεων και των οικιστικών εν γένει περιοχών, κατά τον καθορισμό ή την τροποποίηση χρήσεων γης πρέπει να αναζητείται ο πλέον πρόσφορος τρόπος θεραπείας των πολεοδομικών αναγκών, ενώ παρεκκλίσεις από τους πάγιους όρους δομήσεως μιας περιοχής πρέπει να εντάσσονται στην κατηγορία της πολεοδομικής ρυθμίσεως με την οποία συνδέονται χωρικά, να επιτρέπονται δηλαδή μόνο κατ’ εξαίρεση και να είναι συμβατές με τους πάγιους όρους, ώστε να μη υπερβαίνουν το περιθώριο επιβαρύνσεως της περιοχής, η οποία, παρά τις παρεκκλίσεις, πρέπει να διαμορφώνεται από τους πάγιους όρους δομήσεως. Εξ άλλου, η διατήρηση των κοινόχρηστων χώρων, μάλιστα δε των χώρων πρασίνου, αποτελεί πρωταρχικό όρο για την προστασία των πόλεων και των οικισμών, ώστε η μείωσή τους ή η αναίρεση της πολεοδομικής λειτουργίας τους να συνιστά ανεπίτρεπτη επιδείνωση των όρων διαβιώσεως των κατοίκων και υποβάθμιση του υπάρχοντος ή του προβλεπομένου από την ισχύουσα πολεοδομική νομοθεσία οικιστικού περιβάλλοντος, η σχετική δε ρύθμιση, κατά τούτο, υπόκειται στον οριακό έλεγχο του ακυρωτικού δικαστή. Ο έλεγχος όμως αυτός, ως έλεγχος ορίων, δεν εξαντλείται σε αριθμητικούς υπολογισμούς της εκτάσεως των κοινοχρήστων χώρων, αλλά λαμβάνει υπόψη και κάθε στοιχείο της συγκεκριμένης περιπτώσεως που επιτρέπει στον δικαστή ακόμη και το συμπέρασμα ότι συγχωρείται εν προκειμένω η αριθμητική μείωση της εκτάσεως των Κοινοχρήστων Χώρων (Κ.Χ.), εν όψει του τελικού, συνολικού, οφέλους που προκύπτει για την πόλη από την αναδιάταξη Κ.Χ. και στον βαθμό που η μείωση αυτή παρίσταται ως απολύτως αναγκαία. Κατά τον έλεγχο αυτό, πάντως, η νομιμότητα της αναδιατάξεως των κοινόχρηστων χώρων κρίνεται από τη σύγκριση του υφιστάμενου ρυμοτομικού σχεδίου με την νέα ρύθμιση και όχι από την σύγκριση της συμβατότητας της νέας αυτής ρυθμίσεως προς τις κατευθύνσεις χωροταξικού σχεδιασμού προηγουμένου επιπέδου με εκείνη του υφιστάμενου ρυμοτομικού σχεδίου (μειοψ). Στην προκειμένη περίπτωση κρίθηκε ότι η απόδοση σε κοινή χρήση πρασίνου του ΟΤ 22 (Λ. Αλεξάνδρας), επιβαλλόμενη από το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Αθηναίων, καθιστά, αναγκαία τη μεταφορά των αθλητικών δραστηριοτήτων σε άλλη περιοχή, η οποία άλλωστε έχει ως αναπόφευκτη συνέπεια την κατάληψη μεγαλύτερου, σε σχέση με τον αποδιδόμενο, χώρου, αφού οι νέες εγκαταστάσεις πρέπει να ικανοποιούν τις σύγχρονες σχετικές απαιτήσεις. Ως εκ τούτου, όπως έκρινε το Δικαστήριο, η χωροθέτηση των νέων αθλητικών εγκαταστάσεων με το προβλεπόμενο γι’ αυτές ποσοστό εμπορικών και λοιπών σχετικών με αυτές χρήσεων και τους αναγκαίους χώρους σταθμεύσεως αυτοκινήτων στον προβλεπόμενο από το π.δ. της 20.9/30.11.1995 κοινόχρηστο χώρο πρασίνου του Βοτανικού, αφού προηγουμένως εξετάσθηκαν και αποκλείσθηκαν άλλες περιοχές δεν αντίκειται στο άρθρο 24 του Συντάγματος, παρά την επερχόμενη μείωση της εκτάσεως των κοινοχρήστων χώρων πρασίνου, εν όψει του τελικού οφέλους που προκύπτει για την πόλη από την απόδοση σε κοινή χρήση της ανωτέρω εκτάσεως πρασίνου και την απομάκρυνση οχληρών χρήσεων. Ωστόσο, σε παρεμβάσεις, όπως η προκείμενη, στις οποίες περιοχή της πόλεως υφίσταται τις δυσμενείς συνέπειες από την ανακούφιση άλλης, οι προβλεπόμενες γι’ αυτήν χρήσεις γης, οι οποίες συνεπάγονται μείωση κοινοχρήστων χώρων, πρέπει να είναι απαραίτητες για το όλο εγχείρημα, ώστε να καθίσταται δυνατή η διαπίστωση ότι η αντίστοιχη απώλεια των κοινοχρήστων χώρων, μάλιστα δε των χώρων πρασίνου, είναι η ελάχιστη δυνατή. Στην προκειμένη όμως περίπτωση, εκτός των αθλητικών εγκαταστάσεων με το προβλεπόμενο γι’ αυτές ποσοστό εμπορικών και λοιπών σχετικών με αυτές χρήσεων και τους αναγκαίους χώρους σταθμεύσεως αυτοκινήτων, προβλέπονται και χρήσεις γης που συνεπάγονται την ανέγερση πολυλειτουργικού δημοτικού κτιρίου και εμπορικού κέντρου. Οι χρήσεις όμως αυτές που δεν είναι συμπληρωματικές των αθλητικών εγκαταστάσεων (αλλά θεσπίσθηκαν είτε επ’ ευκαιρία της μεταφοράς στην εν λόγω περιοχή των αθλητικών δραστηριοτήτων είτε προς ελαχιστοποίηση της οικονομικής επιβαρύνσεως του Δήμου από την μεταφορά αυτή), συνεπάγονται μείωση των κοινοχρήστων χώρων σε βαθμό μεγαλύτερο του αναγκαίου και επομένως οι διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 3481/2006 είναι αντίθετες στο άρθρο 24 του Συντάγματος. Η αντίθεση δε αυτή δεν αίρεται από την τυχόν συμφωνία των επίμαχων ρυθμίσεων με τις κατευθύνσεις του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθηνών, αφού και το ανωτέρω π.δ. εκδόθηκε προκειμένου η περιοχή του Ελαιώνα να αποκτήσει σχέδιο και χρήσεις γης σύμφωνα με τις κατευθύνσεις αυτές. Εξ άλλου, η διατήρηση των κοινοχρήστων χώρων, ως πρωταρχικός όρος για την προστασία των πόλεων, κατά την έννοια του άρθρου 24 του Συντάγματος, πρέπει να θεωρείται και ως πρωταρχικό μέλημα των διοικητικών αρχών που είναι επιφορτισμένες με την εφαρμογή των ρυμοτομικών σχεδίων (μειοψ). Εν όψει των ανωτέρω, κρίθηκε ότι είναι μη νόμιμες και ακυρωτέες οι προσβαλλόμενες πράξεις (έγκριση περιβαλλοντικών όρων και χορήγηση οικοδομικής αδείας για την κατασκευή και λειτουργία κτιριακού συγκροτήματος πολλαπλών χρήσεων με υπόγειο σταθμό αυτοκινήτων στο ΟΤ 45Α στο Βοτανικό), οι οποίες εκδόθηκαν εν όψει των προβλεπομένων στις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 3481/2006 και της συνδρομής των προϋποθέσεων που τίθενται σ’ αυτές για την οικοδόμηση του ΟΤ αυτού με συντελεστή δομήσεως 1,6 και τις επιτρεπόμενες από αυτές χρήσεις.

