Της Ρένας Δούρου, Η Αυγή, Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου 2010

Καθημερινά κατεβαίνω στο κέντρο της Αθήνας, όπου είναι το γραφείο μου, από το Αιγάλεω, όπου μένω. Η διαδρομή μεγάλη, αναγκαστικά παρατηρώ δεξιά κι αριστερά τις διαφημιστικές πινακίδες. Λόγω της περιόδου, η συντριπτική τους πλειοψηφία σχετίζεται με ιδιωτικές σχολές που υπόσχονται «άμεση πρόσληψη», «προσφέρουν αμέσως εργασία», «εγγυημένη επαγγελματική αποκατάσταση» κι άλλα παρεμφερή και εξίσου στομφώδη -από εκείνα που ειδικά στη σημερινή ζοφερή συγκυρία για τους νέους ακούγονται από ειρωνικά έως προκλητικά…

Το μυαλό μου δεν μπορεί παρά να πάει σε πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας, που κάνει λόγο για «μια χαμένη γενιά» λόγω των υψηλότατων ποσοστών ανεργίας των νέων ανθρώπων, εκείνων που τώρα εισέρχονται στην αγορά. «Και πού εισέρχονται;», σκέφτηκα. «Σαν πρόβατα προς σφαγή», είπα μέσα μου, με τα πτυχία τους υποβαθμισμένα, τις όποιες αποδοχές τους μειωμένες, με ωράρια «ελαστικά» – αχ, αυτή η νέα ορολογία που εξωραΐζει τις πιο εφιαλτικές πραγματικότητες, αφού ο εργοδότης ουσιαστικά αποφασίζει ότι ο εργαζόμενος δεν έχει προσωπική ζωή, υποχρεώσεις οικογενειακές, παιδιά που πρέπει να γυρίσουν από το σχολείο, γονείς που χρειάζονται υποστήριξη κ.ο.κ., καθώς εκείνο που ΠΡΟΕΧΕΙ είναι οι ανάγκες της Επιχείρησης: σήμερα 8ωρο, αύριο 4ωρο, μεθαύριο κάτσε σπίτι σου και αντιμεθαύριο βλέπουμε… Αυτή είναι η περιβόητη «αγορά εργασίας», που στην ποδιά της σφάζονται οι νέοι και για την οποία μεριμνούν με τόση επιμέλεια οι δεκάδες ιδιωτικές σχολές, πλασάροντας το όνειρο της απασχόλησης τυλιγμένο σε σελοφάν που στοιχίζει μερικές χιλιάδες ευρώ.

Τις τελευταίες μέρες, ανάμεσα σε τρεις-τέσσερις χαρτονένιες διαφημιστικές αφίσες, διακρίνω, δειλά-δειλά, και κάποιες άλλες, με κόκκινο φόντο αυτές: είναι της ΓΣΕΕ, γράφουν «Όχι στη λιτότητα», «Προτεραιότητα στην απασχόληση και την ανάπτυξη», «Ημέρα Δράσης των Ευρωπαϊκών Συνδικάτων 29 Σεπτεμβρίου, Πλατεία Κλαυθμώνος».

Πρόκειται για την εξαιρετικά άτολμη και υποτονισμένη, σε σχέση με το εύρος της κρίσης και της κρισιμότητας του διακυβεύματος, ειδικά για τη χώρα μας, συμμετοχή της Γενικής Συνομοσπονδίας στην πανευρωπαϊκή κινητοποίηση που διοργανώνει σήμερα η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων, με θέμα τον συντονισμένο αγώνα των ευρωπαϊκών λαών κατά των μέτρων λιτότητας που λαμβάνουν σήμερα όλες οι κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως πολιτικού χρώματος, προκειμένου να μειώσουν τα ελλείμματά τους – να ευημερήσουν, με άλλα λόγια, οι αριθμοί σε βάρος των ζωών μας. Στην Ισπανία, που δεν έχει πληγεί από την κρίση και τα μέτρα λιτότητας όσο η Ελλάδα, τα συνδικάτα αποφάσισαν γενική απεργία, σε άλλες χώρες διαδηλώσεις για σήμερα το πρωί. Κι εμείς; Η ΓΣΕΕ «διακριτικά», για να μην ενοχλήσει προφανώς την κυβέρνηση, αποφάσισε να… εκπροσωπηθεί στην κεντρική διαδήλωση των Βρυξελλών και να οργανώσει πορεία σήμερα το απόγευμα, κάτι σαν εσπερινό περίπατο…

Άλλη μια χαμένη ευκαιρία, που όμως υπερβαίνει τα στενά συνδικαλιστικά πλαίσια, γιατί πλέον έχει να κάνει με τις ζωές των νέων: αντί η Ελλάδα να είναι η αιχμή του δόρατος αυτής της συντονισμένης πανευρωπαϊκής ενέργειας, η ΓΣΕΕ υιοθετεί μια φοβική τακτική, σαν να επρόκειτο για μια… αγγαρεία που πρέπει να τελειώνει όσο το δυνατόν πιο άοσμα και άχρωμα. Το μίνιμουμ, δηλαδή. Λίγες αφίσες εδώ κι εκεί, άντε και μια ανακοίνωση για να τελειώνουμε.

