Ρένα Δούρου

Αερσίλοφος χώρα, Κώστα Βούλγαρη
Εκδόσεις Το Πέρασμα, 2011

Άνθη ποικίλα, της λόγου τέχνης, δεν φύονται εδώ. Ευφαντάστων περιπετειών διηγήσεις, ιδεών ανεξίτηλες περιπτύξεις, αλληγορικές και σοφές θεωρήσεις, αινίγματα ευφυή, ρήματα φλεγματώδη, τεκμήρια μαχητά, περιπλοκές ελικώδεις, ανατροπές ρηξικέλευθες, γνώμες αδιάρρηκτες, ιντερμεδίων εγκεντρισμοί, αντιθέσεων αιφνιδιασμοί, επωδών διχοστασίες, ως και κάλλος ευεπείας και ευφραδής περιγραφή και εκτάσεως πρόνοια, όλα τα προς απάτην τετεχνασμένα, εκ φύσεως αρτιτελή και διά πείσματος αρραγούς επί πολύ διαλάμψαντα, αποπαύουν.
Ο χαλκευτός ατέρμων κοχλίας, αρσενόπαις εργόπονος, άμα και θήλυ απείκασμα του ήδη-πάλι, εκβάλλεται εκ της ρυπαρής, τορνευμένης φωλεάς του, ύπισχνος, αναλωτός και κατάμεμπτος, και μαζί με άλλα, φτενά περιτρίμματα, βυθίζεται στον ωκεανό της σπλαχνικής συγκατάβασης.
Του παφλασμού τελευτώντος, απροσδόκητος ζωογονία συμβαίνει, ουχί ως καθαρτήρια μετάλλαξη ή τυχάρπαστη σύμφυση, αλλά ως ποιήσεως θρόισμα, εκεί, στον μεσομφάλιο του χρόνου βυθό, όπου συσπάται και συστρέφεται, ως δημιουργίας υπόνοια, της ιστορίας η πολύκερος και ποικιλόβουλος μήτρα. Το γενέθλιον εκπορίζεται γεώδες, γήινο, γεηρό, ούτως ειπείν γηγενές, των εκείνης ανθρώπων εκάστης φωνής μόριο επιφθεγγόμενο, εις μορφήν έπους νέου, προδηλούμενο τούτο, κατά το ποιόν, ως ολόκαρπο, κατά την δομή ως αθέσφατο, κατά την φύση ως ταλάεργο, κατά το είδος ως εφελκυστό, αυγαζόμενο δε, ως μετάβλημα ολοσχερές.

Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό (δε)κατα, Τεύχος 23 (Χειμώνας 2011)

Τέρρυ Ήγκλετον – Κείμενα για τη ζωή, την ποίηση, την πολιτική
Εκδ. Το Πέρασμα, 2009, επιμέλεια – πρόλογος Ρένα Δούρου, σελ. 187.

Ένας καθολικός ιρλανδικής καταγωγής, σε μια προτεσταντική Αγγλία, με προέλευση από την εργατική τάξη, στην καρδιά ενός θεσμού της άρχουσας τάξης (το Οξφορδιανό Πανεπιστημιακό Άβατο) και με επαναστατικές μαρξιστικές ιδέες: οι ταυτοτικές «αντιφάσεις» όχι μόνο δεν βραχυκύκλωσαν τον Τέρρυ Ήγκλετον αλλά και τον ενέπνευσαν προς την διεύρυνση της προσωπικότητας, της ιδεολογίας, των λογοτεχνικών και πολιτικών του απόψεων. Ο παρών τόμος αποτελεί ιδανική χειραψία γνωριμίας και πρόσκληση εισαγωγής στο έργο του, καθώς περιλαμβάνει κείμενα από και για τον περίφημο θεωρητικό, ή, καλύτερα, αντι-θεωρητικό, εφόσον εξέθεσε την κενότητα και την έλλειψη χρησιμότητας ενός μεγάλου μέρους της κριτικής θεωρίας.

Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται η μια από τις τρεις διαλέξεις που έδωσε στην Αθήνα (που αφορά την τέχνη της ποίησης) και έξι, αμετάφραστα στα ελληνικά, κείμενά του για διανοούμενους, κλασσικούς του 20ού αιώνα και σύγχρονους (Ζακ Ντεριντά, Τ.Σ.Ελιοτ, Εριχ Άουερμπαχ κ.ά.), ενώ, επιπρόσθετα, ο ίδιος απαντά στις καίριες ερωτήσεις του Δημήτρη Δημηρούλη. Στην δεύτερη ενότητα οι Γιάννης Βαρουφάκης, Αθηνά Bογιατζόγλου, Κώστας Βούλγαρης, Ρένα Δούρου, Τάκης Καγιαλής, Βασίλης Λαμπρόπουλος, Γιώργος Μέρτικας, Νίκολας Ρο, Νικόλας Σεβαστάκης και Ευκλείδης Τσακαλώτος παρουσιάζουν απόψεις για το έργο (ή με αφορμή αυτού) που κατέθεσαν σε δυο συνεχόμενα αφιερώματα στο ένθετο «Αναγνώσεις» της Κυριακάτικης Αυγής. Συνέχεια…

Γιώργος Κακουλίδης – Γιώργος Δουατζής
Εικαστικά, αναγνώσεις ποίησης, μουσική, προβολές σε δύο αθηναϊκούς χώρους: Zoοm & Booze Cooperativa

Τετάρτη 21 Απριλίου 2010

• H «Ποιητική βραδιά της Τετάρτης» στην μπουάτ της Πλάκας «Ζoom», είναι αφιερωμένη στον ποιητή-δημοσιογράφο Γιώργο Δουατζή, με οργανωτική επιμέλεια της Λίνας Νικολακοπούλου.

Ο Γιώργος Δουατζής θα διαβάσει παλιά και νέα ανέκδοτα ποιήματα. Ο Γιώργος Ψυχογιός θα αυτοσχεδιάσει στο πιάνο πάνω στη συλλογή «Μικρά». Ο Χάρης Γιούλης θα ερμηνεύσει τραγούδια του σε στίχους του ποιητή. Θα τραγουδήσει η Ερωφίλη. Επίσης, θα προβληθούν το ντοκιμαντέρ του Δαυίδ Ναχμία για τον ποιητή και στην έναρξη της βραδιάς ένα βίντεο της Μαρίας Αγιασοφίτη.

«Ζουμ» Κυδαθηναίων 39 (τηλ.: 210 3225920)
ώρα προσέλευσης: 20:30 (Ποτό: 15 ευρώ, φοιτητές 8 ευρώ)

• Η έκθεση ζωγραφικής «Η Τρελή Ευθεία» μεταφέρει τον ψυχισμό και τη δυναμική του ποιητή Γιώργου Κακουλίδη στον καμβά, ακολουθώντας με συνέπεια το μονοπάτι του μαγικού ρεαλισμού.  Έξι χρόνια μετά τη δεύτερή του έκθεση, επιστρέφει στη ζωγραφική, μ’ έναν άλλο κώδικα της τέχνης.

Τα ακρυλικά έργα του Γιώργου Κακουλίδη εκτίθενται στον εκθεσιακό χώρο του Booze Cooperativa, από τις 21 Απριλίου έως τις 6 Μαΐου 2010.

Εγκαίνια: 21 Απριλίου – Ώρα: 20:00
στο πατάρι του «Booze Cooperativa» (Κολοκοτρώνη 57)
Καθημερινά: 14:00-23:00

ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΡΟΖΑΝΗ*, Κυριακάτικη Αυγή, 20 Δεκεμβρίου 2009

Τέρρυ Ήγκλετον: Κείμενα για τη ζωή, την ποίηση, την πολιτική, επ. Ρένα Δούρου, εκδ. Το πέρασμα, Αθήνα 2009