15 Οκτωβρίου: 6.912bloggers από 135 χώρες με 11,5 εκατ. αναγνώστες υπερασπίζουν το κλίμα…

Ο Οικολογικός Πολιτιστικός Σύλλογος Χαϊδαρίου ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. συμμετέχει για τρίτη συνεχή χρονιά στην Blog Action Day – Climate Change. Την πρώτη φορά ήταν γενικά για το περιβάλλον, τη δεύτερη για την παγκόσμια πείνα και τώρα για την κλιματική αλλαγή.

Το Δεκέμβριο του 2009 θα συνδιοργανώσει με τον Α.Ο .ΠΗΓΑΣΟ και με άλλους φορείς το 2ο Οικολογικό Τουρνουά Σκάκι.
www.xpolis.blogspot.comwww.ieraodo.blogspot.com

Αποκαλείται Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης….
Μια επίσκεψη, όμως, αρκεί για να αντιληφθεί κανείς ότι πρέπει να μετονομαστεί … πάρκο περιβαλλοντικής αδιαφορίας. Ελάχιστα χιλιόμετρα από την καμένη Πάρνηθα, ο μεγαλύτερος αστικός πνεύμονας πρασίνου της χώρας έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη του!
* Ποιος ο ρόλος και οι ευθύνες του Πολίτη;
* Ο ρόλος και οι ευθύνες της Κυβέρνησης και των Δήμων
* Ο ρόλος των περιβαλλοντικών οργανώσεων
Μπορούν οι Περιβαλλοντικές οργανώσεις να «αναλάβουν» να σώσουν το Πάρκο; Αν ΝΑΙ με ποιες προυποθέσεις;
Ποια τα παραδείγματα στον υπόλοιπο κόσμο;
Είναι η Κοινωνική Οικονομία μία απάντηση στην κρίση;

Μια εκδήλωση που έρχεται να δώσει μία άλλη οπτική στις μέχρι τώρα προσεγγίσεις.

Συμμετέχουν:
Κυριάκος Μητσοτάκης , Boυλευτής Ν.Δ.
Σπύρος Κουβέλης, Βουλευτής ΠΑΣΟΚ
Ρένα Δούρου, Συνασπισμός
Nίκος Δεπούντης, Καμπάνια 800 ΜΚΟ

Έχουν κληθεί και εκπρόσωποι των Περιβαλλοντικών οργανώσεων καθώς και του ΥΠΕΧΩΔΕ

Σας περιμένουμε όλους!

Υπάρχει η άποψη, μεταξύ σοβαρού και αστείου, ότι μια πόλη σαν την Αθήνα, με τον υψηλότατο βαθμό τσιμεντοποίησης, την τεράστια έλλειψη πρασίνου, τη μεγάλης έκτασης ρύπανση, για να γίνει ξανά βιώσιμη, θα πρέπει να… ισοπεδωθεί και να κτιστεί από την αρχή! Ουτοπική σίγουρα προσέγγιση – αφήστε δε και το ενδεχόμενο να ξανακτιζόταν ίδια και χειρότερη λόγω της στρεβλής αντίληψης, που ευδοκιμεί στη χώρα μας, ότι δηλαδή η ανάπτυξη σημαίνει τσιμέντο! Ωστόσο σήμερα δεν είναι απαραίτητο να γκρεμιστεί μια πόλη για να γίνει πράσινη, φιλική προς τους κατοίκους της και περιβαλλοντικά ισορροπημένη: υπάρχουν λύσεις ρεαλιστικές, οικονομικές και το κυριότερο, οικολογικές, τις οποίες μπορούν να προωθήσουν οι αρχές και να υιοθετήσουν οι πολίτες. Μια από αυτές, με υψηλή αποτελεσματικότητα και χαμηλό κόστος, είναι οι πράσινες στέγες.

Ο Ναβουχοδονόσορας, με τους Κρεμαστούς Κήπους του στη Βαβυλώνα, πριν από 3.000 χρόνια, μπορεί να μας δείξει το δρόμο για να ξανακάνουμε τις τσιμεντουπόλεις μας ανθρώπινες και πράσινες. Στη σύγχρονη εποχή τη σκυτάλη πήραν αρχικά βορειοευρωπαϊκές χώρες, κατόπιν οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Σήμερα στη Γερμανία, την Αυστρία και την Ελβετία το 15% των κτιρίων διαθέτουν πράσινες στέγες ενώ μόνο στη Γερμανία πάνω από 13 εκατομμύρια τ.μ. ταρατσών έχουν κυριολεκτικά πρασινίσει. Πόλεις σαν την Αθήνα, με προάστια όπως η Κυψέλη ή το Παγκράτι, μπορούν κάλλιστα να μεταμορφωθούν με τις πράσινες στέγες: με τη μετατροπή δηλαδή των τσιμεντένιων ταρατσών σε μικρούς κήπους, με το φύτεμα κατάλληλων φυτών και δένδρων, που βελτιώνουν την ποιότητα του περιβάλλοντος ενώ παράλληλα μειώνουν το οικονομικό κόστος των κτιρίων, περιορίζοντας τη χρήση κλιματιστικών. Και δεν είναι υποχρεωτικό το φύτεμα – η τοποθέτηση γλαστρών με διάφορα φυτά, μπορεί να έχει εξίσου τα ίδια ευεργετικά και άμεσα αποτελέσματα.

Τι είδους; Καταρχήν, βελτιώνουν την ποιότητα της ατμόσφαιρας, παράγοντας οξυγόνο, φιλτράροντας τη σκόνη, συγκρατώντας τα αιωρούμενα σωματίδια, συμβάλλοντας στην οικολογική διαχείριση του νερού (καλύτερο “καναλιζάρισμα” του βρόχινου νερού) και ενισχύοντας μια ισόρροπη αστική διαβίωση, καθώς δημιουργούνται πραγματικοί βιότοποι για πουλιά, πεταλούδες και ενδημικά φυτά. Σύμφωνα με έρευνα κολεγίου του Κολοράντο 1,5 τετραφωνικά μέτρα έκτασης φυτεμένης με γκαζόν μπορεί να παράγει ποσότητα οξυγόνου ικανή να καλύψει τις ανάγκες ενός ανθρώπου ετησίως. (“What is a roof top garden”, Project Promotion and Implementation.) http: //faculty1.coloradocollege.edu/~shall/EV421/JoeKurland.html