Κι όμως! Η σημερινή συγκυρία δεν απαιτεί απλώς, αλλά κραυγάζει κυριολεκτικά μέσα από τη σωρευμένη απόγνωση χιλιάδων νέων και των οικογενειών τους, που βρίσκονται μεταξύ της (κυβερνητικής) σφύρας και του (εργοδοτικού) άκμονος, ανυπεράσπιστοι, στο έλεος της εργασιακής ανασφάλειας, της ελαστικής εργασίας, της μείωσης των μισθών, της περικοπής της κοινωνικής ασφάλισης και κάθε είδους κοινωνικής παροχής…

Η συγκυρία κραυγάζει, απαιτώντας περισσότερη Ευρώπη, την Ευρώπη της εργασίας, μέσα από τη συγκρότηση «μιας κοινωνικής και πολιτικής δυναμικής, ενός μετώπου ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, που θα προωθήσει εναλλακτικές λύσεις, οι οποίες θα στηρίζουν και θα απαντούν στις κοινωνικές και οικολογικές ανάγκες», όπως σημειώνει στην ανακοίνωσή του το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. «Σε αυτή την αντιπαράθεση, ενίσχυση της αλληλεγγύης σημαίνει πυροδότηση του αγώνα σε κάθε πόλη, σε κάθε εργασιακό χώρο και θεσμό, σε κάθε χώρα, γιατί κάθε φορά που αυτή η λογική (περικοπών κοινωνικών και δημοκρατικών δικαιωμάτων) θα αναγκάζεται να υποχωρήσει, αυτό θα μας ωφελεί όλους», συνεχίζει το ίδιο κείμενο. ΕΥΡΩΠΗ, ΜΕΤΩΠΟ, ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ, ΑΓΩΝΑΣ, ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ: ας γίνει η σημερινή μέρα αφετηρία για την αφύπνιση του συνδικαλιστικού κινήματος στη χώρα μας! Οι προκλήσεις είναι πολλές, μεγάλες και δεν χωρούν αναβολή και πολιτικάντικους χειρισμούς.

Ο Πρόεδρος του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ, Αλέξης Τσίπρας την Τετάρτη, 14/7 και ώρα 8:30 μ.μ. θα μιλήσει στην Προφεστιβαλική Εκδήλωση της Νεολαίας ΣΥΝ, στην Πλατεία Μετρό στο Αιγάλεω, για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις.

Της Ρένας Δούρου, Athens Voice, 1-7 Οκτωβρίου 2009

Σιχαίνομαι μέχρι αηδίας τους δήθεν. Τους πολιτικούς που το παίζουν δήθεν πιτσιρικάδες, παραγγέλνοντας σε νεαρούς βοηθούς να τους γράψουν trendy άρθρα για “νεανικά περιοδικά”.
Τι μέρος του λόγου είμαι εγώ; Γεννήθηκα πριν από 35 χρόνια, ζω στο Αιγάλεω, δεν είμαι επαγγελματίας πολιτικός, εργάζομαι στον τομέα των εκδόσεων βιβλίων και τούτες τις μέρες τρέχω σαν τρελή προκειμένου να συνδυάσω (όσο μπορώ!) τα επαγγελματικά μου ωράρια (όσο κι αν το αφεντικό μου δείχνει κατανόηση στις πολιτικές μου ανησυχίες) και τις απαιτήσεις μιας προεκλογικής εκστρατείας που είναι δύσκολη και απαιτητική. Π.χ., πρέπει να προλάβω να γράψω, με το χεράκι μου, σε αυτό εδώ το νεανικό περιοδικό…
Η Β’ Αθήνας, με τα χάι ανατολικά προάστιά της και τα “λαϊκά” πέρα απ’ το ποτάμι, μοιάζει με τον “Εφιάλτη στο δρόμο με τις λεύκες” για όποιον, σαν κι εμένα, δεν διαθέτει οργανωμένο πολιτικό γραφείο, με γραμματείς, φαρισαίους, τηλεφωνήτριες, αλλοδαπούς, να μοιράζουν τις προεκλογικές μπροσούρες, να κάνουν τα τηλέφωνα, να στέλνουν τα sms και τα μέιλ. Κι αυτά είναι μόνο η ορατή πλευρά του λόφου, γιατί σε ό,τι αφορά στην πιο σκοτεινή, εκείνη της χρηματοδότησης, αφήστε το καλύτερα, μπορεί να κινδυνεύσω και με καμιά μήνυση για δυσφήμιση…
Να προσθέσω μια σημαντική λεπτομέρεια: είμαι υποψήφια στη Β’ Αθήνας με τον ΣΥΡΙΖΑ, τον Συνασπισμό Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Ξέρετε, εκείνο το αριστερό κόμμα που γνωρίζει στην εντέλεια το μυστικό της αυτοκαταστροφής, μέσω των… δημοκρατικών διαδικασιών, όπως φάνηκε τους περασμένους μήνες.
Ωστόσο στις 5, άντε στις 6 Οκτωβρίου, όταν οι υπηρεσίες καθαριότητας των δήμων θα έχουν μαζέψει όλα τα έντυπα σκουπίδια που θα έχει αφήσει πίσω της και τούτη η προεκλογική εκστρατεία, η ελληνική κοινωνία θα χρειάζεται μια φωνή. Μια φωνή που θα είναι ίσως λίγο βραχνιασμένη (σαν τα τραγούδια που ακούμε), αλλά πάντως θα είναι σκληρή, έντονη και αποφασιστική, σαν τις ανάγκες μας και τα αδιέξοδά μας. Μια φωνή που θα φτιάχνεται από τα μουρμουρητά αλλά και τα μπινελίκια που κατεβάζουμε κάθε μέρα, όλοι εμείς οι νέοι άνθρωποι που ζούμε την κρίση στο πετσί μας. Που ξέρουμε από πρώτο χέρι (και όχι μέσα από τις στατιστικές) την ανεργία, τον εργασιακό Μεσαίωνα, τα περιβόητα stage, την κατασταλτική πολιτική.
Και από τις 5, άντε τις 6 Οκτώβρη, θα πρέπει να μας βρούνε και πάλι μπροστά τους (να γίνει πάλι της …). Όπως έγινε με το άρθρο 16 και τον αγώνα κατά της ιδιωτικοποίησης της ανώτατης εκπαίδευσης, όπως έγινε με την προστασία του Βοτανικού από τα πρασινοκτόνα σχέδια του κ. Βωβού. Όλοι εμείς που ξέρουμε, γιατί και πώς θα τους χαλάσουμε τη σούπα, θα είμαστε εκεί. Γι’ αυτό πρέπει να είμαστε και στη Βουλή. (Άμα λάχει κι έχουμε φωνή και μέσα στη Βουλή, ακόμα καλύτερα).
Και αν τελικά ο δρόμος της σκέψης μπροστά στην κάλπη σας οδηγήσει στον ΣΥΡΙΖΑ, τώρα που συστηθήκαμε, ψάξτε με. Δεν θέλω να σας υποσχεθώ κάτι ιδιαίτερο. Όλες οι νέες γενιές στην Ευρώπη και στη χώρα μας επιβιώνουν σε ένα δωμάτιο συντροφιά με ανεκπλήρωτες υποσχέσεις. Το μόνο που θέλω και χρειάζομαι συγχρόνως είναι να μπορώ να σας κοιτάζω στα μάτια. Αυτή είναι η μόνη αφετηρία αν θέλουμε να κάνουμε αυτό τον κόσμο λίγο καλύτερο.