Μολονότι ο Terry Eagleton επιχείρησε, με μεγάλη επιτυχία ως επί το πλείστον, να ανανεώσει τη μαρξογενή αισθητική πρόσληψη, η οποία άλλωστε αποτέλεσε την καταγωγική περιοχή των θεωρητικών και κριτικών εναισθήσεών του, μολονότι επεχείρησε να εντάξει και να συσσωματώσει στην κριτική του της νεωτερικότητας πολλά από τα υποδείγματα μιας ριζοσπαστικής αντίληψης -αν όχι εκτός του μαρξιστικού πλαισίου, τουλάχιστον εγγύτατα στις μεταμαρξιστικές τάσεις και ρεύματα- εντούτοις, κατά τη γνώμη μου, δεν μπόρεσε τελικά να υπερβεί τις εγελιανές και λουκατσιανές εκδοχές ενός ολιστικού λόγου ως κεντρικής προϋπόθεσης τόσο των αισθητικών και κειμενικών προσεγγίσεών του, όσο και των εν γένει αντιλήψεών του για τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία και την κοινωνική/πολιτική σφαίρα. Αυτό δεν λέγεται προκειμένου να υποβαθμίσει τις κριτικές συλλήψεις του Eagleton, ή να αναδείξει καθηλώσεις σε θεωρητικές αρχές και προτάγματα που οδηγούν σε στρεβλώσεις των εκάστοτε συγκεκριμένων εγχειρημάτων του στα πεδία μελετών τα οποία επιλέγει. Θα έλεγα μάλιστα ότι στα συγκεκριμένα αυτά πεδία ο Eagleton χειρίζεται τα εγελιανά και λουκατσιανά πρότυπά του με τη λεπτότητα και την ευελιξία που απαιτούνται, προκειμένου οι ριζοσπαστικές και μεταμαρξιστικές συλλήψεις να συσσωματώνονται επαρκώς στην αφετηριακή τους προθετικότητα. Είναι, ωστόσο, η εμμονή του στην αξιωματική έννοια της ολότητας, ως όρου sine qua non της συγκρότησης οποιασδήποτε θεωρίας της αισθητικής και της λογοτεχνίας που καθιστούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, τον λόγο του εμφανώς ασταθή, ή ακόμη και αντιφατικό, οσάκις η ριζοσπαστική κριτική συγγραφέων, όπως ο Foucault ή ο Derrida, εμπλέκεται στους χώρους του κριτικού αναστοχασμού του. Συνέχεια…

Της Αγγελικής Σπυροπούλου, ΑΥΓΗ – ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ, 19 Δεκεμβρίου 2009

Τέρρυ Ήγκλετον, Κείμενα για τη ζωή, την ποίηση, την πολιτική, Επιμέλεια Ρένα Δούρου, Εκδόσεις Το Πέρασμα, σελ. 186

Ο παρών τόμος δεν αποτελεί απλή προσθήκη στις ήδη οκτώ ελληνικές μεταφράσεις από τα πενήντα περίπου βιβλία του διάσημου σύγχρονου θεωρητικού Τέρρυ Ήγκλετον. Παρότι υπογράφει ο ίδιος πολλά από τα συμπεριλαμβανόμενα κείμενα, το βιβλίο είναι περί του Ήγκλετον. Στις σελίδες του βιβλίου ξεδιπλώνεται μια ανασκόπηση της ζωής και των ιδεών του Ιρλανδού θεωρητικού της λογοτεχνίας και του πολιτισμού, μέσα από το σχολιασμό των έργων του και την αναδιήγηση της πορείας του, από έλληνες και ξένους κριτικούς, καθώς και επιλεγμένα δικά του κείμενα και η ενδιαφέρουσα συνέντευξη που παραχώρησε στον Δημήτρη Δημηρούλη επ’ ευκαιρία της επίσκεψής του στην Ελλάδα για μια σειρά διαλέξεων τον Νοέμβριο του 2008. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν πρόκειται για ένα απλό «εγκώμιο του ανδρός και του έργου του», αλλά μάλλον για κάτι καθολικότερο και πιο κρίσιμο, το οποίο υπηρετεί και προάγει ο Ήγκλετον: δηλαδή, το πρόταγμα της πολιτικής θεώρησης της λογοτεχνικής και πολιτισμικής θεωρίας και, αντίστροφα, τη στράτευση της θεωρίας για μια ενεργό πολιτική σκέψη και δράση. Συνέχεια…

Της Ρένας Δούρου, Πρόλογος, «Τέρρυ Ήγκλετον – Για τη ζωή, την ποίηση, την πολιτική»

Η πρόσκληση που απηύθυναν στον Τέρρυ Ήγκλετον δύο ελληνικά πανεπιστήμια, με τη φροντίδα και την επιστημονική ευθύνη των καθηγητών Γιάννη Βαρουφάκη και Αθηνάς Βογιατζόγλου, είχαν ως αποτέλεσμα τρεις χειμαρρώδεις διαλέξεις του επιφανούς κριτικού της λογοτεχνίας, οι οποίες, όπως ήταν αναμενόμενο για όσους έχουν παρακολουθήσει την πολυσχιδή πορεία και δράση του Ήγκλετον, αφορούσαν μια αρκετά μεγάλη γκάμα θεμάτων, όπως η ποίηση, το νόημα της ζωής, η πολιτική, η θρησκεία, η αρχαία τραγωδία και η θεωρία της λογοτεχνίας. Την τρίτη από αυτές τις διαλέξεις, που αφορά την τέχνη ποίησης, ο Ήγκλετον τη μετέτρεψε σε γραπτό κείμενο, ώστε να περιληφθεί στο ανά χείρας βιβλίο. Συνέχεια…