Δεύτερον, οι πράσινες στέγες βελτιώνουν το μικροκλίμα συμβάλλοντας στη μείωση του λεγόμενου φαινομένου της “Επίδρασης της Αστικής Νησίδας”. Πρόκειται για το φαινόμενο της αύξησης της θερμοκρασίας στο κέντρο μιας πόλης σε σχέση με τα προάστιά της. Σε πόλεις όπως η Αθήνα, ο συνδυασμός των τσιμεντένιων όγκων των κτιρίων, της θερμότητας που αυτά αντανακλούν και της έλλειψης πράσινου, δημιουργεί το φαινόμενο αυτό που σημαίνει αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της πόλης από 7 ως 10 βαθμούς σε σχέση με τα προάστια καθώς και συγκέντρωση όζοντος και αιθαλομίχλης στην ατμόσφαιρα. Στην Αθήνα αυτή η διαφορά σε σχέση με τους περιφερειακούς δήμους, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Φυσικής Αθήνας, φθάνει τους 12 βαθμούς, κυρίως λόγω των επίπεδων, τσιμεντένιων ταρατσών. Αυτή η διαφορά μπορεί να μειωθεί με τις πράσινες στέγες, οι οποίες μάλιστα καθαρίζουν την ατμόσφαιρα: σύμφωνα με έκθεση του 1989 της αμερικανικής NASA, η χρήση στις ταράτσες ορισμένων φυτών, ακόμη και εσωτερικού χώρου, απαλλάσσει την ατμόσφαιρα από τρεις επικίνδυνους ρύπους – το βενζένιο, το τριχλωροαιθυλένιο και φορμαλδεύδες.
Τρίτον: οι πράσινες στέγες έχουν και μια κοινωνική διάσταση, που δεν πρέπει να παραγνωρίζεται. Λειτουργούν ως η σύγχρονη “πλατεία του χωριού” καθώς τα αναβαθμισμένα, λειτουργικά, αισθητικά και οικολογικά κτίρια, γίνονται πόλοι κοινωνικής έλξης των πολιτών. Οι πολύχρωμες στέγες, με φυτά και λουλούδια σπάνε το “μουντό” των τσιμεντένιων όγκων και γίνονται κέντρα συνάντησης των ανθρώπων.

Κατά καιρούς κάποιοι “καλοθελητές” σπεύδουν να κατηγορήσουν την Αριστερά και τον Συνασπισμό / ΣΥΡΙΖΑ συγκεκριμένα ότι δεν διαθέτει συγκεκριμένες προτάσεις – η προώθηση της λύσης των πράσινων στεγών είναι λοιπόν ένα συγκεκριμένο πεδίο στο οποίο οφείλει να δράσει η πολιτεία, αρκεί βέβαια να έχει την απαραίτητη πολιτική βούληση. Στην Κύπρο, για παράδειγμα, προβλέπεται επιδότηση της τάξης του 30% για κάθε κατοικία που εφαρμόζει μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, όπως αυτό της φύτευσης των στεγών. Ιδού λοιπόν το στοίχημα και η πρόκληση, για τη Δημοτική Αρχή της Αθήνας, για παράδειγμα: αντί να κόβει δένδρα, όπως έκανε στο παρκάκι της οδού Κύπρου, να προωθήσει δραστικά και όχι επικοινωνιακά, την πρακτική των πράσινων στεγών. Μετά και την καταστροφή της Πάρνηθας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κλίμα της Αθήνας, οι πράσινες στέγες μπορούν κάλλιστα να είναι ένα από τα “φάρμακα” αρκεί οι κρατούντες να γράψουν τη συνταγή.

Αντί να κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης για να αναστραφεί αυτή η κατάσταση, γινόμαστε μάρτυρες μιας νέας τεράστιας επέμβασης, που θα αποτελειώσει ότι έχει απομείνει ζωντανό:

• με την εδαφική επέκταση και γιγάντωση του διυλιστηρίου των ΕΛ.ΠΕ. (πρώην ΠΕΤΡΟΛΑ), στην Ελευσίνα 
• με την κατασκευή κολοσσιαίας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής (880 MW), στην Ελευσίνα, 
• με τη σύμπραξη ΔΕΗ – ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗΣ με την κατασκευή χωματερής επικίνδυνων βιομηχανικών αποβλήτων, στο καταπράσινο Μελετάνι της Μάνδρας 
• με το σχεδιασμό νέας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής (390 MW), σε απόσταση αναπνοής από τον οικισμό της Ν. Περάμου, 
• με τη σύμπραξη ΕΛ.ΠΕ. – EDISON με τη μετεγκατάσταση των δεξαμενών του Περάματος στο στρατόπεδο Ξηρογιάννη στον Ασπρόπυργο

Οι νέες δραστηριότητες θα πολλαπλασιάσουν το πρόβλημα των μεταφερόμενων ρύπων, που θα αγκαλιάσουν ολόκληρο το λεκανοπέδιο. Ταυτόχρονα, θα εντείνουν τις πιέσεις για τη σταδιακή περιβαλλοντική υποβάθμιση και των γειτονικών περιοχών.

Εκείνο, όμως, που τις κάνει πρόβλημα ολόκληρης της Αττικής είναι το εξής: ότι είναι γέννημα – θρέμμα μιας πολιτικής αντίληψης, που έχει θεοποιήσει την κατανάλωση ενέργειας, το Ι.Χ. αυτοκίνητο και τον κλιματισμό. Της ίδιας πολιτικής, που την ίδια στιγμή:

οδηγεί στην καταστροφή (και) τον Υμηττό, με το νέο τεράστιο δίκτυο αυτοκινητοδρόμων ταχείας κυκλοφορίας
συνεχίζει να συντηρεί και να επεκτείνει το μοντέλο της τερατούπολης, με τα ενεργοβόρα κτίρια, με την παντελή έλλειψη ελεύθερων χώρων και πρασίνου και με την κυριαρχία του Ι.Χ..

Οι πολίτες της Αττικής δεν ξεγελιούνται πια!

Αυτό που συμβαίνει δεν είναι ένα τοπικό πρόβλημα του Θριασίου. Με τους συμπολίτες μας στο Θριάσιο δεν μας δένουν, μόνο, “δεσμοί ρύπων”. Μας δένουν οι δεσμοί της αλληλεγγύης και της κοινής ελπίδας για μια ζωή σε ένα ανθρώπινο περιβάλλον. Μας δένει η ανάγκη να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, για να μπορέσουμε να αποτρέψουμε την ισοπεδωτική επέλαση των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων. Και θα το αποδείξουμε στην πράξη!

Πάρτε μέρος στη συνάντηση ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης

την Παρασκευή 8/5/2009, στις 8 μ.μ.
στο κοινωνικό χώρο Nosotros (Θεμιστοκλέους 66, Αθήνα)

Επιτροπή αγώνα κατά των επεκτάσεων των ΕΛ.ΠΕ. * Διαρκής κίνηση Χαϊδαρίου * Korydallos.blogspot.com * ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. Χαϊδαρίου * Παναττικό δίκτυο κινημάτων πόλης
Περιβαλλοντικός φυσιολατρικός σύλλογος Περιστερίου * Πολίτες της Αττικής για την ενέργεια

ΣΑΒΒΑΤΟ 9 ΜΑΙΟΥ, ΩΡΑ 12.30 Μ.Μ., ΣΥΝΤΑΓΜΑ
ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΑΓΝΩΣΤΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Το Σαββατοκύριακο 9-10 Μαΐου οργανώνονται δεκάδες δράσεις του ΣΥΡΙΖΑ σε όλη την Ελλάδα : συγκεντρώσεις, εξορμήσεις, ακτιβισμοί, παραστάσεις, επαφές με φορείς και μέσα μαζικής ενημέρωσης, συζητήσεις κ.λπ., με στόχο να προβάλουμε την οικολογική παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ και τη σταθερή συμμετοχή του στα κινήματα για την πόλη, το περιβάλλον και την οικολογία.
Στην Αττική, η κεντρική εκδήλωση – δημόσια παρουσία – διαμαρτυρία του ΣΥΡΙΖΑ ενάντια στην κυβερνητική πολιτική για το περιβάλλον, θα πραγματοποιηθεί στο κέντρο της Αθήνας, μπροστά στον Άγνωστο Στρατιώτη, το Σάββατο 12.30 μ.μ.
Θα αναρτήσουμε ένα τεράστιο πανώ, θα ενημερώσουμε με υλικό τους πολίτες και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Είναι απαραίτητη η μαζική παρουσία των μελών του ΣΥΡΙΖΑ για να επιβεβαιωθεί η καθοριστική συμμετοχή του σε όλα τα μέτωπα που σήμερα διεξάγονται οι οικολογικοί αγώνες.

ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΡΙΖΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΟΔΟ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ , ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΡΙΣΗ
ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΥΜΒΙΩΤΙΚΗ ΣΧΕΣΗ
ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΗ

ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ

Rethink again.

By Mariah Blake – Washington Monthly – January/February 2009

http://www.washingtonmonthly.com/features/2009/0901.blake.html

Seven years ago, Finland was faced with a daunting energy dilemma. To keep its domestic industries up and running, it needed to double its electricity supply by 2025. At the same time, it had to cut carbon emissions by fourteen million tons a year to comply with its obligations under the Kyoto Protocol. The question was how to fill the gap without stifling its flourishing economy or increasing dependence on costly imports.

As it hunted for solutions, the Finnish government decided to consider a controversial option: building another nuclear power plant. It was not a new idea; in fact, the Finns had weighed and rejected it nine years earlier. But since then, officials reasoned, the situation had changed. Besides a new imperative to reduce carbon emissions, a new generation of nuclear reactors had recently come onto the market. None had been built, but the industry claimed that their simple, standardized designs and modular components would make them far easier and less expensive to assemble than their predecessors. In fact, a study by the Lappeenranta University of Technology, which used figures on par with industry estimates for capital costs, found that a new atomic plant could deliver electricity more affordably than any other large-scale energy option. A group of lawmakers appointed by Prime Minister Paavo Lipponen to study the issue also concluded that a single reactor could create a much greater drop in greenhouse gas emissions than the next cheapest option, building more gas-fired plants. This meant there would be less pressure on the government to enact other mechanisms, such as a gasoline tax, that might put a dent in consumer spending and hamper economic growth.

Based on these findings, in May 2002 the Finnish parliament voted to approve the construction of a new nuclear power plant, something no Western nation had done in more than a decade. In industry circles, the decision was heralded as a breakthrough. Areva, the French company selected to build the reactor, touted the project as «historic» and promised that it would open the door to a global nuclear renaissance. In the United States, the Heritage Foundation issued a white paper commending Finland’s «rational approach to nuclear power,» and the New York Times ran a story calling the nation’s choice «prescient.» Tens of thousands of lawmakers and energy buffs from around the globe descended on Olkiluoto, where the reactor is being built, to witness the bold experiment taking shape.

A craggy peninsula, which sits at the end of a two-lane road lined with sagging barns, rusty tractors, and thick birch and pine groves, Olkiluoto is being transformed into a thriving showcase for the promise of clean, abundant nuclear power. Not far from the construction site is an airy 10,000-square-foot visitor’s center with a glass wall overlooking the cool blue waters of the Bothnian Sea. In addition to a restaurant and an auditorium, the center features an elaborate interactive exhibit on the merits of smashing atoms. There are imitation caves full of real yellowcake uranium and a life-size mock-up of the new reactor’s core, complete with hundreds of aluminum rods and the cobalt glow of Cerenkov radiation. All around, images of mossy forests paper the walls, and birds chirp over the speakers.

But the building site is far less serene. When I visited in November, it was teeming with lumbering backhoes, churning cranes, and workers doubled under sacks of concrete. Hundreds of metal shipping containers and canvas tents were scattered around a fifteen-acre hole blasted into the granite bedrock. Rising from one end of the pit was the containment building, a ninety-foot-tall tower with its top wrapped in scaffolding, which houses the reactor. From afar it looked like a solid pillar of concrete, but as I picked my way through stacks of rusty I beams and giant spools of cable, I noticed Bondo-colored patches scattered across its face. Eventually, I looped around back and crossed a rickety plywood bridge that led inside. The interior of the containment building was lined with a solid layer of steel that was crisscrossed with ropy welds. On this surface someone had scrawled the word «Titanic.»

These marks are the last remaining hints of the problems that have plagued this thick outer shell, the last line of defense in case of a meltdown. The steel liner was hand forged using outdated plans by a Polish subcontractor, which had no prior nuclear experience. As a result, the holes for piping were cut in the wrong spots, and the gaps along the weld joints were too wide. Entire sections had to be ripped apart and rebuilt. And the containment liner is not unique. Virtually every stage of the construction process has been dogged by similar woes, from the nine-foot-thick foundation slab (the concrete was mixed with too much water, making it weaker than had been called for in the plans) to the stainless steel pipes that feed water through the reactor core (they had to be recast because the metal was the wrong consistency). To date, more than 2,200 «quality deficiencies» have been detected, according to the Finnish nuclear authority, STUK. Largely as a result, the project, which was supposed to be completed in 2009, is three years behind schedule and is expected to cost $6.2 billion, 50 percent more than the original estimate. And the numbers could keep climbing. «There are still some very challenging phases ahead,» says Petteri Tiippana, STUK’s assistant director for projects and operational safety. «Things will have to go extremely well if those responsible for building the project are to hit the new targets.»

These complications have already erased the cost savings nuclear power was supposed to deliver compared to other energy sources, such as natural gas. What’s more, the reactor won’t be completed before 2012, when the Kyoto treaty expires. To meet its targets, between now and then Finland will have to buy hundreds of millions of dollars’ worth of credits through the European Union’s emissions trading scheme. In the meantime, because the country expected the reactor to deliver a bounty of energy and didn’t pursue other options, it’s facing a severe electricity shortage and will have to import even more from abroad, which will drive up power bills. Elfi, a consortium of Finnish heavy industries, has calculated that the project delays will create $4 billion in indirect costs for electricity users.

The implications of Finland’s ordeal reach far beyond its borders. After three decades of struggling to gain traction through an aggressive lobbying and PR campaign, the nuclear power industry is on the verge of global resurgence. More than 100 new nuclear plants are being built or planned around the world. In the United States, there are thirty-five reactors on the drawing board, with licensing applications for twenty-six of them already under review by the Nuclear Regulatory Commission (NRC)—the first batch the agency has seen since 1978. These projects enjoy a broad public backing that would have been unthinkable a decade ago: a recent poll by Zogby Interactive found that two-thirds of all Americans support the construction of new reactors on U.S. soil. And this support cuts across political lines, with half of all Democrats favoring more nuclear power. Liberal opinion makers, such as New York Times columnist Thomas Friedman, have also endorsed the nuclear option. Wired magazine has repeatedly urged readers to «Go Nuclear.» Even a few longtime foes of atomic energy, like House Speaker Nancy Pelosi, now argue it «has to be on the table.» As for President Barack Obama, both he and his energy secretary, the Nobel Prize–winning physicist Steven Chu, have offered at least qualified support for expanding the use of nuclear power in the United States.

What’s behind this dramatic reversal? The short answer is that climate change has shuffled priorities. Nuclear power may have some unsavory side effects, like radioactive waste and the risk of meltdowns. But no other energy source can deliver vast quantities of low- or zero-carbon energy at a price that rivals natural gas and coal, as the industry has promised the new breed of reactors will do. With this in mind, many people who once dismissed atomic power out of hand have come to view it as a vital, if imperfect, tool in the struggle to salvage our warming planet.

But as Finland’s experience shows, the reality may be far messier than the industry lets on: a growing body of evidence suggests that new nuclear construction projects are prone to the same setbacks as those undertaken a generation ago, when lengthy delays and multibillion-dollar cost overruns were commonplace. This raises serious questions about the potential of nuclear power as a front-line solution in the battle against climate change.