Με μοναδικά στοιχεία τις μαρτυρίες δύο αστυνομικών των ΜΑΤ -η αξιοπιστία των οποίων ελέγχεται λόγω της ιδιότητάς τους και μόνο- ο Θοδωρής Ηλιόπουλος παραμένει προφυλακισμένος από τον περασμένο Δεκέμβριο.

Ηταν ένας από τους χιλιάδες νέους που εξεγέρθηκαν με αφορμή τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Από τις 10 Ιουλίου βρίσκεται σε απεργία πείνας, διαμαρτυρόμενος για τη συνεχιζόμενη κράτησή του, την οποία θεωρεί άδικη. Δεκάδες μαζικοί φορείς, κόμματα και επιτροπές προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν ζητήσει την αποφυλάκισή του όχι μόνο για το υπερβολικό της παρατεταμένης προφυλάκισης, αλλά και επειδή κινδυνεύει η ζωή του, αυτή ωστόσο δεν γίνεται. Και είναι φυσιολογική και μάλλον δικαιολογημένη η στάση αυτή του συστήματος, όπως εκφράζεται μέσα από κάποιους δικαστές. Το κράτος προσπαθεί να παραδειγματίσει. Στο πρόσωπο του Θ. Ηλιόπουλου τιμωρούνται όλοι εκείνοι που βγήκαν στους δρόμους και εξεγέρθηκαν, όλοι εκείνοι, οι νέοι κυρίως, που αμφισβήτησαν το ίδιο το σύστημα που προσπαθεί να εντάξει στα δικά του ελεγχόμενα πλαίσια κάθε φωνή που δεν εφησυχάζει και δεν πειθαρχεί. Ο Θ. Ηλιόπουλος ουσιαστικά πληρώνει την οργή ενός καθεστώτος που δεν θέλει ν’ αμφισβητούν την κυριαρχία του και τις δομές του, κάτι που επιχειρήθηκε να συμβεί τον περασμένο Δεκέμβρη. Η ξαφνική, μαζική και μη ελεγχόμενη εξέγερση είχε απειλήσει όχι μόνο την κυβέρνηση, αλλά και σχεδόν ολόκληρο το κομματικό σύστημα, το οποίο με καθεστωτικά χαρακτηριστικά κυριαρχεί και μας εξουσιάζει. Και τώρα, στο πρόσωπο του κρατούμενου Ηλιόπουλου, εκδικείται..