In the early days of the Atomic Era, nuclear power was heralded as a panacea—a cheap, abundant energy source that would spur economic growth, cut dependence on foreign oil, and enable every imaginable human endeavor. President Dwight Eisenhower gave voice to this sentiment in 1954, when the United States broke ground on its first commercial reactor in Shippingport, Pennsylvania—part of an ambitious, government-funded program to develop a viable nuclear energy sector. «In thus advancing toward the economic production of electricity by atomic power,» the president enthused, «mankind comes closer to fulfillment of the ancient dream of a new and better earth.» He then kicked off the ground-breaking celebration with space-age flair by waving a «neutron wand» over a special neutron detector, signaling a robotic bulldozer to scoop up a pile of dirt. Days later, Lewis Strauss, chairman of the Atomic Energy Commission, declared that future generations would enjoy electricity «too cheap to meter.»

By December 1957, residents of western Pennsylvania were brewing coffee and vacuuming carpets with power from the Shippingport plant. The project’s success set off a chain reaction. Beginning in the early 1960s, utilities—lured by promises of cheap electricity and growing concerns about air pollution—were lining up to purchase new reactors, a phenomenon historians have dubbed the «great bandwagon market» for nuclear power. Between 1965 and 1967, sixty plants with 40,000 megawatts of generating capacity were ordered.

By the mid-1970s, more than 100 nuclear power stations were being planned or built. But the manic enthusiasm was fading as reactor projects ran aground amid soaring inflation, shrinking energy demand, bungled construction, and regulatory delays. Perhaps the most infamous boondoggle was the Shoreham Nuclear Power Plant on the Long Island Sound. The Long Island Lighting Company spent twenty-five years and $6 billion—eighty times the original estimate—trying to get it up and running. But it was never licensed to operate. The debacle saddled Long Island residents with some of the nation’s highest electricity rates and pushed the regional economy to the brink of ruin.

As problems piled up, the market for new reactors collapsed. Between 1973 and 1978 the number of annual orders dwindled from thirty-eight to two. Some utilities began canceling reactor plans or abandoning half-built projects. In the mid-1980s, the Washington Public Power Supply System walked away from two unfinished reactors and $2.25 billion in bonds, the largest municipal bond default on the books. Another major utility was forced into bankruptcy. In 1985, Forbes magazine surveyed the wreckage of the nuclear power industry and described it as «the greatest managerial disaster in business history.»

Although public opposition and safety concerns played a role in the industry’s undoing—especially after the partial meltdown at Pennsylvania’s Three Mile Island plant in 1979—the primary stumbling blocks were economics and an unworkable business model. Most first-generation plants were custom designed and built, and in many cases design plans weren’t finished before construction began. This opened the door to construction errors and endless regulatory delays. In the hopes of rescuing the industry, in 1985 the Electric Power Research Institute, an industry-funded think tank, aided by executives from nuclear utilities and Nuclear Regulatory Commission officials, came up with a set of principles for next-generation reactors with simpler, standardized designs, fewer moving parts, and more modular components. The goal was to make them not only safer than their predecessors, but also faster and less expensive to build than coal-fired power plants. Four years later, the NRC overhauled its regulatory process to help this effort along. Reactor vendors were invited to submit a limited number of designs for precertification, so utilities could simply pick one and apply for a permit to build it as a specific site. «The idea was to commit to just a few designs, and set those designs in stone to create a more efficient process,» explains NRC spokesman Scott Burnell.

The first two standardized designs were rolled out in 1997, but they were never built in the United States. After the fiascoes of the previous decade, banks and investors were simply too shell-shocked to risk financing new reactors, despite promises about the new streamlined plans. Hoping to overcome this barrier, the nuclear industry turned its attention to Capitol Hill, where it found that its concerns dovetailed with those of another interest group, which happened to have a powerful patron.

Around the time the first standardized reactor designs hit the market, veteran New Mexico Senator Pete Domenici was approached by two aides: Alex Flint, a savvy twentysomething operative who had worked his way up from the mail room, and Pete Lyons, a physicist whose salary was paid by the Los Alamos National Laboratories in Domenici’s home state. Nearly a decade after the fall of the Berlin Wall, Los Alamos—the storied nuclear weapons lab that gave birth to the atom bomb—was fighting to defend its billion-dollar budget from congressional proposals to privatize or scale back weapons research. In America’s stalled nuclear power industry, Flint and Lyons saw a potential second act for the lab’s scientists and the rest of the nuclear weapons sector. Domenici, a technology buff and tireless advocate of New Mexico’s labs (the largest employer in northern New Mexico, and the destination for 20 percent of the state’s federal funding), embraced the idea. In June 1998, he convened a gathering of nuclear energy lobbyists and senior officials from industry, government, and the national labs. After six hours of brainstorming, the group hashed out a plan to put nuclear energy back on the nation’s agenda. Among the key steps were reframing the debate to position nuclear power as an abundant, carbon-free energy source; creating «a broad-based nuclear mission that advocates a viable commercial sector» within the Department of Energy; and persuading Congress to «legislate a level playing field» for nuclear power by creating large-scale subsidies and tax credits.

Over the next few years, the forum participants and their political allies got to work. In 2001, the Bush administration took office and began working to overhaul government agencies to make them friendlier to the industry. Layers of NRC regulation were stripped away. At the DOE, the top position in the Office of Nuclear Energy was promoted to an assistant-secretary-level appointment, and a host of new programs were added to promote the resurgence of atomic energy—among them Nuclear Power 2010, under which the government pays half the cost of site selection, planning, and licensing for new nuclear reactors. The industry, meanwhile, worked to shift public perception, through an aggressive PR campaign that involved, among other things, planting ghostwritten op-eds advocating nuclear energy in local newspapers under the names of prominent local personalities, and setting up front groups that appeared to be independent environmental organizations, such as the New Jersey Affordable, Clean, Reliable Energy Coalition. It also began pressing Congress for subsidies and, starting in 2001, federal loan guarantees. But nuclear advocates made little headway on this front until 2003, when Republicans regained control of the Senate and Domenici was appointed chairman of the Energy Committee. He rehired Alex Flint, who had gone on to work as a nuclear power lobbyist, to direct the committee’s work. Flint spent the next two years wrangling with politicians, often in secret, over a new energy bill.

On August 8, 2005, President George W. Bush’s motorcade arrived at Sandia National Laboratories, in Albuquerque, New Mexico. The president toured the lab’s Solar Tower Facility, a field of solar collectors pieced together from giant mirrors, which sits in the hilly scrubland surrounding the Sandia compound. Then he walked into the lab’s auditorium. Seated beneath a giant banner with an image of clear blue sky, he signed the Domenici-sponsored Energy Policy Act of 2005 into law. The act fulfilled many of the industry’s key legislative ambitions. Most importantly, it provided unlimited federal loan guarantees to cover up to 80 percent of project costs for next-generation nuclear plants and other «innovative technologies» to reduce greenhouse gas emissions. It also included a twenty-year extension of the Price-Anderson Act, which limits the liability of nuclear power plant operators in case of accidents, and $13 billion in direct subsidies for nuclear power, including $2 billion in «risk insurance» to pay extra costs caused by delays in construction and licensing for the first six new reactors. Bush touted these measures as a boon for the environment. «Of all our nation’s energy sources, only nuclear power plants can generate massive amounts of electricity without emitting an ounce of air pollution or greenhouse gases,» he said, to a burst of applause.