Σήμερα ξεκινάει το 5ο συνέδριο του Συνασπισμού. Το τόλμημα του Αλέκου Αλαβάνου να ανοίξει τη διαδικασία της διαδοχής σε μια περίοδο που ήταν -και είναι- στο απόγειο της πολιτικής του διαδρομής επιδοκιμάζεται από την κοινή γνώμη. Το ίδιο συμβαίνει με το επίπεδο αντιπαράθεσης του Αλέξη Τσίπρα και του Φώτη Κουβέλη, η οποία δίνει έμφαση στα προγραμματικά ζητήματα. Είναι πρόσφατο, άλλωστε, το παράδειγμα του ΠΑΣΟΚ, που σπαρασσόταν για μήνες χωρίς κανείς να καταλάβει τις πολιτικές διαφορές μεταξύ των δύο διεκδικητών.
Σημαντικές φάσεις για ένα κόμμα δεν είναι (μόνο) όταν βρίσκεται υπό τον κίνδυνο της διάσπασης ή όταν μένει εκτός βουλής. Η αξία ενός κόμματος φαίνεται όταν στέκεται στο ύψος των περιστάσεων. Και η παρούσα συγκυρία είναι -όχι συγκυριακά- απολύτως ευνοϊκή, άρα και κρίσιμη. Το σύστημα του δικομματισμού κλωνίζεται (δεν γκρεμίζεται όμως), δείχνοντας ότι έχει φτάσει στα όρια του. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο, όπου αρχίζει να συζητείται η διαδοχή του Κώστα Καραμανλή, το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται κάτω από το φάσμα της διάσπασης, ενώ το ΚΚΕ στέκεται αμήχανα, βλέποντας για πρώτη φορά τους συσχετισμούς στο χώρο της αριστεράς να αλλάζουν.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Αλέκος Αλαβάνος μιλάει για τη συγκρότηση της “νέας πλειοψηφίας”, στην οποία περιλαμβάνονται ο ΣΥΝ, οι συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ, η βάση του ΠΑΣΟΚ, ο οικολογικός χώρος. Στο πλαίσιο αυτό καλεί τα μέλη και τα στελέχη του ΣΥΝ ενόψει του συνεδρίου να συζητήσουν την εναλλακτική προγραμματική πρόταση. Ο πρόεδρος του ΣΥΝ αντιλαμβάνεται ότι οι ευθύνες έχουν μεγαλώσει κατακόρυφα, ότι οι πολίτες έχουν απαιτήσεις από τον ΣΥΝ. “Πρέπει να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες του κόσμου”, συνηθίζει να λέει. Και έχει δίκιο. Η κατάσταση κάνει απολύτως απαραίτητο το ρόλο του ΣΥΝ και μάλιστα από θέσεις ευθύνης. Η διαφθορά, η σήψη, η έλλειψη πολιτικού σχεδίου, τα σαρκοβόρα ΜΜΕ, η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η περικοπή στοιχειωδών κοινωνικών δικαιωμάτων, η απαξίωση κάθε δημόσιου αγαθού είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά του ισχύοντος συστήματος. Σε όλα αυτά ο ΣΥΝ, επί χρόνια έχει βρεθεί απέναντι. Έστω και αν μερικές φορές ήταν υπερβολικός ή άδικος στην κριτική του, έστω και αν κάποιες φορές υποτίμησε το προγραμματικό στοιχείο, δίνοντας μεγαλύτερη βάση στην καταγγελία.
Σήμερα, όμως, οι καιροί δείχνουν διαφορετικοί. Τα συγκοινωνούντα δοχεία μεταξύ των δυο μεγάλων κομμάτων έχουν πάψει να λειτουργούν. Οι πολίτες κοιτάνε προς την πλευρά του ΣΥΝ, απαιτούν όμως και συγκεκριμένες προτάσεις. Εδώ έρχεται το επικείμενο συνέδριο ή ακόμα και ένα προγραμματικό συνέδριο. Πρέπει πολύ σύντομα ο ΣΥΝ να καταθέσει ένα πλαίσιο θέσεων για τα μεγάλα θέματα της ελληνικής κοινωνίας και να καλέσει τις προοδευτικές δυνάμεις της χώρας, τους διανοούμενους, τους πανεπιστημιακούς, τους συνδικαλιστές, να συζητήσουν πάνω σε αυτό. Χρειαζόμαστε προτάσεις που θα βγάζουν τη χώρα από το αδιέξοδο. Η χρονική συγκυρία είναι ιδανική. Όχι με ευκαιριακούς όρους. Με πραγματικούς όρους. Με όρους ανάγκης που εκπέμπονται από την κοινωνία. Ο ΣΥΝ μπορεί, όπως άλλωστε έχει αποδείξει στο πρόσφατο παρελθόν να καταθέσει προτάσεις ανατροπής και όχι απλά διαχείρισης της σημερινής μίζερης κατάστασης. Αν δεν τον κάνει, το κόστος για τον ίδιο θα είναι μεγάλο. Ακόμα πιο μεγάλο όμως θα είναι για όλες κι όλους τους Έλληνες πολίτες. Αν τα κόμματα είναι για να κάνουν καλύτερη τη ζωή των πολιτών, τότε ήρθε η ώρα.

στη μνήμη του Αποστόλη Τασούλα,
που δεν πρόλαβε να «ανανεώσει» την ΚΠΕ,
που δεν πρόλαβε να δει το Βαγγέλη,
γεννημένο το 40 να εμπιστεύεται την Ελθήνα,
γεννημένη το 80…