The Energy Policy Act’s passage signaled a seismic shift: in less than a decade, the nuclear power industry had gone from energy pariah to political heavyweight. Its lobbying operation was now among the most formidable on Capitol Hill, thanks to a generous infusion of cash. (Since the mid-1990s, the energy and nuclear power sector has spent at least $953 million lobbying Congress and the executive branch, according to the Center for Responsive Politics—more than any group except the pharmaceutical and insurance industries.) That money helped the industry to meet most of the goals laid out at the 1998 forum and win tens of billions of dollars in new subsidies. All told, the nuclear power sector has secured more than $100 billion in federal support, at least $25 billion of it in the last four years alone, according to the nonpartisan group Taxpayers for Common Sense. That’s far more than renewable energy sources.

While Republicans—especially those with links to energy interests and the national labs—played a key role in the industry’s resurgence, this stunning second act would not have been possible without the growing support of Democratic lawmakers. By 2005, it was becoming clear that the dangers of climate change were real, and politicians saw few solutions. Renewable energy was still viewed as an expensive niche market that was decades away from providing power on a large scale (though, in reality, some renewables—wind, most notably—were becoming financially competitive with coal). As a result, many Democrats were rethinking their reservations about atomic energy, including longtime foes like Senate Majority Leader Harry Reid, who was once «totally opposed to nuclear power.» One sign of this newfound support was the broad backing for the Energy Policy Act, which passed the House by a margin of 275 to 156 and the Senate by 74 to 26. Four out of ten Democrats voted for it, including then Senator Barack Obama, who declared that the bill took «significant steps in the right direction on energy policy.»

But this emerging bipartisan consensus did not extend to Wall Street, where the new package of giveaways did little to ease doubts about the viability of new nuclear power. Months after the 2005 bill passed, the rating agency Standard & Poor’s issued a report saying that the generous new subsidies «may not be enough to mitigate the risks associated with operating issues and high capital costs» of new nuclear plants, and that companies that built or financed them would see their credit ratings slide. This was a blow to the industry; at the time, the Nuclear Energy Institute was claiming that the overnight building costs (meaning inflation isn’t factored in) for next-generation reactors would be between $1,100 and $1,500 per kilowatt capacity—roughly on par with natural gas plants and cheaper than coal. In June 2007, the Keystone Center, a Colorado-based energy think tank, published another report, funded in part by the industry, which cast fresh doubt on NEI estimates. The study (which, unlike the NEI figures, used actual hard data from reactors built in Asia in the 1980s and ’90s) projected that the overnight costs for new nuclear plants would be about $3,000 per kilowatt, or up to $4,000 per kilowatt including inflation—at least double the NEI’s estimate. The following month, the managing directors of six major financial firms—among them Lehman Brothers, Merrill Lynch, and Morgan Stanley—wrote a letter to the DOE, saying, «We believe many new nuclear construction projects will have difficulty accessing the capital markets» because lenders feared getting mired in «another Shoreham.» They concluded that raising the loan guarantee ceiling to cover 100 percent of project debt was one of the «minimum conditions necessary to secure project financing.» In other words, the only way to unlock capital was for taxpayers to take on all of the risk.

In October 2007, Moody’s Investor Services piled on with a report projecting that new reactors would cost $5,000 to $6,000 per kilowatt to build, or up to $12 billion per unit. This figure, which was based on actual bids for new reactors in the United States, caused considerable sticker shock. The trade magazine Nuclear Engineering International ran an article questioning whether utilities would shelve their plans for new reactors amid revelations about «prohibitively high» costs. In January 2008, Warren Buffett’s MidAmerican Energy Holdings Co. scrapped plans to build a new reactor because it found the «economics of building the next generation of nuclear power plants» were «not in our customers’ best interests.» But as staggering as their estimates were at the time, those who did the calculations for Keystone and Moody’s have concluded, based on newer data, that they were not high enough. «The numbers have simply gone flying past our highest 2007 estimates,» says Jim Hempstead, a senior vice president at Moody’s, which now predicts new nuclear power plants will cost $7,500 per kilowatt to build. That’s more than double the capital costs for solar power and three and a half times the cost for wind. Nuclear’s high building costs are offset somewhat by low operating expenses and high operating efficiency, which in recent years has climbed from about 60 percent to more than 90 percent on average in the United States. But even taking into account these factors, according to Moody’s forecasts, the production costs for nuclear power are higher than for most large-scale renewable energy sources (though not for solar power). And Moody’s analysis was based on preliminary industry estimates—on average, first-generation nuclear plants in the United States cost three times initial projections.

How is it that new reactors make so little economic sense, even with massive government support? Part of the answer is that the industry still hasn’t solved the problems that led to its initial collapse. A decade on, the standardized plant designs, on which nuclear advocates pinned their hopes of lower costs and greater reliability, have yet to materialize. This is not to say that no one has built a uniform fleet: some countries—most notably France, where the government holds a controlling stake in the main electricity-generating company—have managed to created a degree of standardization among their own reactors. But spreading the idea to countries with different regulatory agencies and requirements, to say nothing of the patchwork American utility market, is easier said than done. Nowhere are the hurdles more evident than in the new NRC licensing process and its supposedly set-in-stone designs. Initially, the industry had hoped to limit the number of reactor models to two or three. Instead, there are eight on offer, half of them certified, the rest awaiting approval (a process that takes years). What’s more, all but one of the seventeen companies that are planning to build new reactors have chosen designs that are either not yet certified or that will need to be recertified because they have been substantially redesigned. Even the one company that has picked a fully certified model, NRG of New Jersey, isn’t sticking to the original blueprints.

Rather than working with ready-made plans and a series of simple, modular components, engineers and designers working on Finland’s new reactor are scrambling to finish plans even as construction is under way. During my visit to Olkiluoto, I met Jouni Silvennoinen, the construction manager on the plant for the Finnish utility TVO. He told me that, in his view, projects as large and complex as reactors simply don’t lend themselves to cookie-cutter solutions. «The basic design can be planned in advance,» he explained. «But you still have to do the detailed design. Where exactly is the rebar? How thick are the walls? Where is the pinning for pipes? Those details have to be tailored to the individual project, and it takes a tremendous amount of work.»

Another reason estimates for new reactors have been both high and unpredictable is the atrophy of nuclear expertise and the dwindling number of suppliers, which has led to labor shortages and supply bottlenecks. Today, there is only one company in the world that can produce the heavy steel forgings for a reactor core—Japan Steel Works Ltd., in Osaka—and it has a two- to three-year backlog. In the United States, once the primary source of reactor components, the number of suppliers has dropped from 400 to eighty, while the number of accredited nuclear engineers has dwindled from 900 to 200. And the worst is yet to come. Half of all employees in the nuclear energy sector are older than forty-seven, and more than a quarter will be eligible for retirement in the next four years, according to NEI research. NRC Chairman Dale E. Klein summed up the gravity of the situation in remarks before the American Nuclear Society last year, saying, «The global supply chain is stretched, if not to the breaking point, at least to the tipping point.»

Rather than backing away from its plans in the face of these daunting challenges, the industry and its allies have scrambled to shift even more of the financial risks to taxpayers. Before retiring in January, Domenici tried multiple times to quietly hand the DOE the authority to issue unlimited loan guarantees for «clean» power plants without congressional approval. (Under current law, Congress has the authority to set a cap on DOE loan guarantees, and so far it has only approved $18.5 billion in loans, far less than the industry needs.) Others have also taken up the cause. In August 2008, a bipartisan group of senators introduced a bill to open coastal areas to offshore drilling. Buried in it were billions of dollars in subsidies for nuclear power and language exempting DOE loan guarantees from congressional oversight. Though this bill was tabled after the financial crisis struck, it had broad bipartisan backing: half of the twenty sponsors were Democrats.