Είναι φανερό πως το κόμμα μας και γενικότερα το σύνολο του χώρου της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς βρίσκονται στην καλύτερη στιγμή της μακρόχρονης πορείας τους, γεγονός που εκφράστηκε και στις τελευταίες εθνικές εκλογές.
Κι όμως την ίδια στιγμή τα περισσότερα από τα μεγάλα οργανωτικά προβλήματα του χώρου μας δεν έχουν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, ενώ όποιες κατακτήσεις έχουν συμβεί σε επιμέρους τομείς αυτών των ζητημάτων είναι ακόμα αβέβαιες και επισφαλείς. Αναφερόμαστε στο οργανωτικό έλλειμμα, τον πολιτικό πρωτογονισμό, τις δημοσιοϋπαλληλικού χαρακτήρα αδράνειες και συνήθειες, την ιδεολογική φτώχεια, την απόσταση από την κοινωνία που συνεχίζουν να παρουσιάζονται τόσο στη δαιδαλώδη δόμηση των παθογενειών που ενδημούν στην Κουμουνδούρου, όσο και στην (πολύ συχνά κοντινή με την ανυπαρξία, αν εξαιρέσουμε τη διασωλήνωση με τον τεχνητό ορρό των εκλογικών αναμετρήσεων) τρεμοσβήνουσα ζωή των τοπικών Πολιτικών Κινήσεων.
Η παρούσα κατάσταση πραγμάτων έδωσε (πολύ περισσότερα από) ό,τι είχε να δώσει. Ο μελλοντικός κίνδυνος είναι μαζί με τα κέρδη της τελευταίας τριετίας να χαθεί και το πολύτιμο κεφάλαιο που απ’ το μακρινό 1968 έχει σιγά σιγά συσσωρευτεί.
Κατά τη γνώμη μας υπάρχει ένα κομβικό ζήτημα το οποίο έχει (αυτό και μόνο αυτό) τη δυνατότητα να μετατραπεί σε έξοδο κινδύνου και αληθινό άλμα προς το μέλλον: η ανανέωση –και ηλικιακή– του ηγετικού επιτελείου αρχικά, και βέβαια στη συνέχεια η διεύρυνση της κομματικής βάσης με νέα μέλη.
Ξέρουμε πως αυτό μπορεί να ακουστεί αλαζονικό και απολίτικο. Στην περίπτωση του ΣΥΝ όμως συμβαίνει η ηλικιακή ανανέωση να αποτελεί τη μόνη ρεαλιστική πιθανότητα επίτευξης της πολιτικής ανανέωσης. Επειδή υπάρχει νεανικό στελεχιακό δυναμικό που η πολιτική του συγκρότηση ως γενιάς ταυτίζεται με το είδος και τις ποιότητες της πολιτικής ανανέωσης που έχουμε ανάγκη.
Επειδή οι διαδρομές της κινηματικής στράτευσης και της πολιτικής ένταξης αυτών των συντρόφων τους επιτρέπει να επικοινωνούν με τη σημερινή πραγματικότητα, απελευθερωμένοι από όσα δεσμά (ιδεολογικά κολλήματα, υπαρξιακές περιχαρακώσεις και ανάγκες ιστορικής δικαίωσης, γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και ιεραρχήσεις) δημιουργούν σχεδόν βιολογικά όρια στη δυνατότητα προσωπικής και πολιτικής ανανέωσης μεγαλύτερης ηλικίας συντρόφων.
Επειδή αυτή η γενιά στελεχών μεγαλώνει πολιτικά, έχοντας, ως περίπου αυτονόητες, αξίες και πολιτικές αρχές (κινηματική κουλτούρα, αμεσοδημοκρατικές πρακτικές οργάνωσης, ενωτική λογική, διαρκή έννοια για την σύνθεση του ριζοσπαστισμού με την μαζικότητα και τον συνδυασμό της ανατρεπτικότητας με τον ρεαλισμό) οι οποίες εν σπέρματι, αλλά μονάχα εν σπέρματι, υπήρχαν στον πυρήνα του προτάγματος που γέννησε τις ζωογόνες αντιπαραθέσεις του 1968 και του 1991.
Επειδή η γενιά αυτή αναπτύχθηκε πολιτικά στο πολιτισμικό περιβάλλον της δικιάς μας Αριστεράς, όπου απαντήσεις σε διλήμματα που τόσο πολύ ταλαιπώρησαν τους μεγαλύτερους ήταν λυμένα: π.χ. η περίφημη επιλογή μεταξύ μεταρρύθμισης ή επανάστασης δεν σημαίνει τίποτα, όχι μόνο σε αυτούς που κατέχουν τον Πουλαντζά, αλλά και σε όσους ζουν από πιτσιρικάδες μέσα σε έναν επιθετικό καπιταλισμό που δεν είναι πρόθυμος να αποδεχτεί καμία θετική για τους εργαζόμενους μεταρρύθμιση.
Επειδή η γενιά αυτή έμαθε από τα πρώτα της βήματα πως οικολογία, φεμινισμός και δικαιώματα δεν είναι σάλτσα της σκληρής πραγματικής πολιτικής αλλά ορίζοντες επαναθεμελίωσης της Αριστεράς.
Επειδή η γενιά αυτή έχει τα εφόδια από πλευράς πολιτικής αισθητικής (ούτε με την καρικατούρα του αμπέχονου, ούτε με τη χυδαιότητα του πλαστικού) και ηθικής (ούτε κομματικός στρατός, ούτε καριερίστες παραγοντίσκοι) να ξανακάνει την Αριστερά ελκυστική στη νεολαία και να συμβάλει τα μέγιστα στη δημιουργία μιας νέας γενιάς αριστερών.
Επειδή το κοινωνικό τοπίο και οι κοινωνικές συμμαχίες του σήμερα διαφέρουν ριζικά από αυτές του χτες και η εκπροσώπηση των αδύνατων δεν μπορεί να είναι υπόθεση μόνο αυτών που μεγάλωσαν σε άλλο ιστορικό χρόνο.
Επειδή το κόμμα μας έχει μια μοναδική ευκαιρία να συναντηθεί με νέα κοινωνικά υποκείμενα, με πολύ κόσμο που θα σαρώσει επετηρίδες, φοβίες και γραφειοκρατικές ακαμψίες, θα αρχειοθετήσει ιστορικές αντιπαλότητες και συγκρούσεις μηχανισμών που ξεπεράστηκαν από τις νέες πραγματικότητες και θα ανοιχτεί στο άγνωστο πέλαγος της οικοδόμησης της Αριστεράς του εικοστού πρώτου αιώνα.
Επειδή, τέλος, η φρεσκάδα των νέων ανθρώπων μπορεί (και θα το κάνει, αν τους εμπιστευθούμε) να συμπαρασύρει στο γόνιμο ταξίδι της πολιτικής ανανέωσης και τις μεγαλύτερες γενιές, ξαναβάζοντας όλο το ιστορικό δυναμικό της αριστεράς στο παιχνίδι της κοινωνικής διεκδίκησης. Και αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα του συνεδρίου, όχι οι καρέκλες, ούτε η ψωροπερηφάνεια.