In a bid to consolidate its gains among liberal lawmakers and expand access to Treasury-backed loans, the industry has also doubled down on lobbying. The ten companies most likely to benefit from the loan guarantee program poured more than $25 million into lobbying in the first three quarters of 2008. The NEI spent $1.9 million during the same period, 40 percent more than in all of 2007. It has also forged alliances with organized labor, hiring former Teamsters lobbyists and wooing the AFL-CIO. In a speech at the NEI annual conference last May, Mark H. Ayers, the AFL-CIO’s president of Building and Construction Trades, spelled out the agreement between the two groups: in exchange for the industry’s commitment to use union labor, the union would flex its own muscle to «persuade the new majority in Congress about the need for extending and increasing the loan guarantee program.»

There is a reason for the nuclear industry’s dogged pursuit of generous guaranteed loans: without them, or a similar public financing scheme, it doesn’t have much of a future. Even before the financial meltdown, Wall Street wasn’t willing to sink money into new reactors. Squeezing private capital from today’s ravaged markets will be nothing short of impossible, which means the only way most utilities will be able to build new nuclear plants is if taxpayers shoulder the risk. On this front, the industry has proven remarkably resourceful. UniStar, a consortium of French and American utilities, was formed for the purpose of building four new reactors in the United States, a venture it expects to cost up to $38 billion. But it doesn’t intend to sink any of its own money into construction. Instead, its plan for financing the project hinges entirely on guaranteed loans from the DOE and the French export bank, which is offering financial support to spur investment in French nuclear technology (see «Sub-prime Nuclear Loans»).

Though the financial plans for most reactor projects have yet to become public, it appears that all but a few contenders are banking on similar schemes. Right now the DOE is weighing the first batch of loan guarantee applications, submitted in October. It includes twenty-one reactors, with an estimated total cost of $188 billion. The requested loan guarantee total is $122 billion, a hefty sum considering that the Congressional Budget Office has found the chance of default on guaranteed loans for new reactors is «well above 50 percent.» And it will take roughly three times as much new nuclear capacity as those twenty-one reactors will provide just to keep a stable supply of nuclear power over the next few decades, as the aging plants that provide a fifth of our electricity are decommissioned. For nuclear power to make a meaningful contribution to the fight against climate change in the United States, the Keystone report concluded we will need to add 238 gigawatts of new capacity, or at least 140 of the most powerful reactors on the market. The cost, according to Harold A. Feiveson, a senior research policy scientist at Princeton University and a member of the Keystone panel: between $1 trillion and $1.8 trillion (an estimate that assumes capital costs of $4,000 to $7,500 per kilowatt).

The question is whether the new Democratic majority in Congress and the Obama administration will agree to anything approaching such a sweeping expansion of support for nuclear power. On the campaign trail, John McCain tried to gain advantage by painting Obama as a nuclear naysayer. In one particularly memorable instance, the Republican candidate visited the Enrico Fermi nuclear plant near Detroit, where he donned a gleaming white hard hat and toured the reactor building, then held a press conference in front of its cooling towers. «Senator Obama has said that expanding our nuclear power plants doesn’t make sense,» he argued. «I could not disagree more.» Obama was forced to repeatedly reaffirm his support for nuclear power as part of the energy mix. In fact, rhetoric aside, Obama was actually the candidate with the closest ties to the industry; his chief political adviser, David Axelrod, runs a political consulting firm that has lobbied on behalf of Exelon, the nation’s largest operator of nuclear plants. Exelon and its employees contributed around $250,000 to Obama’s Senate and presidential races, more than to any other candidate. In 2006, it came to light that Exelon had failed to disclose low-level nuclear leaks at an Illinois plant. Initially, Obama introduced a Senate bill that would have required nuclear utilities to notify state authorities as soon as leaks were detected. But according to the New York Times, he later stripped out the reporting requirements, as requested by Senate Republicans and Exelon lobbyists.

In his climate plan, Obama makes the case for expanding nuclear energy, saying, «It is unlikely that we can meet our aggressive climate goals if we eliminate nuclear power as an option,» though he also calls for nailing down secure storage for radioactive materials before new reactors are built. Steven Chu, Obama’s secretary of energy, also advocates boosting America’s atomic energy supply. Last August, he signed onto «A Sustainable Energy Future: The Essential Role of Nuclear Energy,» a DOE manifesto, which argues that «nuclear energy must play a significant and growing role in our nation’s—and the world’s—energy portfolio» if we are to stave off catastrophic climate change. When asked by the San Jose Mercury News in June 2007 whether it was possible to tackle global warming without pursuing the nuclear option, Chu said, «If you start thinking like that, then you doom yourself.» This was not a slap at other carbon-free technologies. Unlike most Bush appointees, Chu is a champion of renewable energy. He simply believes we will have to deploy every weapon in our arsenal, including nuclear fission, in our urgent struggle against climate change—a position embraced by a growing majority of politicians and pundits.

This all-of-the-above approach is smart in theory, but in practice it has two glaring flaws. One is the long, uncertain construction schedule for building new reactors. To avoid the worst effects of global warming—rapidly rising sea levels, rampant famine, severe storms, and widespread drought—we will need to reverse the growth of greenhouse gas emissions by 2015, according to the UN’s Intergovernmental Panel on Climate Change. The designs for most of the reactors on the drawing board in the United States won’t be certified until 2011 or 2012. Only then can the NRC approve individual licenses—after which the plants still need to be built. Last time around, construction took an average of twelve years.

The other key problem is that, given the enormous expense and the industry’s hunger for subsidies, pursuing the nuclear path can crowd out investment in green energy. Over the last decade, federal funding for renewable energy and efficiency research has essentially remained flat, even as concerns about global warming have mushroomed. Support for nuclear power, on the other hand, has soared from zero in the late 1990s to $438 million a year in 2008. The DOE’s fiscal year 2009 budget request (which has yet to be approved) includes $630 million for nuclear energy research, a 44 percent increase from the previous year, while the request for renewable energy and efficiency R&D programs has dipped slightly to around $535 million.

Bills to foster renewable energy or rein in carbon emissions also tend to get bogged down in debate over attaching perks for nuclear power. In some cases, this struggle has derailed meaningful climate-change legislation. The bipartisan coalition backing the Lieberman-McCain Climate Stewardship Act—Congress’s first serious attempt to cap greenhouses gases—fell apart in 2005 after McCain added $3.7 billion in subsidies for nuclear power. The push for nuclear subsidies was also a key sticking point during last year’s floor debate over the Warner-Lieberman carbon cap-and-trade bill.

Elsewhere in the world, there are also signs that nuclear power and renewables aren’t as compatible as policymakers tend to believe. In 2000, Germany became the first major industrialized nation to commit to phasing out atomic power. To fill the gap, it has introduced incentives to foster investment in renewables, ushering in a green-energy boom. Despite its damp, cloudy weather, the nation now has more than half the world’s solar power generating capacity and is the leading producer of wind energy. All told, roughly 15 percent of German electricity comes from renewable sources, more than any other nation except China, which relies on hydroelectric dams for much of its power. By 2020, Germany aims to increase the share of renewables to 30 percent, roughly the same percentage nuclear supplied at its peak.