Τι σημαίνει για τον καθένα, την καθεμία από εμάς που στριμωχνόμαστε μαζί με πολλούς άλλους σε εκείνα τα στατιστικά μεγέθη που θέλουν έως και το 24% από τους νέους της χώρας να αντιμετωπίζουμε την ανεργία; Stage μέσω ΟΑΕΔ, part-time χωρίς ασφάλιση, σύμβαση έργου, σύμβαση ορισμένου χρόνου, λέξεις που ορίζουν τις συνθήκες της εργασίας μας εδώ και καιρό. Και όσοι από εμάς αντιδρούμε και ψελλίζουμε ερωτήματα τι μπορούμε να κάνουμε, τι μπορεί να γίνει απομονωμένοι ο ένας από τον άλλον παλεύουμε μόνοι μας για να γίνει η σύμβαση από ορισμένου σε αόριστου.
Τα πράγματα δεν φαίνεται να είναι εύκολο να αλλάξουν. Η ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού την τελευταία δεκαετία είχε ως απόρροια την αποδυνάμωση των συλλογικοτήτων των εργατών και των εργαζόμενων. Με τη σειρά του, το τελευταίο οδήγησε στην όλο και μειούμενη συμμετοχή των εργαζόμενων στα συνδικάτα με αποτέλεσμα την επιβολή αντεργατικών ρυθμίσεων οδυνηρών για τη συνθήκες ζωής των εργαζομένων. Όσον αφορά τη συμμετοχή στα συνδικάτα του ιδιωτικού τομέα, χωρίς καμία πρόθεση υπερβολής θα μπορούσε να μιλήσει κανείς για σχεδόν μηδενική συμμετοχή με αποτέλεσμα την παντελή άγνοια των εργασιακών δικαιωμάτων από μέρους των εργαζόμενων και βεβαίως τη διαπραγματευτική δύναμη των συνδικάτων του ιδιωτικού τομέα να είναι ασθενέστατη.
Και όμως οι κατακτήσεις δεν υπήρξαν ποτέ υπόθεση ενός και μόνο. Ήταν το αποτέλεσμα του αγώνα πολλών. Η λύση στα προβλήματα των νέων αλλά και όλων των εργαζομένων δεν μπορεί παρά να είναι η συλλογική προσπάθεια. Για πολλούς από εμάς που μεγαλώσαμε με το νεοφιλελεύθερο πρότυπο της επιβράβευσης του ατομικού, όλα τούτα ακούγονται παλιοκαιρισμένα. Δυστυχώς, γίνονται πολύ «μοντέρνα» κάθε φορά που διεκδικούμε το δικαίωμα μας στην αξιοπρεπή εργασία..
Η σύνδεση των νέων με τα συνδικάτα κρίνεται ολοένα και πιο αναγκαία. Αναγκαία, όμως, κρίνεται και η αλλαγή των συνδικάτων, της λειτουργίας τους και του μπολιάσματος τους με την καινούργια, αγωνιστική ορμή των νέων, εργαζομένων και ανέργων. Η συντεχνιακή αντίληψη, η εξυπηρέτηση προσωπικών φιλοδοξιών αρκετών συνδικαλιστών, η έλλειψη αυτονομίας και ο κυβερνητισμός δεν μπόρεσαν να βοηθήσουν τους εργαζόμενους, δεν θα μπορέσουν ποτέ να βοηθήσουν τους κούριερ και τις γραμματείς σε απογευματινή βάρδια.
Η Αυτόνομη Παρέμβαση, η συνδικαλιστική παράταξη που εκφράζει τον αυτόνομο ριζοσπαστικό και ανανεωτικό χώρο παλεύει ακριβώς για την ανατροπή όλων όσων κατάντησαν το συνδικαλισμό να μην αφορά τους εργαζόμενους, να μην αγωνίζεται για τα δίκαια αιτήματα των εργατών, να αγνοεί τα καινούργια προβλήματα της εργαζόμενης νεολαίας. Συγκροτείται, λοιπόν, η νεολαία της Αυτόνομης Παρέμβασης για να διεκδικήσει την υλοποίηση όσων δικαιούμαστε. Διεκδικούμε 35ωρο-5ημερο-7ωρο, αξιοπρεπείς μισθούς, ανθρώπινες συνθήκες εργασίας, πλήρη απασχόληση για όλους, δημόσια ασφάλιση. Διεκδικούμε μια κοινωνία όπου θα υπάρχει εργασία για όλους και κυρίως μια κοινωνία όπου η εργασία δεν θα είναι καταπίεση.

Πατριαρχία, καπιταλισμός, γυναίκα και εργασία.

Αποδοχή της ιδεολογίας του φεμινισμού προϋποθέτει την αποδοχή της ύπαρξης της πατριαρχίας. Η πατριαρχία δεν είναι προϊόν του καπιταλισμού, αλλά μια δύναμη που δρα ανεξάρτητα και ενδημεί σε όλα τα είδη των κοινωνιών. Αποτελείται από ένα ιεραρχικό σύστημα συγκροτημένο πάνω σε δομές που βασίζονται στην υπεροχή των ανδρών και την υποτέλεια των γυναικών. Η φριχτή επέμβαση, όπως συνηθίζεται να λέμε τους πολέμους την τελευταία δεκαετία, στο Αφγανιστάν έκανε γνωστό σε περισσότερο κόσμο, αυτό που οι αριστεροί και αριστερές διατρανώνουν εδώ και καιρό σε όλους τους τόνους, πως δηλαδή δε χρειάζεται αστικές, καπιταλιστικές δομές για να υπάρχει καταπίεση του γυναικείου πληθυσμού.
Ο συνδυασμός του καπιταλισμού και της πατριαρχίας αποτελεί μια δύναμη, η διάσταση της οποίας πρέπει να εκτιμηθεί. Ακόμα και μέσα στην ίδια τους την κοινωνική τάξη οι γυναίκες είναι υποτελείς των ανδρών. Η πατριαρχία εμποδίζει τις γυναίκες και τους άνδρες της εργατικής τάξης να ενωθούν και μαζικά να αντιπαρατεθούν στον καπιταλισμό, κι αυτό συμβαίνει γιατί οι ανθρώπινες ανάγκες και τα συμφέροντα προσδιορίζονται, με όρους ανδρικούς, με αναφορές στα συμφέροντα των ανδρών. Όταν οι γυναίκες προβάλουν τα αιτήματά τους και προσδιορίζουν τα δικά τους συμφέροντα, αυτά ερμηνεύονται ως ιδιαίτερα, εξειδικευμένα αιτήματα και παρουσιάζονται να απειλούν τις θέσεις εξουσίας, αλλά και εργασίας των ανδρών. Στον καπιταλισμό η καταπίεση των γυναικών αποτελεί επομένως συστατικό στοιχείο του συστήματος και το συντηρεί επιφυλάσσοντας στις γυναίκες μια θλιβερή πρωτιά : να κατέχουν οι γυναίκες το υψηλότερο ποσοστό στις στρατιές των άνεργων, που αυξάνονται σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.
Συνεπώς, αυτό που πυροδότησε και βοήθησε το γυναικείο κίνημα στις διεκδικήσεις του, το δικαίωμα στην εργασία, το βλέπουμε σήμερα να υπαναχωρεί, χωρίς, βέβαια, ποτέ η γυναίκα να έχει κερδίσει στην αγορά εργασίας τα ίδια δικαιώματα με τον άντρα. Οι γυναίκες είχαν και έχουν πάντοτε να αντιμετωπίσουν τον αποκλεισμό από διευθυντικές θέσεις, τη μισθολογική ανισότητα, τη μη αναγνώριση των προσόντων. Και ενώ, σε άλλες εποχές οι σκόνες γάλακτος είχαν την τιμητική τους, προκείμενου οι γυναίκες να εισέλθουν στην αγορά εργασίας αποενοχοποιημένες για το ότι αφήνουν αθήλαστο το σπλάχνο τους, σήμερα βομβαρδίζονται από διαφημίσεις, στον κόσμο των οποίων το μητρικό ένστικτο είναι αδιαμφισβήτητο και πραγματικά ευτυχείς είναι μονάχα οι γυναίκες που ασχολούνται αμέριμνες με την ανατροφή των παιδιών της στο σπίτι. Η γυναίκα πιέζεται, κινδυνεύει, της δείχνουν εν ολίγοις με το δάχτυλο να επιστρέψει σπίτι με μορφές ημιαπασχόλησης. Την ηλεκτρονική ημιαπασχόληση, το ηλεκτρονικό φασόν με επεξεργασίες κειμένων, μεταφράσεις, δακτυλογραφήσεις, ερευνητικές δραστηριότητες, καταχώρηση στοιχείων κ.α. Και αν με τα τελευταία η περιγραφή αφορά στη δεινή θέση της γυναίκας με κάποια τυπικά προσόντα, η κατάσταση είναι δυσχερής για τις γυναίκες χωρίς μόρφωση, ενώ τρισάθλια είναι η μοίρα των μεταναστριών στις φιλόξενες, δυτικές μας κοινωνίες, αφού εκτίθενται σε τριπλή διάκριση, εκείνης του φύλου, της τάξης και της εθνοτικής προέλευσης.

Ισότητα, συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική.