On the other end of the spectrum is Finland. Because residents believed the new reactor in Olkiluoto would drastically cut emissions, there was little effort to promote renewable energy or boost efficiency, with the result that the country is now lagging behind its neighbors. Despite its long, windswept coast, Finland has less wind power capacity than any central European state except the tiny, landlocked countries of Luxembourg and Switzerland. It also ranks near the bottom on energy efficiency, and its record on greenhouse gas emissions is dismal: between 1990 and 2006 (the most recent year for which data is available) the nation’s carbon output leapt by ten million tons a year, or 13 percent, one of the largest spikes in any developed nation. This means that to meet the European Union goals of cutting greenhouse gas emissions by 20 percent from 1990 levels by 2020, Finland will have to either resort to austerity measures or shell out hundreds of millions more dollars for emissions credits.

«We concentrated so much on nuclear that we lost sight of everything else,» says Oras Tynkynnen, a climate policy adviser in the Finnish prime minister’s office. «And nuclear has failed to deliver. It has turned out to be a costly gamble for Finland, and for the planet.»

Έχουν περάσει κιόλας έξι μήνες από τότε που η Ελλάδα πένθησε το χαμό δεκάδων συμπολιτών μας, αλλά και την ανυπολόγιστη οικολογική καταστροφή. Κάποιοι επιτήδειοι «παρηγορήθηκαν» με τις επιταγές των 3000 ευρώ, ενώ οι πιο εύπιστοι με τις υποσχέσεις κυβερνητικών αξιωματούχων. Σαν ανέκδοτο ηχούν πλέον οι δηλώσεις του πρωθυπουργού «όπου υπήρχε δάσος, θα γίνει δάσος».
Οι κυβερνητικές πολιτικές στην Πάρνηθα, την Πεντέλη και την Πελοπόννησο είναι απολύτως χαρακτηριστικές. Για να μη μιλήσουμε για το πολυδιαφημισμένο Πάρκο του Ελληνικού, διότι θα πέσει το τσιμέντο να μας πλακώσει. Στις αυθόρμητες διαμαρτυρίες χιλιάδων Ελλήνων έξω από τη βουλή, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε για σειρά μέτρων που εξαντλήθηκαν σε τηλεμαχίες παραθύρων μεταξύ κοινοταρχών και υπευθύνων για τις αποζημιώσεις.
Έξι μήνες μετά οι πυρόπληκτοι του Αυγούστου παλεύουν με τις πλημμύρες, ταΐζουν τα ζωντανά τους με υπερκοστολογημένες τροφές και παρακολουθούν ομιλούσες κεφαλές στα τηλεπαράθυρα που αναλύουν φωτογραφίες ροζ περιεχομένου. Όσο κι εάν επιχειρείται να περιοριστεί η τραγική υπόθεση Ζαχόπουλου στις ροζ πτυχές μιας εξωσυζυγικής ιστορίας, αυτό που αναδεικνύεται και γίνεται αντιληπτό και από τον πλέον αφελή είναι η παθογένεια του ευρύτερου πολιτικού συστήματος, οι χρόνιες παθήσεις όχι μόνο της εκτελεστικής, αλλά και της δικαστικής εξουσίας και της δημοσιογραφίας.
Παθήσεις που σε μια χώρα «κολλητών» δεν επιτρέπουν το σχεδιασμό μακροπρόθεσμων πολιτικών και την υλοποίηση μέτρων για την αντιμετώπιση κρίσιμων ζητημάτων, όπως η ανεργία που πλήττει τους νέους, το ασφαλιστικό, η υγεία, πολλώ δε μάλλον μια σοβαρή στρατηγική για το περιβάλλον, για την ίδια μας δηλαδή τη ζωή.
Έως πρότινος, οι «ενεργοί» νέοι και νέες, όπως όσοι ανήκουν σε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) ή σε κόμματα με περιβαλλοντικές ευαισθησίες(ΣΥΝ), αντιμετωπίζονταν με απαξίωση και καχυποψία: οι πρώτοι, ως απολίτικοι, ο δεύτερος ως κόμμα που δεν έχει προτεραιότητες σημαντικές στον προγραμματικό του λόγο, όπως η περιβόητη αειφόρος ανάπτυξη-λες και το ένα πάει ξέχωρα από το άλλο.
Φτάσαμε το καλοκαίρι να αμυνόμαστε, να υπερασπιζόμαστε και εντέλει να διαδηλώνουμε για το αυτονόητο: την προστασία του περιβάλλοντος που μας φιλοξενεί και που εμείς, με την αλαζονεία και την αλόγιστη χρήση του, καταστρέψαμε και συνεχίζουμε να το καταστρέφουμε ώρα με την ώρα, μέρα με τη μέρα, ως αν να έχουμε εξασφαλίσει τη μετάβασή μας σε κάποια άλλη γωνιά του Γαλαξία.
Σήμερα, δεν χρειάζεται πια όσοι και όσες έχουμε λοιδορηθεί για αφέλεια ή πολιτική αστοχία να απολογούμαστε. Είναι η ίδια η τραγική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ολόκληρος ο πλανήτης που απαντά για εμάς. Μονάχα που στην πολιτική και στη ζωή γενικότερα δεν είναι πάντα ευχάριστο να δικαιώνεσαι.
Όσες και όσοι εθελοντικά βρεθήκαμε στην κατάσβεση της φωτιάς του Υμηττού κοιτάξαμε προς τα κάτω και αντιμετωπίσαμε το μοναδικό δάσος που δε φαίνεται να απειλείται άμεσα : το δάσος των κεραιών και των κλιματιστικών, εκείνο το οποίο ευθύνεται μεταξύ άλλων για την αύξηση της θερμοκρασίας και το αβίωτο της ζωής μας στο λεκανοπέδιο. Οι προτάσεις για την καταστροφή του συγκεκριμένου δάσους υπάρχουν και όλα δείχνουν ότι πρέπει να αρχίσουν να υλοποιούνται από… ΧΘΕΣ.
Προτάσεις πολύ συγκεκριμένες αρκεί η ευαισθησία και η προσοχή όλων και εννοώ κυρίως αυτών που ασκούν την εξουσία σήμερα να είναι στραμμένη προς την υλοποίηση άπλων μέτρων, όπως οι πράσινες ταράτσες κι όχι στα «πράσσειν άλογα», τα μπλε ομόλογα και τα ροζ DVD.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι πράσινες στέγες βελτιώνουν την ποιότητα της ατμόσφαιρας (παράγουν οξυγόνο, φιλτράρουν τη σκόνη), αντιμετωπίζουν το φαινόμενο της επίδρασης της Αστικής Θερμικής Νησίδας (το φαινόμενο της αύξησης της θερμοκρασίας στο κέντρο της πόλης σε σχέση με τα προάστια), και βεβαίως συμβάλλουν στην ορθολογική διαχείριση του νερού και στην ισόρροπη αστική διαβίωση (βιότοπος για πουλιά, πεταλούδες).
Οι πράσινες στέγες προσφέρουν εξαιρετική θερμομόνωση, αλλά και ηχομόνωση. Σε ένα καλά μονωμένο κτίριο η χρήση του κλιματιστικού και του καλοριφέρ μειώνεται σημαντικά. Συνοπτικά, το χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, το χαμηλότερο επίπεδο θορύβου, τα μειωμένα έξοδα συντήρησης και η μεγάλη αισθητική αναβάθμιση των μη χρησιμοποιούμενων χώρων, αποτελούν απτά πλεονεκτήματα που ανεβάζουν την αξία κτιρίων ή και ολόκληρων γειτονιών.
Αναβαθμίζουν τη ζωή όλων μας σήμερα κι όχι αύριο. Μας επιτρέπουν να κοιτάμε με αισιοδοξία το μέλλον μας κι όχι μέσα από τη χυδαιότητα των ροζ γυαλιών τους. Γιατί εκτός από το «ροζ» υπάρχει και το πράσινο…