Η ισότητα που φαίνεται να αντλεί την ύπαρξη της ως δικαίωμα και ως αρχή από τη φύση, επειδή ακυρώνει και καταργεί μια άδικη, καθεστηκυία τάξη, στην πραγματικότητα έρχεται να επιβάλει μια άλλη τάξη, η οποία, όμως, δεν είναι φυσική και ας είναι πιο δίκαιη. Ο λόγος για το άρθρο 6 της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Επομένως η ιδέα και το δικαίωμα της ισότητας αφορά πρωτίστως στην πολιτική πράξη. Για αυτό άλλωστε στη Λογική, στη φιλοσοφία είναι κάτι που αποδεικνύεται δύσκολα μια και δεν αφορά το πεδίο της αληθείας και της γνώσης, αλλά αναφέρεται στην αναγνώριση μιας αξίας. Εξ ου και η δυσκολία να πείσουμε πολιτικούς αντιπάλους και να αρθρώσουμε συγκροτημένο πολιτικό επιχείρημα, όχι μόνο για την ισότητα των δυο φύλων, αλλά και των φυλών. Αυτή, λοιπόν, η ιδέα που δεν αφορά στη γνώση ενός γεγονότος είναι πολλές φορές αφηρημένη και τείνει να αποδειχθεί για ορισμένες περιπτώσεις έως και περιοριστική. Μια ιδέα τόσο αφηρημένη, εφαρμοζόμενη τυφλά, ενέχει τον κίνδυνο της δημιουργίας ανισοτήτων εκ νέου. Και αφού η καταγωγή της είναι πολιτική και όχι φυσική, το αφηρημένο και χωρίς ευκρινή, καθορίσιμα όρια του χαρακτήρα της απαιτεί επανόρθωση.
Και, όμως, φεμινίστριες, αριστερές γυναίκες που αποδέχονται σε μια αυστηρή δικαιϊκη ισότητα επανορθωτικές αλλαγές, προνομιακά δικαιώματα και εξαιρέσεις για κατηγορίες, όπως οι συνταξιούχοι, οι άνεργοι, τα παιδιά, διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους, όταν ο λόγος αφορά στην ποσόστωση και την ισάριθμη αντιπροσώπευση. Ως εάν ο αποκλεισμός των γυναικών για αιώνες δεν ήταν το αντίθετο της «θετικής διάκρισης», από το οποίο ωφελούνταν παραδοσιακά οι άντρες. Διάκριση τόσο παλιά, που την ενστερνιστήκαμε ως αντικειμενική, κανονική πραγματικότητα. Τη «φυσικοποιήσαμε», όπως θα μας έλεγε ο Ρολάν Μπάρτ, και ενοχοποιούμαστε για τις θετικές διακρίσεις υπέρ των γυναικών, όπως η ποσόστωση.
Ο Pierre Bourdieu υποστήριξε ότι η «συμμετοχή μεγαλύτερου αριθμού γυναικών στην πολιτική μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην πολιτική ζωή, καθώς εισάγει ευαισθησίες τις οποίες ο παραδοσιακός ορισμός της πολιτικής έχει την τάση να αποκλείει». Η επικριτική απάντηση στην παραπάνω άποψη έρχεται χωρίς δυσκολία με την υπενθύμιση του παραδείγματος της Μ. Θάτσερ, και διερωτάται κανείς σε τι διαφέρει η πρακτική της συγκεκριμένης γυναίκας από αυτήν των αντρών πολιτικών. Η αλήθεια είναι ότι σε διεθνές επίπεδο οι γυναίκες που θέλουν να ασχοληθούν με την πολιτική γίνονται όλο και περισσότερες, αν και το ζήτημα παραμένει περίπλοκο, αφού οι πόρτες της πολιτικής μόλις που τους ανοίγονται. Ωστόσο, μπορούμε να υποθέσουμε ότι όταν σε δεδομένο χρόνο και χώρο υπάρχει μια κρίσιμη μάζα γυναικών, τότε σίγουρα αλλάζει και θα αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας και οι κανόνες του πολιτικού τοπίου.
Έχουν ειπωθεί κι άλλα πολλά για τη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική, όπως ότι «… οι γυναίκες κάνουν πολιτική με διαφορετικό τρόπο» κ.α. Για να γίνει, όμως, ένα κόσμος πιο «γυναικείος» – και εδώ ο όρος χρησιμοποιείται για την οικονομία της συζήτησης, παρόλο που το σημαινόμενό του ολισθαίνει στην απόδοση ουσιοκρατικών, μεταφυσικών, a priori ιδιοτήτων στη γυναίκα- πρέπει να γίνει και λιγότερο καπιταλιστικός, όπως ήδη έχει αναφερθεί: ισότητα στην εργασία, πρόσβαση στις υπεύθυνες θέσεις, άρση της μισθολογικής ανισότητας, αυστηρά ισότιμη κατανομή των καθηκόντων του σπιτιού και της ανατροφής των παιδιών, που με τη σειρά τους απαιτούν γενικευμένη μείωση του χρόνου εργασίας για όλους τους εργαζόμενους, ελεύθερο χρόνο, δηλαδή, και για τους άντρες.
Επομένως, η ισότητα μπορεί και πρέπει να έρθει από την Αριστερά. Όμως, οι άντρες και οι γυναίκες της αριστεράς ήταν αυτές που, πιστές στις μαρξιστικές αναλύσεις θεωρούσαν ότι οι επαναστατικοί αγώνες, η επανάσταση θα έβαζαν τέλος σε κάθε μορφή αλλοτρίωσης και άρα και της ανισότητας των δυο φύλων. Από την άλλη πλήθος φεμινιστριών, εξαιτίας ιστορικής και ηθικής συγκυρίας, είχαν ιεραρχήσει άλλες προτεραιότητες, όπως η νομιμοποίηση της έκτρωσης. Και το πολιτικό τοπίο είτε αριστερά, είτε δεξιά δεν είχε χρόνο να ασχοληθεί με την συμμετοχή των γυναικών στην εξουσία. Οι αγώνες για την ισότητα των δυο φύλων- δυστυχώς μιλάμε πάντα για το δυτικό κόσμο- έγινε ζήτημα ήσσονος σημασίας, είτε γιατί περιμέναμε την επανάσταση και τη δικτατορία του προλεταριάτου, είτε γιατί το μερικό κυριάρχησε του καθολικού.
Και ένας από τους καίριας σημασίας πολιτικούς στόχους για την αριστερά, αυτός της ισότητας των φύλων παραμένει όσο πάντοτε επίκαιρος. Στο επικείμενο συνέδριο των νέων του ΣΥΝ, η πραγμάτωση της ισότητας των φύλων οφείλει να μας απασχολήσει με τρόπο πολύ πιο διεξοδικό και ενδελεχή από όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, όχι μόνο σε επίπεδο θέσεων, αλλά πρωτίστως στην καθημερινή μας δράση και άσκηση πολιτικής. Γιατί μόνον ο σοσιαλισμός που οδηγεί στην απελευθέρωση των γυναικών και των ανδρών από κάθε μορφή καταπίεσης, μπορεί να είναι αληθινός σοσιαλισμός.